საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის მუხლი 135⁵ აწესრიგებს ადმინისტრაციულ პასუხისმგებლობას ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციულ საზღვრებში მდებარე კულტურული მემკვიდრეობის ობიექტების დათვალიერების მიზნით ტურისტული საქმიანობის და სპეციალური რეგულარული გადაყვანის დამტკიცებული მარშრუტის დარღვევით განხორციელებისთვის. მარშრუტებს თბილისში ამტკიცებს მუნიციპალიტეტის წარმომადგენლობითი ორგანო, და მათი დარღვევა ფიზიკურ თუ იურიდიულ პირს ჯარიმის დაკისრებას უქმნის. ამ გვერდზე დეტალურად ავღწერთ, რას მოიცავს ეს მუხლი, რა ჯარიმა და რა შემთხვევაში გამოიყენება საურავი და როგორ დაიცვათ თავი პასუხისმგებლობისგან. ნორმა ერთდროულად ეხება ტურისტული ტურების ოპერატორებსა და იმ ორგანიზაციებს, რომლებიც თანამშრომლების, მოსწავლეებისა და სტუდენტების რეგულარულ გადაყვანას ახორციელებენ.
ტურისტული საქმიანობა კულტურული მემკვიდრეობის ობიექტების დათვალიერების მიზნით
მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, კულტურული მემკვიდრეობის ობიექტების დათვალიერების მიზნით ტურისტული საქმიანობის განმახორციელებელი ფიზიკური ან იურიდიული პირის მფლობელობაში არსებული ავტობუსის (M 2 ან M 3 კატეგორიის) ან იმავე საქმიანობის განმახორციელებელი ნებისმიერი სხვა სატრანსპორტო საშუალების თბილისის ადმინისტრაციულ საზღვრებში მოძრაობა წარმომადგენლობითი ორგანოს მიერ დამტკიცებული მარშრუტის დარღვევით იწვევს დაჯარიმებას 100 ლარის ოდენობით. ეს ნიშნავს, რომ ტურისტული ტურების ოპერატორები, რომლებიც დედაქალაქის ისტორიულ უბნებში ავტობუსებით ან სხვა ტრანსპორტით მუშაობენ, ვალდებულნი არიან ზუსტად მიჰყვნენ დამტკიცებულ მარშრუტს. მარშრუტის საკუთარი ნებისმიერი შეცვლა — მოკლე გზით სარგებლობის მიზნით თუ სხვა მიზეზით — უკვე წარმოადგენს ამ ნორმით გათვალისწინებულ ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევას.
სპეციალური რეგულარული გადაყვანა
მუხლის მე-2 ნაწილი აწესრიგებს სპეციალურ რეგულარულ გადაყვანას — დასაქმებული პირების, მოსწავლეებისა და სტუდენტების რეგულარულ გადაყვანას თბილისის ადმინისტრაციულ საზღვრებში. თუ ასეთი გადაყვანა ხორციელდება ფიზიკურ ან იურიდიულ პირს მფლობელობაში არსებული M 2 ან M 3 კატეგორიის ავტობუსით და მოძრაობა ხდება წარმომადგენლობითი ორგანოს მიერ დამტკიცებული მარშრუტის დარღვევით, ეს იწვევს დაჯარიმებას 100 ლარის ოდენობით. სკოლების, უნივერსიტეტებისა და კომპანიების ტრანსპორტირების ორგანიზაცია სწორედ ამ ნორმის ქვეშ ექცევა, ამიტომ მარშრუტებთან დაკავშირებული ნებისმიერი ცვლილება უნდა შეესაბამებოდეს დამტკიცებულ დოკუმენტს.
ვინ არის პასუხისმგებელი და რას ნიშნავს დამტკიცებული მარშრუტი
ამ მუხლით პასუხისმგებლობის სუბიექტია როგორც ფიზიკურ, ისე იურიდიული პირი, რომელიც შესაბამის საქმიანობას ახორციელებს. ტურისტული საქმიანობის შემთხვევაში ეს არის იმ ავტობუსის ან სხვა სატრანსპორტო საშუალების მფლობელი, რომელიც კულტურული მემკვიდრეობის ობიექტებს ათვალიერებს თბილისში, ხოლო სპეციალური რეგულარული გადაყვანის შემთხვევაში — დასაქმებულთა, მოსწავლეთა და სტუდენტთა რეგულარული გადაყვანის ორგანიზატორი. დამტკიცებული მარშრუტი არის ის გზა, რომელსაც ოფიციალურად ამტკიცებს თბილისის მუნიციპალიტეტის წარმომადგენლობითი ორგანო, და სწორედ ამ დოკუმენტთან შედარებით ფასდება, დარღვეულია თუ არა წესი. მუხლიდან გამომდინარე, არ აქვს მნიშვნელობა, მარშრუტიდან გადახრა რამ გამოიწვია — მძღოლის ინიციატივამ, ტექნიკურმა პრობლემამ თუ სახელმძღვანელოს ნაკლებობამ: აღნიშნული ქმედება ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევად რჩება. ამიტომ მარშრუტის დაცვის კონტროლი ორგანიზაციის შიდა საქმეა, და მისი გაწერილი წესები მძღოლებს მკაფიოდ უნდა ჰქონდეთ გაცნობილი.
ჯარიმის გადახდა და საურავი
მუხლის შენიშვნა განსაზღვრავს ჯარიმის გადაუხდელობის შედეგებს: ჯარიმის ნებაყოფლობითი აღსრულებისთვის კოდექსით განსაზღვრული ვადის გასვლის შემდეგ ამ მუხლით გათვალისწინებული სამართალდარღვევისთვის პირს დაერიცხება საურავი 500 ლარის ოდენობით. საურავის დარიცხვიდან 30 დღის ვადაში ჯარიმისა და საურავის გადაუხდელობის შემთხვევაში სამართალდამრღვევის მიმართ საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით განხორციელდება ჯარიმისა და საურავის გადახდის უზრუნველყოფის ღონისძიება. პრაქტიკულად ეს ნიშნავს, რომ დაუგვიანებული გადახდა 100 ლარიან ჯარიმას კიდევ 500 ლარით გაზრდის, ამიტომ ქვითრის მიღებისთანავე რეაგირება ყველაზე იაფი გამოსავალია. აღსანიშნავია, რომ საურავი ჯარიმის ოდენობას არ იმეორებს — ის ამ მუხლით წინასწარ განსაზღვრული, ერთიანი თანხაა და 500 ლარს შეადგენს, ამიტომ ჯარიმისა და საურავის ჯამი მნიშვნელოვნად აღემატება თავდაპირველ სანქციას.
როგორ აირიდოთ პასუხისმგებლობა
მუხლი 135⁵-ით გათვალისწინებული ჯარიმის თავიდან ასარიდებლად ტრანსპორტირების ორგანიზატორებს გირჩევთ შემდეგს, რაც მარშრუტთან დაკავშირებულ რისკებს მნიშვნელოვნად ამცირებს:
- მიჰყვეთ მხოლოდ წარმომადგენლობითი ორგანოს მიერ დამტკიცებულ მარშრუტს და არ შეცვალოთ ის საკუთარი შეხედულებისამებრ;
- მარშრუტში ცვლილების შეტანის საჭიროებისას ჯერ მიიღოთ შესაბამისი დამტკიცება;
- მძღოლებს გააცნოთ დამტკიცებული მარშრუტი და გააკონტროლეთ მისი დაცვა;
- ჯარიმის ქვითრის მიღებისას გადახდა მოახდინოთ ნებაყოფლობითი აღსრულების ვადაში, რათა არ დაგერიცხოთ 500 ლარის საურავი;
- სადავო შემთხვევებში მიმართეთ იურისტს;
- მარშრუტის დამტკიცების დოკუმენტი შეინახეთ და მძღოლებს დროულად გადასცეთ მისი განახლებული ვერსია.
დასკვნა
მუხლი 135⁵ ორივე შემთხვევაში — როგორც ტურისტული საქმიანობის, ისე სპეციალური რეგულარული გადაყვანისთვის — ერთნაირ ჯარიმას განსაზღვრავს: დამტკიცებული მარშრუტის დარღვევა 100 ლარით ისჯება, ხოლო ვადაში გადაუხდელი ჯარიმა 500 ლარის საურავსაც იწვევს. მარშრუტის დაცვა მარტივი წესია, რომელიც როგორც ფიზიკურ, ისე იურიდიულ პირს მნიშვნელოვან ხარჯს აარიდებს თავიდან. თუ თქვენ მიმართ ამ მუხლით დაკისრებულია ჯარიმა ან გსურთ შეაფასოთ მარშრუტთან დაკავშირებული ვითარება, Legal.ge-ს სპეციალისტები დაგეხმარებიან შემთხვევის ზუსტ ანალიზში. დაიმახსოვრეთ: ჯარიმის ოდენობა ერთნაირია ფიზიკური და იურიდიული პირისთვის და მისი ზრდა დარღვევის მიზეზზე არ არის დამოკიდებული.