ტიტულის მოძიების არსი და სამართლებრივი ჩარჩო
ტიტულის მოძიების მომსახურება საჯარო რეესტრის მონაცემებთან დაგეგმილ მუშაობას ნიშნავს, და მისი სამართლებრივი ჩარჩო ამ გვერდზე მუხლებით 5, 6 და 10 არის წარმოდგენილი. საწყისი პრინციპი მუხლი 5-იდან მოდის: საჯარო რეესტრში რეგისტრირებულ მონაცემთა მიმართ მოქმედებს უტყუარობის პრეზუმფცია, ვიდრე ისინი საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით ძალადაკარგულად, ბათილად ან არარად არ იქნება ცნობილი. მოძიების დანიშნულება სწორედ ამ მონაცემების სრული ამსახველი დოკუმენტაციის მიღება და მათი სამართლებრივი შეფასებაა.
პრაქტიკულად ეს იმას ნიშნავს, რომ მოძიება არ არის უბრალოდ ცნობის ამოღება: ის პროცესია, რომელიც კონკრეტული ობიექტის იდენტიფიკაციით იწყება, სათანადო მოთხოვნით გრძელდება და დოკუმენტის მიღებითა და მისი შინაარსის გაანალიზებით სრულდება. თითოეულ ეტაპზე შესაძლოა შეფერხება წარმოიშვას, და სწორედ ამიტომ მოძიებას სამართლებრივი თანხლება სჭირდება.
ამონაწერი და მისი წყაროები
მუხლი 10 განსაზღვრავს, რომ უძრავ ნივთებზე უფლებათა რეესტრიდან ამონაწერი მზადდება უძრავ ნივთებზე უფლებათა, საჯარო-სამართლებრივი შეზღუდვის, საგადასახადო გირავნობის ან იპოთეკისა და მოვალეთა რეესტრების მონაცემთა ერთიანი ბანკის საფუძველზე და ასახავს მისი მომზადების მომენტისათვის ამ რეესტრებში რეგისტრირებულ, ძალაში მყოფ მონაცემებს. ანუ მოძიებული დოკუმენტი აერთიანებს უფლებების, შეზღუდვებისა და ვალდებულებების სურათს მოცემული დროისთვის.
ამონაწერი საჯარო რეესტრიდან გაიცემა ნებისმიერ პირზე და მზადდება რეგისტრაციის შესახებ გადაწყვეტილებასთან ერთად, რეგისტრირებული მონაცემის არსებობის შემთხვევაში კი — შესაბამისი საფასურის გადახდისას. მის შინაარსსა და ფორმას ინსტრუქცია განსაზღვრავს. მოძიების პრაქტიკული ფასი კი იმ წესშია, რომ უძრავ ნივთზე გარიგებისა და სხვა სამართლებრივი მოქმედებისას, გარდა მემკვიდრეობის უფლების დადგენისა, დაინტერესებული პირის უფლებამოსილება დგინდება მხოლოდ ამონაწერით საჯარო რეესტრიდან — მოძიებული დოკუმენტი არა მხოლოდ ინფორმაციას ატარებს, ის უფლებამოსილების ერთადერთი დამადასტურებელი საშუალებაა.