ხელოვნური ინტელექტის რეგულაციები (EU AI Act)

ეხება თუ არა EU AI Act ქართულ კომპანიებს?

დიახ, თუ ქართული კომპანია ყიდის AI სისტემას ევროკავშირის ბაზარზე ან თუ მისი სისტემის მიერ გენერირებული შედეგები გამოიყენება ევროკავშირში, ის ვალდებულია დაიცვას ეს კანონი.

რა არის "მაღალი რისკის" AI სისტემა?

ეს არის სისტემა, რომელიც გამოიყენება კრიტიკულ სფეროებში: ჯანდაცვა, ტრანსპორტი, განათლება, დასაქმება, მართლმსაჯულება ან მიგრაცია. მათზე ვრცელდება ყველაზე მკაცრი მოთხოვნები.

რა ჯარიმებია გათვალისწინებული?

ჯარიმები შეიძლება იყოს გლობალური წლიური ბრუნვის 7%-მდე ან 35 მილიონ ევრომდე (რომელიც მეტია), რაც დამოკიდებულია დარღვევის სიმძიმეზე.

სჭირდება თუ არა ჩატბოტს სპეციალური ნებართვა?

ჩატბოტები ჩვეულებრივ "შეზღუდული რისკის" კატეგორიაშია. მთავარი მოთხოვნაა გამჭვირვალობა — მომხმარებელმა უნდა იცოდეს, რომ AI-ს ესაუბრება.

წაკითხვის დრო

3 წთ

გამოქვეყნდა

...

ხელოვნური ინტელექტის რეგულაციები (EU AI Act Compliance) არის კრიტიკულად მნიშვნელოვანი სერვისი ქართული ტექნოლოგიური კომპანიებისთვის, რომლებიც ოპერირებენ ან გეგმავენ გასვლას ევროკავშირის ბაზარზე. ევროკავშირის "ხელოვნური ინტელექტის აქტი" (EU AI Act) არის მსოფლიოში პირველი ყოვლისმომცველი კანონი, რომელიც არეგულირებს AI სისტემებს. მიუხედავად იმისა, რომ საქართველო არ არის ევროკავშირის წევრი, ამ კანონს აქვს ექსტრატერიტორიული მოქმედება: ის ეხება ნებისმიერ კომპანიას, რომელიც თავის AI პროდუქტს ან მომსახურებას აწვდის ევროკავშირის მოქალაქეებს, ან რომლის სისტემის შედეგები გამოიყენება ევროკავშირში. გარდა ამისა, ასოცირების შეთანხმების ფარგლებში, საქართველო ეტაპობრივად ახდენს თავისი კანონმდებლობის ჰარმონიზაციას ევროპულ სტანდარტებთან. შესაბამისად, EU AI Act-თან შესაბამისობა არის არა მხოლოდ ექსპორტის წინაპირობა, არამედ სამომავლო საკანონმდებლო რისკებისგან დაცვის გარანტი.

ჩვენი მომსახურება მოიცავს სრულ სამართლებრივ და ტექნიკურ მხარდაჭერას EU AI Act-ის მოთხოვნების დასაკმაყოფილებლად. სერვისი ფარავს შემდეგ ძირითად კომპონენტებს:

  • რისკების კლასიფიკაცია: თქვენი AI სისტემის შეფასება 4 დონიდან ერთ-ერთში: აკრძალული (Prohibited), მაღალი რისკის (High-risk), შეზღუდული რისკის (Limited risk) ან მინიმალური რისკის (Minimal risk).
  • აკრძალული პრაქტიკის აუდიტი: იმის დადასტურება, რომ თქვენი სისტემა არ იყენებს სუბლიმინალურ მანიპულაციას, სოციალურ რეიტინგს (Social Scoring) ან ბიომეტრიულ იდენტიფიკაციას რეალურ დროში საჯარო სივრცეში.
  • შესაბამისობის შეფასება (Conformity Assessment): მაღალი რისკის სისტემებისთვის სავალდებულო პროცედურების გავლა, ტექნიკური დოკუმენტაციის მომზადება და CE ნიშანდების მოპოვება.
  • მონაცემთა მმართველობა (Data Governance): სატრენინგო, ვალიდაციის და სატესტო მონაცემთა ნაკრებების ხარისხის შემოწმება, რათა გამოირიცხოს მიკერძოება და დისკრიმინაცია.
  • გამჭვირვალობა და ადამიანური ზედამხედველობა: სისტემის დიზაინის ისე მოწყობა, რომ მომხმარებელმა იცოდეს, რომ AI-ს ესაუბრება, და ოპერატორს შეეძლოს პროცესის შეჩერება.

რეალურ ცხოვრებაში EU AI Act-ის უგულებელყოფამ შეიძლება გამოიწვიოს კატასტროფული ფინანსური შედეგები (ჯარიმები გლობალური ბრუნვის 7%-მდე). მაგალითად, ქართული სტარტაპი ქმნის სამედიცინო დიაგნოსტიკის AI პროგრამას და ყიდის მას გერმანულ კლინიკებზე. ეს სისტემა ავტომატურად ხვდება "მაღალი რისკის" კატეგორიაში. თუ კომპანიას არ ექნება გავლილი შესაბამისობის შეფასება და არ ექნება დანერგილი ხარისხის მართვის სისტემა, მას აეკრძალება პროდუქტის გაყიდვა და დაჯარიმდება. მეორე სცენარი: კომპანია იყენებს ჩატბოტს ევროპელი მომხმარებლებისთვის. კანონი მოითხოვს, რომ მომხმარებელი იყოს ინფორმირებული, რომ ის ესაუბრება მანქანას. ამ მარტივი წესის დარღვევაც კი სოლიდურ სანქციებს იწვევს. მესამე შემთხვევა: HR კომპანია იყენებს ალგორითმს რეზიუმეების გადასარჩევად. ეს ასევე მაღალი რისკის სისტემაა და მოითხოვს მკაცრ დოკუმენტირებას და მიკერძოების ტესტირებას.

სამართლებრივი ჩარჩო ეფუძნება ევროკავშირის რეგულაციას ხელოვნური ინტელექტის შესახებ (EU AI Act), ასევე GDPR-ს (მონაცემთა დაცვის ზოგადი რეგულაცია). საქართველოში ამას ეხმიანება კანონი პერსონალურ მონაცემთა დაცვის შესახებ და საქართველოსა და ევროკავშირს შორის ასოცირების შეთანხმება. თუმცა, მთავარი მარეგულირებელი დოკუმენტი ექსპორტიორი კომპანიებისთვის მაინც ევროპული რეგულაციაა. მნიშვნელოვანია აღინიშნოს, რომ EU AI Act ადგენს "პროდუქტის უსაფრთხოების" სტანდარტებს, რაც ნიშნავს, რომ AI განიხილება როგორც პროდუქტი, რომელიც უნდა იყოს უსაფრთხო და პატივს სცემდეს ფუნდამენტურ უფლებებს.

პროცესი იწყება "Gap Analysis"-ით — არსებული მდგომარეობის შედარებით კანონის მოთხოვნებთან. სპეციალისტები ადგენენ "გზამკვლევს" (Roadmap) შესაბამისობის მისაღწევად. მაღალი რისკის სისტემებისთვის მზადდება ვრცელი ტექნიკური დოკუმენტაცია, რომელიც აღწერს სისტემის არქიტექტურას, ლოგიკას, მონაცემთა წყაროებს და კიბერუსაფრთხოების ზომებს. საბოლოო ეტაპზე ხდება ევროკავშირის წარმომადგენლის დანიშვნა (თუ კომპანია ევროკავშირში არ არის რეგისტრირებული) და დეკლარაციის რეგისტრაცია.

Legal.ge არის თქვენი სანდო პარტნიორი ევროპულ ბაზარზე ოპერირებისთვის. ჩვენი პლატფორმა გაძლევთ წვდომას იურისტებზე, რომლებსაც აქვთ ღრმა ცოდნა ევროპული ციფრული სამართლის შესახებ. ნუ მისცემთ უფლებას რეგულაციებს, შეაფერხონ თქვენი გლობალური ზრდა. გაიარეთ კონსულტაცია Legal.ge-ს ექსპერტებთან და აქციეთ შესაბამისობა თქვენს კონკურენტულ უპირატესობად.

განახლდა: ...

სპეციალისტები სერვისისთვის

იტვირთება...