საერთაშორისო გაშვილების სამართლებრივი ჩარჩო
შვილად აყვანა უცხოეთში საქართველოს კანონმდებლობით და საერთაშორისო ვალდებულებებით რეგულირდება; ამ გვერდის საფუძველს მუხლები 15, 19, 20, 21 და 26 შეადგენს. მუხლი 19 განსაზღვრავს საერთაშორისო გაშვილების პირობას: საქართველოდან უცხო ქვეყანაში ბავშვის გაშვილება შესაძლებელია იმ შემთხვევაში, თუ შეუძლებელია ბავშვის ბიოლოგიურ ოჯახში დაბრუნება ან მისი შვილად აყვანა საქართველოს მოქალაქის ან საქართველოში სტატუსის მქონე მოქალაქეობის არმქონე პირის მიერ. უცხო ქვეყნის მოქალაქეს საქართველოდან შეუძლია იშვილოს რეესტრში აღრიცხვაზე მყოფი, გასაშვილებელი ბავშვის სტატუსის მქონე პირი, რომელიც რეესტრში აღრიცხვაზე აყვანიდან 8 თვეში ვერ აიყვანა შვილად საქართველოს მოქალაქემ — ამ დროს სააგენტო კვლევას ატარებს და მის საფუძველზე დასკვნას ამზადებს იმ მიზეზებით, რომლების გამოც ბავშვს საქართველოში მშვილებელი ვერ მოეძებნა.
მშვილებელთა აღრიცხვა და საჭირო დოკუმენტები
მუხლი 15 აწესებს აღრიცხვის წესს: საქართველოს მოქალაქე და საქართველოში სტატუსის მქონე მოქალაქეობის არმქონე პირი, რომლებსაც სურთ ბავშვის შვილად აყვანა, მინისტრის მიერ დამტკიცებული ფორმის განაცხადს წარუდგენენ მეურვეობისა და მზრუნველობის ადგილობრივ ორგანოს, რომელიც იწყებს მშვილებელი ოჯახის ან პირის შეფასებას. ბავშვზე თანხმობისას მშვილებელი წარადგენს მეუღლის თანხმობას, თუ ბავშვს ერთი მეუღლე იშვილებს; საიდენტიფიკაციო დოკუმენტის ასლს; ქორწინების მოწმობის ასლს; ჯანმრთელობის მდგომარეობის ცნობას; სამედიცინო-ნარკოლოგიური შემოწმების ცნობას და ნასამართლობის შესახებ ცნობას. უცხო ქვეყნის მოქალაქე ამ განაცხადს, დოკუმენტებსა და მიმღები ქვეყნის უფლებამოსილი ორგანოს კვლევას ოჯახის თაობაზე სააგენტოს წარუდგენს.
ბავშვის შეთავაზებიდან არა უგვიანეს 7 სამუშაო დღისა მშვილებელი ოჯახი ან პირი გადაწყვეტილებას იღებს ბავშვის აყვანის შესახებ, და ამ ვადის გადაცილება შეთავაზებულ ბავშვზე უარის თქმად ჩაითვლება — დროის მართვა აქ უშუალოდ შედეგზე მოქმედებს.
სასამართლოს როლი და საქმის განხილვა
მუხლი 20 განსაზღვრავს, რომ შვილად აყვანის შესახებ საბოლოო გადაწყვეტილებას რაიონული საქალაქო სასამართლო გამოაქვს; განცხადება შეაქვს მშვილებელს სასამართლოში თავისი ან გასაშვილებელი ბავშვის ადგილსამყოფლის მიხედვით. გასაშვილებელი ბავშვის ინტერესებს იცავს მეურვეობისა და მზრუნველობის ორგანოს უფლებამოსილი პირი, ხოლო საერთაშორისო გაშვილების დროს — სააგენტოს უფლებამოსილი პირი. მუხლი 21 კი აწესებს განხილვის წესს: საქმე განიხილება დახურულ სხდომაზე; აკრძალულია შვილად აყვანა მშვილებლის სხდომაში მონაწილეობის გარეშე; საპატიო მიზეზების არსებობისას სხდომა შეიძლება გაიმართოს ერთი მშვილებლის მონაწილეობით.
თუ სასამართლო მიიჩნევს, რომ შვილად აყვანა შეესაბამება ბავშვის ინტერესებს და ემსახურება მის კეთილდღეობას, გადაწყვეტილებას გამოიტანს განცხადების მიღებიდან 2 კვირის ვადაში. სასამართლო ვალდებულია გადაწყვეტილების კანონიერ ძალაში შესვლიდან 5 დღის ვადაში აცნობოს სახელმწიფო სერვისების განვითარების სააგენტოს გადაწყვეტილების გამოტანის ადგილის მიხედვით. შვილად აყვანა ძალაშია გადაწყვეტილების კანონიერ ძალაში შესვლის დღიდან; მშვილებლისა და ბავშვის მოთხოვნით — თუ ბავშვი 10 წლისაა ან უფროსი — სხდომა ღია და ინფორმაცია საჯარო შეიძლება იყოს.