საპენსიო დანაზოგების დაბეგვრის სამართლებრივი რეჟიმი
საპენსიო დანაზოგების დაბეგვრა საქართველოს საგადასახადო კოდექსით ორი განსხვავებული რეჟიმით იმართება: ერთი ეხება დაგროვებითი პენსიო სქემის მონაწილეებს, მეორე — ნებაყოფლობითი კერძო საპენსიო სქემებს. კანონი განსაზღვრავს, რომელი შენატანები და სარგებლებია გათავისუფლებული საშემოსავლო გადასახადისგან, რომელი შემთხვევები იბეგრება, ვინ ასრულებს საგადასახადო აგენტის ფუნქციას და როგორ ფუნქციონირებს დაბეგვრა საინვესტიციო ფონდების ერთეულებზე. ამ გვერდზე ვხსნით ამ წესებს ისე, როგორც ისინი კოდექსშია დაწერილი — იმისთვის, რომ თქვენი გადაწყვეტილებები პენსიურ დაგეგმვაზე ზუსტ სამართლებრივ საფუძველზე დაიდგეს.
დაგროვებითი პენსიო სქემის შეღავათები და გამონაკლისები
საშემოსავლო გადასახადით დაბეგვრისგან თავისუფალია დაგროვებითი საპენსიო სქემის მონაწილის ინდივიდუალურ საპენსიო ანგარიშზე განხორციელებული საპენსიო შენატანი, მასზე დარიცხული სარგებელი და ამ კანონმდებლობით გასაცემი პენსია თუ საპენსიო აქტივები. თუმცა ამ შეღავათს გამონაკლისები აქვს: იბეგრება შეცდომით ან ზედმეტად განხორციელებული საპენსიო შენატანის დასაბრუნებელი თანხა და მასზე დარიცხული სარგებელი; სქემიდან გასულ დასაქმებულს დასაბრუნებელი შენატანის შესაბამისი თანხა და სარგებელი; აგრეთვე საქართველოს სამუდამოდ დატოვების შემთხვევაში დასაბრუნებელი საპენსიო აქტივების შესაბამისი თანხა. ასეთ შემთხვევებში დაბეგვრა ხდება კოდექსის სხვა ნორმით განსაზღვრული განაკვეთით — ეს გარემოება განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია იმ პირებისთვის, რომლებიც სქემაში მონაწილეობას წყვეტენ ან ქვეყნიდან გადადგამენ.
ნებაყოფლობითი კერძო საპენსიო სქემის წესები
ნებაყოფლობით კერძო საპენსიო სქემაში გათავისუფლებულია მონაწილის მიერ ან მის სასარგებლოდ წლის განმავლობაში ჯამურად 6 000 ლარამდე განხორციელებული საპენსიო შენატანი. გარდა ამისა, თავისუფალია მონაწილის მიერ საპენსიო სქემაში მონაწილეობის შედეგად მიღებული სარგებელი — გარდა იმ შემთხვევებისა, როცა საპენსიო აქტივების გატანა ხდება კანონით გათვალისწინებულ გარკვეულ ვადებამდე ადრე. ასევე არ იბეგრება საპენსიო ასაკის მიღწევისას, ვადაზე ადრე პენსიაზე გასვლისას ან შესაძლებლობის შეზღუდვისას პირად საპენსიო ანგარიშზე აღრიცხული საპენსიო აქტივების მიღება პროგრამული გატანით ან ანუიტეტის ფორმით. პენსიის ერთიანი გადახდის შემთხვევაში კი — გარდა ბენეფიციარის მიერ პენსიის გატანისა — დაბეგვრას ექვემდებარება შეღავათის ფარგლებში განხორციელებული საპენსიო შენატანები, კოდექსის შესაბამისი განაკვეთით.