საავტორო უფლებები და ინტელექტუალური საკუთრება AI-ს მიერ შექმნილ მასალაზე არის უაღრესად სპეციფიკური იურიდიული მომსახურება, რომელიც ფოკუსირდება ისეთი აქტივების დაცვაზე, რომლებიც მთლიანად ან ნაწილობრივ გენერირებულია ალგორითმების მიერ. განსხვავებით ზოგადი კონტენტის ლიცენზირებისგან, ეს სერვისი ეხება უფრო რთულ ობიექტებს: პროგრამულ კოდს, პატენტუნარიან გამოგონებებს, არქიტექტურულ დიზაინს და რთულ მონაცემთა ბაზებს. დღეს AI სისტემებს შეუძლიათ შექმნან ახალი წამლის ფორმულები ან ინოვაციური დეტალები მანქანებისთვის. მთავარი კითხვაა: შეიძლება თუ არა ამ გამოგონების დაპატენტება, თუ გამომგონებელი არ არის ადამიანი? საქართველოს კანონმდებლობით პატენტის ავტორი მხოლოდ ფიზიკური პირი შეიძლება იყოს, რაც მოითხოვს შემოქმედებითი პროცესის იურიდიულად სწორ სტრუქტურირებას.
ჩვენი მომსახურება უზრუნველყოფს ინოვაციების დაცვას არსებული სამართლებრივი ჩარჩოს ფარგლებში. სერვისი მოიცავს:
- IP აუდიტი: კომპანიის ინტელექტუალური აქტივების შესწავლა იმის დასადგენად, თუ რომელი ნაწილია შექმნილი AI-ს მიერ და რამდენად დაცვადია ის.
- დაპატენტების სტრატეგია: განაცხადის მომზადება "საქპატენტისთვის" ისე, რომ გამოგონებაში ადამიანის როლი იყოს დომინანტური და დააკმაყოფილოს საგამომგონებლო დონის მოთხოვნები.
- საწარმოო საიდუმლოება (Trade Secret): თუ დაპატენტება შეუძლებელია (რადგან AI-მ შექმნა), ალტერნატიული დაცვის მექანიზმის — კომერციული საიდუმლოების რეჟიმის შექმნა.
- კოდის დაცვა: AI-ს მიერ გენერირებული პროგრამული უზრუნველყოფის დაცვა და მისი გამიჯვნა Open Source კომპონენტებისგან.
- უფლებების გადაცემა: კონტრაქტების გაფორმება დეველოპერებთან, რომლებიც იყენებენ AI ინსტრუმენტებს, რათა უზრუნველყოფილი იყოს უფლებების სრული გადასვლა დამკვეთზე.
განვიხილოთ რისკები. ფარმაცევტული კომპანია იყენებს AI-ს ახალი მოლეკულის აღმოსაჩენად. თუ განაცხადში მითითებულია, რომ აღმოჩენა AI-ს ეკუთვნის, პატენტი არ გაიცემა. საჭიროა იმის ჩვენება, რომ ადამიანმა მეცნიერებმა განსაზღვრეს პარამეტრები და მოახდინეს შედეგის ვალიდაცია. მეორე მაგალითი: სტარტაპმა შექმნა აპლიკაცია Copilot-ის დახმარებით. ინვესტორი ითხოვს გარანტიას, რომ კოდი ეკუთვნის სტარტაპს. თუ კოდის დიდი ნაწილი AI-ს გენერირებულია და არ არის მოდიფიცირებული, საავტორო უფლება სადავოა. გამოსავალი არის კოდის რეფაქტორინგი და ადამიანური წვლილის დოკუმენტირება. მესამე შემთხვევა: დიზაინერმა AI-ს დახმარებით შექმნა 3D მოდელი. მისი დაცვა შესაძლებელია დიზაინის უფლებით, თუ დამტკიცდება ადამიანის შემოქმედებითი არჩევანი.
საქართველოში ამ სფეროს არეგულირებს საპატენტო კანონი და კანონი საავტორო და მომიჯნავე უფლებების შესახებ. საქპატენტის პრაქტიკა შეესაბამება საერთაშორისო სტანდარტებს (EPO, WIPO), სადაც "AI როგორც გამომგონებელი" (მაგ. DABUS საქმე) არ არის აღიარებული. ამიტომ, გადამწყვეტია სწორი იურიდიული ფორმულირება: AI არის ინსტრუმენტი და არა სუბიექტი.
სპეციალისტები მუშაობენ ტექნიკურ გუნდთან ერთად, რათა შექმნან "ინტელექტუალური საკუთრების პასპორტი" თითოეული პროდუქტისთვის. დოკუმენტში აღწერილია შექმნის პროცესი, გამოყენებული ინსტრუმენტები და ადამიანის ჩართულობის ხარისხი. ეს დოკუმენტი კრიტიკულია ინვესტიციების მოზიდვისას (Due Diligence) და სასამართლო დავებისას.
Legal.ge გაძლევთ წვდომას საპატენტო რწმუნებულებსა და IP იურისტებზე. ინოვაცია ფასიანია მხოლოდ მაშინ, როცა ის დაცულია. ნუ დატოვებთ თქვენს ტექნოლოგიურ მიღწევებს დაუცველს — მიმართეთ Legal.ge-ს ექსპერტებს.
განახლდა: ...