საქმის გამოძიება საადვოკატო საქმიანობის ცენტრალური ნაწილია და საქართველოს საადვოკატო საქმიანობის შესახებ კანონით განსაზღვრული უფლებებითაა გარანტირებული. საადვოკატო საქმიანობა მოიცავს ადვოკატის მიერ იურიდიული რჩევის მიცემას კლიენტისთვის, კლიენტის წარმომადგენლობას საკონსტიტუციო დავის, სისხლის, სამოქალაქო ან ადმინისტრაციული სამართლის საქმეზე სასამართლოში, არბიტრაჟში, დაკავებისა და გამოძიების ორგანოებში, მესამე პირის მიმართ სამართლებრივი დოკუმენტების მომზადებას და კლიენტის სახელით ნებისმიერი დოკუმენტაციის წარდგენას, აგრეთვე ისეთი იურიდიული დახმარების გაწევას, რომელიც წარმომადგენლობას არ უკავშირდება. გამოძიების სტადიაზე ადვოკატის როლი განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია — სწორედ აქ ყალიბდება საქმის მასალების ძირითადი ნაწილი და საქმის შემდგომი მიმართულება, და ის, რაც ამ ეტაპზე აღირიცხება, შემდგომ ინსტანციებში საქმის ბედს განსაზღვრავს.
ადვოკატის უფლებები გამოძიების ორგანოებში
კანონი ადვოკატს კლიენტის წარმოსაჩენად და დასაცავად ფართო უფლებებს აძლევს: იგი წარმართავს და იცავს კლიენტს, მის უფლებებსა და თავისუფლებებს საკონსტიტუციო, უზენაეს და საერთო სასამართლოებში, არბიტრაჟში და გამოძიების ორგანოებში, სხვა ფიზიკურ და იურიდიულ პირებთან. კლიენტის ინტერესების დაცვის მიზნით ადვოკატს უფლება აქვს კანონმდებლობით დადგენილი წესით მოითხოვოს და მიიღოს საქმიანობისთვის საჭირო დოკუმენტები, ცნობები და სხვა ფაქტობრივი მონაცემები. ადვოკატის საქმიანობა შეიზღუდოს მხოლოდ კანონით შეიძლება — ეს გარანტია გამოძიების პროცესში კლიენტის უფლებების საყრდენია. გარდა ჩამოთვლილისა, ადვოკატს უფლება აქვს ისარგებლოს საპროცესო კანონმდებლობით გათვალისწინებული სხვა უფლებებითაც — კანონი სიას დახურულად არ ტოვებს, და თითოეული ახალი პროცესული სიტუაცია დამატებით შესაძლებლობებს ხსნის.
შეხვედრის და მიმოწერის გარანტია
გამოძიების სტადიის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი გარანტიაა ადვოკატის უფლება, დაუბრკოლებლად, ნებისმიერ დროს და კონტროლის გარეშე, სისხლის სამართლის საპროცესო კანონმდებლობით დადგენილი წესით, პირისპირ შეხვდეს დაკავებულ, დაპატიმრებულ ან თავისუფლების სხვაგვარი შეზღუდვის ადგილებში მოთავსებულ პირს და იქონიოს მასთან მიმოწერა. ეს ნიშნავს, რომ ადვოკატსა და მის კლიენტს შორის კონფიდენციალურობის სათანადო სივრცე ქმნება, რაც დაცვის სტრატეგიის დაგეგმვისა და პირის მდგომარეობის რეალურად შეფასების საშუალებას იძლევა — კონტროლის გარეშე შეხვედრა ნიშნავს, რომ არც შეხვედრის ფაქტი და არც მისი შინაარსი არ ექვემდებარება მესამე პირთა ზედამხედველობას. გარდა ამისა, ადვოკატს შეუძლია პოლიციას ან სხვა უფლებამოსილ ორგანოებს მიაწოდოს ინფორმაცია ქალთა მიმართ ძალადობის ან ოჯახში ძალადობის შესაძლო ჩადენის ფაქტზე, თუ არსებობს განმეორების საშიშროება.
დოკუმენტების მომზადება და წარდგენა
საადვოკატო საქმიანობა დოკუმენტურ საფეხურსაც მოიცავს: ადვოკატი ამზადებს მესამე პირის მიმართ სამართლებრივ დოკუმენტებს და კლიენტის სახელით ნებისმიერ დოკუმენტაციას წარადგენს. გამოძიებისა და სასამართლო სტადიაზე ეს ნიშნავს, რომ საჩივრები, განცხადებები და სხვა საპროცესო დოკუმენტები ადვოკატის მონაწილეობით ფორმდება და წარდგენაც მისი საშუალებებით ხდება — ასე იზღვრება დოკუმენტის სამართლებრივი ხარისხი და კლიენტის პოზიციის ერთგულება.
დაცვის ამოცანები გამოძიების ეტაპზე
საქმის გამოძიების პროცესში ადვოკატი რამდენიმე ამოცანას წყვეტს. პირველი — კლიენტისთვის იურიდიული რჩევის მიცემა ყოველი პროცესული მოქმედების წინ: ჩვენების მიცემამდე, ექსპერტიზაზე თანხმობამდე, რაიმე სახის განცხადებამდე. მეორე — საქმის მასალების შესწავლა და დამატებითი მტკიცებულებების მოთხოვნა: კანონი ადვოკატს დოკუმენტების, ცნობებისა და ფაქტობრივი მონაცემების მოთხოვნისა და მიღების უფლებას აძლევს. მესამე — დაკავებულ ან დაპატიმრებულ პირთან უწყვეტი კონტაქტი და მისი მდგომარეობის მონიტორინგი: შეხვედრა კონტროლის გარეშეა და მიმოწერაც შესაძლებელია, რაც კლიენტის მდგომარეობის რეალურ სურათს აძლევს დამცველს. ადვოკატი ასევე წარმოადგენს კლიენტს არა მხოლოდ გამოძიების ორგანოებში, არამედ არბიტრაჟსა და ყველა ინსტანციის სასამართლოში, დოკუმენტაციას კი კლიენტის სახელით წარადგენს.
ამ გარანტიების ერთად წაკითხვა იმას ნიშნავს, რომ გამოძიების ეტაპზე ადვოკატის როლი პასიური დაკვირვება არ არის: შეხვედრისა და მიმოწერის უფლება კლიენტთან კონტაქტს უზრუნველყოფს, დოკუმენტების მოთხოვნის უფლება — ინფორმაციულ ბაზას, ხოლო დოკუმენტაციის კლიენტის სახელით წარდგენა — პოზიციის ფორმალიზებას. თითოეული ინსტრუმენტი ცალკე ნაბიჯია, და მათი დროული გამოყენება დაცვის ხარისხს განსაზღვრავს.
ხშირად დასმული კითხვები
რას მოიცავს საადვოკატო საქმიანობა?
იურიდიულ რჩევას, წარმომადგენლობას სასამართლოში, არბიტრაჟსა და გამოძიების ორგანოებში, მესამე პირის მიმართ დოკუმენტების მომზადებას, კლიენტის სახელით დოკუმენტაციის წარდგენას და იურიდიულ დახმარებას.
შეუძლია თუ არა ადვოკატს მოითხოვოს დოკუმენტები?
დიახ — კლიენტის ინტერესების დაცვის მიზნით, კანონმდებლობით დადგენილი წესით.
როგორ ხდება შეხვედრა დაკავებულთან?
დაუბრკოლებლად, ნებისმიერ დროს და კონტროლის გარეშე, საპროცესო კანონმდებლობით დადგენილი წესით.
შეიძლება თუ არა ადვოკატის საქმიანობის შეზღუდვა?
მხოლოდ კანონით — სხვა ფორმით შეზღუდვა არ არის დაშვებული.
როგორია შეხვედრის გარანტია?
ადვოკატს უფლება აქვს დაუბრკოლებლად, ნებისმიერ დროს და კონტროლის გარეშე შეხვდეს შეზღუდულ პირს და მიმოწერა ჰქონდეს — საპროცესო კანონმდებლობით დადგენილი წესით.
როგორ დაგეხმარებით Legal.ge-ზე
Legal.ge-ს გუნდი საქმის გამოძიების ყველა ეტაპზე თანამშრომლობს კლიენტთან: ვაწვდით იურიდიულ რჩევას ყოველი პროცესული ნაბიჯის წინ, ვამოწმებთ საქმის მასალებს, ვმოთხოვთ დოკუმენტებსა და ცნობებს, ვამზადებთ საპროცესო დოკუმენტაციას და ვუზრუნველყოფთ დაცვას გამოძიების ორგანოებთან ურთიერთობაში. შეხვედრა დაკავებულ ან დაპატიმრებულ პირთან კონტროლის გარეშე ხდება, ამიტომ კლიენტის პოზიცია ყოველთვის სრულად არის დაცული. მიიღეთ კვალიფიციური ადვოკატის დახმარება Legal.ge-ზე.