შესავალი: პირადი ცხოვრების ხელშეუხებლობა და საპროცესო გარანტიები
ჩხრეკა და ამოღება არის ერთ-ერთი ყველაზე მძაფრი ჩარევა ადამიანის პირად სივრცეში, რომელსაც სახელმწიფო ახორციელებს სისხლის სამართლის საქმის გამოძიების ფარგლებში. საქართველოს კონსტიტუცია და კანონმდებლობა მკაცრად იცავს პირადი ცხოვრების ხელშეუხებლობას, ამიტომ ნებისმიერი საგამოძიებო მოქმედება, რომელიც ზღუდავს ამ უფლებას, უნდა ჩატარდეს მკაცრად კანონის დაცვით. უკანონო ჩხრეკის შედეგად მოპოვებული მტკიცებულება (იარაღი, ნარკოტიკი, დოკუმენტი) არის იურიდიულად ბათილი და არ შეიძლება გამოყენებულ იქნეს პირის ბრალეულობის დასამტკიცებლად. ეს სერვისი გულისხმობს ადვოკატის დახმარებას ჩხრეკის პროცესში და შემდგომ ეტაპზე მისი კანონიერების გასაჩივრებას.
რას მოიცავს ეს მომსახურება?
ჩხრეკასა და ამოღებასთან დაკავშირებული იურიდიული მომსახურება ფოკუსირებულია მტკიცებულებათა დასაშვებობაზე:
- ჩხრეკაზე დასწრება: ადვოკატის ფიზიკური დასწრება ჩხრეკის პროცესში (თუ დრო იძლევა საშუალებას), რათა აღიკვეთოს მტკიცებულებების „ჩადება“ და დაფიქსირდეს ყველა დარღვევა ოქმში.
- განჩინების ანალიზი: სასამართლოს მიერ გაცემული ჩხრეკის ნებართვის შესწავლა — ჰქონდა თუ არა პოლიციას უფლება გაეჩხრიკა კონკრეტული ადგილი ან პირი და ამოეღო კონკრეტული ნივთები.
- გადაუდებელი აუცილებლობის გასაჩივრება: თუ ჩხრეკა ჩატარდა მოსამართლის განჩინების გარეშე „გადაუდებელი აუცილებლობის“ მოტივით, ადვოკატი ასაჩივრებს ამ მოქმედების კანონიერებას სასამართლოში (რაც უნდა მოხდეს ჩხრეკიდან 24 საათში).
- მტკიცებულების დაუშვებლად ცნობა: შუამდგომლობის მომზადება უკანონო ჩხრეკით მოპოვებული ნივთიერი მტკიცებულებების საქმდან ამოღების თაობაზე.
- დაბრუნების მოთხოვნა: უკანონოდ ან უსაფუძვლოდ ამოღებული ნივთების (მაგ. კომპიუტერები, მანქანა, ფული) მესაკუთრისთვის დაბრუნების მოთხოვნა.
გავრცელებული სიტუაციები და საჭიროებები
ჩხრეკა შეიძლება შეეხოს როგორც ბრალდებულს, ისე მოწმეს ან მესამე პირს:
- ავტომობილის ჩხრეკა: პოლიცია აჩერებს მანქანას და ჩხრეკს მას ორდერის გარეშე, თითქოსდა ოპერატიული ინფორმაციის საფუძველზე.
- ბინის ჩხრეკა: სამართალდამცავები შედიან საცხოვრებელ სახლში დილის 6 საათზე, აშინებენ ოჯახის წევრებს და მიაქვთ ტექნიკა, რომელიც საქმესთან კავშირში არაა.
- პირადი ჩხრეკა ქუჩაში: მოქალაქის გაჩერება და მისი ჯიბეების შემოწმება დასაბუთებული ეჭვის გარეშე, რაც ხშირად ნარკოტიკული დანაშაულის გამოძიებისას ხდება.
- ელექტრონული მოწყობილობები: მობილური ტელეფონის ან კომპიუტერის ამოღება და მათი შიგთავსის (მიმოწერის) დათვალიერება სათანადო ნებართვის გარეშე.
საქართველოს სამართლებრივი ჩარჩო
ჩხრეკისა და ამოღების წესები რეგულირდება „საქართველოს სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსით“ და „საქართველოს კონსტიტუციით“. მთავარი პრინციპი ისაა, რომ ჩხრეკა უნდა ჩატარდეს მხოლოდ სასამართლოს განჩინებით. გამონაკლისია „გადაუდებელი აუცილებლობა“, როდესაც დაყოვნებამ შეიძლება გამოიწვიოს მტკიცებულების განადგურება. თუმცა, ასეთ შემთხვევაშიც, პროკურორი ვალდებულია 24 საათში მიმართოს სასამართლოს ჩხრეკის კანონიერების დასადასტურებლად. თუ სასამართლო არ დაადასტურებს კანონიერებას, ამოღებული ნივთები დაუშვებელ მტკიცებულებად ითვლება. ეს ეფუძნება „მოწამლული ხის ნაყოფის“ დოქტრინას — უკანონო გზით მოპოვებული მტკიცებულება და მისგან გამომდინარე ყველა სხვა ინფორმაცია უვარგისია.
პროცესი ნაბიჯ-ნაბიჯ
1. ადვოკატის გამოძახება: ჩხრეკის დაწყებამდე მოითხოვეთ ადვოკატის დასწრება. თქვენ გაქვთ ამის უფლება, თუმცა პოლიციას შეუძლია არ დაელოდოს მას გადაუდებელ შემთხვევაში.
2. ოქმის შედგენა: პროცესის დასრულებისას დგება ოქმი. ადვოკატი ან თქვენ პირადად აფიქსირებთ ყველა შენიშვნას ოქმში ხელმოწერამდე.
3. სასამართლო კონტროლი: ჩხრეკიდან 24 საათში იმართება სასამართლო სხდომა (თუ ორდერი არ იყო). ადვოკატი წარადგენს არგუმენტებს, რატომ არ არსებობდა გადაუდებელი აუცილებლობა.
4. მტკიცებულების გასაჩივრება: წინასასამართლო სხდომაზე ადვოკატი აყენებს შუამდგომლობას მოპოვებული ნივთების დაუშვებლად ცნობის შესახებ.
5. ნივთების დაბრუნება: თუ ნივთები არ წარმოადგენს საქმისთვის მნიშვნელოვან მტკიცებულებას, ადვოკატი ითხოვს მათ დაბრუნებას.
რატომ უნდა აირჩიოთ სპეციალისტი Legal.ge-ზე?
უკანონო ჩხრეკა ხშირად ხდება სისხლის სამართლის საქმის „შეკერვის“ საფუძველი. Legal.ge-ზე წარმოდგენილი ადვოკატები არიან საპროცესო სამართლის ექსპერტები, რომლებსაც შეუძლიათ იპოვონ უმცირესი დარღვევაც კი პოლიციის ქმედებებში. მათ იციან, როგორ გააბათილონ უკანონოდ მოპოვებული მტკიცებულებები და დაიცვან თქვენი პირადი სივრცე. იპოვეთ თქვენი უფლებების დამცველი Legal.ge-ზე.
განახლდა: ...