საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის მუხლი 120 აწესრიგებს ადმინისტრაციულ პასუხისმგებლობას სატრანსპორტო საშუალებაზე სპეციალური ხმამაღლამოლაპარაკე, სანათი ან ხმოვანი ხელსაწყოს დაყენების წესების დარღვევისა და ასეთი ხელსაწყოების არადანიშნულებით გამოყენებისთვის. სპეციალური სიგნალები ოპერატიული და სპეციალური სამსახურების სატრანსპორტო საშუალებებისთვისაა განკუთვნილი, და მათი უკანონო დაყენება ან გამოყენება საგზაო მოძრაობის მონაწილეთა შეცდომაში შეყვანას იწვევს. ამ გვერდზე დეტალურად ავღწერთ, რას მოიცავს მუხლი 120, რა ჯარიმები და რომელ შემთხვევებში კონფისკაციაა გათვალისწინებული, და რა შედეგები მოჰყვება ჯარიმის დროულ არგადახდას.
სპეციალური ხელსაწყოს უკანონო დაყენება და განმეორება
მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, სატრანსპორტო საშუალებაზე სპეციალური ციმციმა სიგნალის ან/და ხმოვანი სიგნალის ან/და სპეციალური ხმამაღლამოლაპარაკე ხელსაწყოს დაყენება, ან/და ოპერატიული ან სპეციალური სამსახურის სატრანსპორტო საშუალებებისთვის განსაზღვრული შეფერილობის გამოყენება საქართველოს შინაგან საქმეთა მინისტრის მიერ განსაზღვრული წესის დარღვევით გამოიწვევს დაჯარიმებას 2 000 ლარის ოდენობით, აგრეთვე სპეციალური ციმციმა სიგნალის და ხმოვანი სიგნალის ან/და სპეციალური ხმამაღლამოლაპარაკე ხელსაწყოს კონფისკაციას. აღნიშნული დარღვევის განმეორებით ჩადენა 1 წლის განმავლობაში კიდევ უფრო მკაცრია — ჯარიმა 2 500 ლარის ოდენობამდე იზრდება. მნიშვნელოვანია, რომ მუხლის შენიშვნით, სპეციალური სანათი ხელსაწყო უკანონოდ დაყენებულად ითვლება მაშინაც, როცა ის სატრანსპორტო საშუალებაზე ან მის სალონში, საგზაო მოძრაობის სხვა მონაწილეთათვის შესამჩნევ ადგილზეა დადგმული წესების დარღვევით, მუშა მდგომარეობაში იყოს თუ არა.
არადანიშნულებით გამოყენება და გატარების წესების დარღვევა
მუხლის მე-2 ნაწილი განსაზღვრავს პასუხისმგებლობას პირველ ნაწილში აღნიშნული სპეციალური ხელსაწყოს არადანიშნულებით გამოყენებისთვის ან ასეთი ხელსაწყოთი აღჭურვილი სატრანსპორტო საშუალების შეუფერხებლად გატარების წესების დარღვევისთვის. ასეთი ქმედება იწვევს ჯარიმას 30 ლარის ოდენობით. მუხლის შენიშვნით, სპეციალური ხმამაღლამოლაპარაკე, სანათი ან ხმოვანი ხელსაწყო არადანიშნულებით გამოყენებულად ითვლება, თუ მისი გამოყენება ოპერატიული ან სპეციალური საშუალების დანიშნულებიდან გამომდინარე მოვალეობის შესრულებასთან არ არის დაკავშირებული.
შეცდომაში შეყვანის მიზნით სხვა ფერის ციმციმა სიგნალის დაყენება
ცალკე ნორმა ეხება შემთხვევას, როცა საგზაო მოძრაობის მონაწილის შეცდომაში შეყვანის მიზნით სატრანსპორტო საშუალებაზე მონტაჟდება საქართველოს კანონმდებლობით განსაზღვრული ფერისგან განსხვავებული ნებისმიერი სხვა ფერის ციმციმა სიგნალი. ასეთი ქმედება იწვევს ჯარიმას 2 000 ლარის ოდენობით, აგრეთვე ციმციმა სიგნალის კონფისკაციას. ამ დარღვევის განმეორებითი ჩადენა 1 წლის განმავლობაში იწვევს ჯარიმას 2 500 ლარის ოდენობით, აგრეთვე ციმციმა სიგნალის კონფისკაციას. ასეთი ნორმის არსი ისაა, რომ მოძრაობის მონაწილეებმა არ უნდა შეცდომაში შევიდნენ, თითქოს მათ წინააღმდეგ ოპერატიული ან სპეციალური სამსახურის ავტომობილი მოძრაობს.
სპეციალური სიგნალით მოძრავი სატრანსპორტო საშუალების მოძრაობის შეფერხება
მუხლი პასუხისმგებლობას აწესრიგებს სპეციალური სიგნალით მოძრავი სატრანსპორტო საშუალების მოძრაობის შეფერხებისთვისაც. იმ სატრანსპორტო საშუალების მოძრაობის შეფერხება, რომელზედაც ჩართულია სპეციალური სიგნალი (გარდა ნარინჯისფერი ან ყვითელი მოელვარე სპეციალური ციმციმა სიგნალისა), ან რომელიც ესკორტს ახორციელებს ან მიაცილებენ, იწვევს ჯარიმას 100 ლარის ოდენობით, ხოლო შესაბამისი ამოსაცნობი ნიშნების მქონე სასწრაფო სამედიცინო დახმარების, სახანძრო-სამაშველო ან პოლიციის სატრანსპორტო საშუალების, რომელზედაც ჩართულია სპეციალური სიგნალი, მოძრაობის შეფერხება — ჯარიმას 300 ლარის ოდენობით. თუ ამ ნაწილებით გათვალისწინებული სამართალდარღვევა მოჰყვა სატრანსპორტო საშუალების, ტვირთის, გზის, საგზაო თუ სხვა ნაგებობის, სხვა ქონების ან ადამიანის სხეულის მსუბუქი დაზიანება, დამრღვევი იჯარიმება 700 ლარის ოდენობით.
ჯარიმის გადაუხდელობის შედეგები
მუხლის შენიშვნა განსაზღვრავს ჯარიმის გადაუხდელობის მძიმე შედეგებს. ჯარიმის ნებაყოფლობითი აღსრულებისთვის კოდექსით განსაზღვრული ვადის გასვლის შემდეგ ამ მუხლით გათვალისწინებული სამართალდარღვევების ჩადენისთვის პირს დაერიცხება საურავი დაკისრებული ჯარიმის ორმაგი ოდენობით, მაგრამ არა უმეტეს 500 ლარისა, ხოლო შემდგომ ვადაში ჯარიმის ან საურავის გადაუხდელობისას ჯარიმა შეიცვლება სატრანსპორტო საშუალების მართვის უფლების 6 თვით შეჩერებით. ამასთან, ჯარიმის გადახდა ან ჯარიმის მართვის უფლების შეჩერებით შეცვლა არ ათავისუფლებს პირს საურავის გადახდისგან. ასევე დადგენილია, რომ თუ უფლებამოსილი პირი შემთხვევის ადგილზე საჯარიმო ქვითარს არ გამოწერს და დარღვევა ვიდეოფირზე ან/და ფოტოფირზე დაფიქსირდება, ჯარიმა გადაიხდება კოდექსით დადგენილი სპეციალური წესით.
პრაქტიკული რჩევები მძღოლებს
მუხლი 120-ით გათვალისწინებული ჯარიმებისა და კონფისკაციისგან თავის ასარიდებლად მძღოლებს გირჩევთ გაითვალისწინოთ შემდეგი:
- არ დააყენოთ ავტომობილზე ციმციმა ან ხმოვანი სიგნალი ან/და ხმამაღლამოლაპარაკე ხელსაწყო დადგენილი წესის დარღვევით, და არ გამოიყენოთ ოპერატიული ან სპეციალური სამსახურისთვის განკუთვნილი შეფერილობა;
- მოძრაობისას არ შეუშალოთ ხელი ჩართული სპეციალური სიგნალით მოძრავ სატრანსპორტო საშუალებას, მით უმეტეს — სასწრაფო სამედიცინო, სახანძრო-სამაშველო ან პოლიციის ავტომობილს;
- ჯარიმა გადაიხადოთ ნებაყოფლობითი აღსრულების ვადაში, რათა არ დაგერიცხოთ საურავი და არ შეგეცვალოთ ჯარიმა მართვის უფლების შეჩერებით;
- სადავო შემთხვევაში მიმართოთ იურისტს რაც შეიძლება ადრე — ქვითრის გამოწერისთანავე.
დასკვნა
მუხლი 120 მკაფიო და მრავალსაფეხურიან სანქციებს ქმნის: სპეციალური ხელსაწყოს უკანონო დაყენება 2 000 ლარით ისჯება და კონფისკაციასაც ითვალისწინებს, განმეორებით — 2 500 ლარით; არადანიშნულებით გამოყენება — 30 ლარით; სპეციალური სიგნალით მოძრავი ავტომობილის შეფერხება — 100 ლარით, სასწრაფო, სახანძრო ან პოლიციის მანქანის შეფერხება — 300 ლარით, ხოლო დაზიანებამდე მისული შეფერხება — 700 ლარით. თუ გჭირდებათ შეფასება ამ მუხლით დაკისრებული ჯარიმის კანონიერებისა თუ საურავის სამართლებრივი რეჟიმის, Legal.ge-ს სპეციალისტები დაგეხმარებით თქვენი შემთხვევის ზუსტ ანალიზში.