საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის მუხლი 125² აწესრიგებს ადმინისტრაციულ პასუხისმგებლობას ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციულ საზღვრებში სატრანსპორტო საშუალების პარკირების წესების დარღვევისთვის. პარკირების წესებს დედაქალაქში დგენს თბილისის მუნიციპალიტეტის წარმომადგენლობითი ორგანო, და მათი დარღვევა სხვადასხვა ოდენობის ჯარიმებს იწვევს. ამ გვერდზე დეტალურად ავღწერთ, რომელი ქმედებისთვის რა ჯარიმაა გათვალისწინებული, როდის შეიძლება ავტომობილის სპეციალურ დაცულ სადგომზე გადაყვანა ან ბლოკირება და რა შედეგები მოჰყვება ჯარიმის დროულ არგადახდას.
გადაუხდელი პარკირება და ელექტრო ავტომობილის დასამუხთი ადგილი
მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, პარკირების ადგილზე სატრანსპორტო საშუალების იმ საფასურის გადახდის გარეშე დგომა, რომელიც პარკირებისთვის დადგენილია თბილისის მუნიციპალიტეტის წარმომადგენლობითი ორგანოს მიერ, იწვევს ჯარიმას 50 ლარის ოდენობით. ელექტროძრავიანი სატრანსპორტო საშუალების დამუხტვის ადგილზე დასამუხტ მოწყობილობასთან მიერთების გარეშე პარკირება კი იწვევს ჯარიმას 100 ლარის ოდენობით. გარდა ამისა, წარმომადგენლობითი ორგანოს მიერ დადგენილი პარკირების სხვა წესის დარღვევა ჯარიმდება 50 ლარით. ასე რომ, თუ ავტომობილი დგას მუნიციპალურ ფასიან პარკირებაზე და საფასური გადაუხდელია, დარღვევა უკვე დაფიქსირებულია და ჯარიმა 50 ლარს შეადგენს.
პარკირებული ავტომობილით შემოსავლის მიღების მიზნით საქმიანობა
ცალკე ნორმა ეხება შემთხვევას, როცა პარკირების ადგილზე დგომილი ავტომობილი გამოიყენება ისეთი საქმიანობისთვის, რომელიც შემოსავლის მიღების მიზნით ხორციელდება, თუ ეს პარკირების ადგილი ამგვარი საქმიანობისთვის განკუთვნილი არ არის. ასეთი ქმედება იწვევს ჯარიმას 100 ლარის ოდენობით. თუ ამ დარღვევისთვის უკვე დასჯილი პირი იმავე დარღვევას ხელახლა ჩაიდენს, ჯარიმა 200 ლარის ოდენობამდე იზრდება. მუხლის შენიშვნით, ამ შემთხვევებში სამართალდამრღვევი ვალდებულია დაჯარიმებიდან 1 საათში შეწყვიტოს შესაბამისი საქმიანობა, ხოლო საქმიანობის განმახორციელებელი პირის დაუდგენლობისას პასუხისმგებლობა ეკისრება ავტომობილის მესაკუთრეს.
შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა ადგილები, ტროტუარი და სახანძრო ჰიდრანტი
მუხლი განსაკუთრებულად იცავს შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა ინტერესებს: არაუფლებამოსილი პირის მიერ მათი სატრანსპორტო საშუალებისთვის განსაზღვრულ პარკირების ადგილზე პარკირება, ან პანდუსზე გადაადგილების შეფერხება, იწვევს ჯარიმას 200 ლარის ოდენობით. 200 ლარის ჯარიმა გათვალისწინებულია ამკრძალავი ნიშნის „სახანძრო ჰიდრანტთან გაჩერება აკრძალულია“ მოთხოვნის დაუცველობისთვისაც. რაც შეეხება სხვა ტიპურ დარღვევებს: პარკირების ადგილზე მუნიციპალიტეტის მიერ განსაზღვრული სახეობის სატრანსპორტო საშუალების გარდა სხვა სახის ავტომობილის დგომა ისჯება 100 ლარით, ხოლო ტროტუარზე ან ქვეითთა გადასასვლელზე დგომა ან გაჩერება — ასევე 100 ლარით, გარდა იმ შემთხვევისა, როცა ტროტუარზე დგომა დასაშვებია.
ავტომობილის სპეციალურ დაცულ სადგომზე გადაყვანა და ბლოკირება
ჯარიმის გარდა, კანონი ითვალისწინებს ავტომობილის სპეციალურ დაცულ სადგომზე გადაყვანას ან თვლების ბლოკირებას. კერძოდ, თუ ფასიან პარკირებაზე საფასურის გადაუხდელად ავტომობილი 12 საათზე მეტი ხნის განმავლობაში დგას, ის შეიძლება გადაიყვანონ სპეციალურ დაცულ სადგომზე ან დაბლოკილ იქნას, თუ შესაბამისი მინიშნება ახლავს პარკირების ნიშანს. ტროტუარზე ან ქვეითთა გადასასვლელზე დგომისა და სახანძრო ჰიდრანტთან გაჩერების დარღვევის შემთხვევაში ეს ღონისძიება მინიშნების არსებობის მიუხედავად გამოიყენება. სხვა წესის დარღვევისას, თუ მოძრაობა შეფერხებულია ან შეიძლება შეფერხდეს, ავტომობილი ასევე შეიძლება გადაყვანილ იქნას, თუ ნიშანს შესაბამისი მინიშნება ახლავს. სპეციალურ დაცულ სადგომზე გადაყვანილი ავტომობილი ბრუნდება ტრანსპორტირებისა და შენახვის საფასურის გადახდის დამადასტურებელი დოკუმენტის, რეგისტრაციის მოწმობის ან მინდობილობის, სარგებლობის უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტისა და პირადობის დოკუმენტის წარდგენისთანავე.
ჯარიმის გადახდა, საურავი და ბლოკირების მოხსნა
მუხლის შენიშვნით, ამ მუხლით გათვალისწინებული ჯარიმის ნებაყოფლობითი აღსრულებისთვის კოდექსით განსაზღვრულ ვადაში გადაუხდელობისას პირს დაერიცხება საურავი დაკისრებული ჯარიმის ორმაგი ოდენობით, ხოლო შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა ადგილების დარღვევის შემთხვევაში — 200 ლარის ოდენობით. საურავის დარიცხვიდან 30 დღის ვადაში ჯარიმისა და საურავის გადაუხდელობისას განხორციელდება გადახდის უზრუნველყოფის ღონისძიება. ასევე დადგენილია, რომ თუ საჯარიმო ქვითარი შემთხვევის ადგილზე არ გამოიწერება და დარღვევა ვიდეოფირზე ან/და ფოტოფირზე დაფიქსირდება, ჯარიმა გადაიხდება კოდექსით დადგენილი წესით. თვლების ბლოკირება მოიხსნება ბლოკირების მოხსნის საფასურის გადახდის დამადასტურებელი დოკუმენტისა და ავტომობილთან დაკავშირებული დოკუმენტების წარდგენისთანავე.
პრაქტიკული რჩევები თბილისელ მძღოლებს
პარკირებასთან დაკავშირებული ჯარიმებისა და უსიამოვნებების თავის ასარიდებლად გირჩევთ გაითვალისწინოთ რამდენიმე მარტივი წესი:
- ფასიან პარკირებაზე დგომისას საფასური გადაიხადეთ დგომის დაწყებისთანავე;
- არ დგეთ შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთათვის განკუთვნილ ადგილებზე და არ შეუშალოთ ხელი პანდუსზე მოძრაობას;
- ტროტუარზე, ქვეითთა გადასასვლელზე დგომა და სახანძრო ჰიდრანტთან გაჩერება აკრძალულია — ამ დარღვევებზე რეაგირება დაუყოვნებლივ ხდება;
- ელექტროძრავიანი ავტომობილის დასამუხთ ადგილზე პარკირება მხოლოდ დამუხტვის მიზნით დგება;
- ქვითრის მიღებისას გააანალიზეთ მისი სისწორე და საჭიროების შემთხვევაში მიმართეთ იურისტს.
დასკვნა
მუხლი 125² თბილისში პარკირების დარღვევებისთვის სამ ძირითად ჯარიმას განსაზღვრავს: 50 ლარი — გადაუხდელი პარკირებისა და სხვა საერთო წესების დარღვევისთვის, 100 ლარი — დასამუხთ ადგილის, არაგანკუთვნილი საქმიანობის, არასწორი ტიპის ავტომობილისა და ტროტუარზე დგომისთვის, და 200 ლარი — განმეორებითი საქმიანობის, შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა ადგილებისა და სახანძრო ჰიდრანტის დარღვევისთვის. დაუყოვნებლივ გადაიხადეთ ჯარიმა და პარკირების საფასური, რათა არ შეგეხოთ საურავი და არ დაკარგოთ ავტომობილი სპეციალურ სადგომზე. თუ გჭირდებათ დახმარება, Legal.ge-ს სპეციალისტები დაგეხმარებით ქვითრის კანონიერების შეფასებაში.