შესავალი: ადამიანის უფლებები საპატიმრო დაწესებულებებში
თავისუფლების აღკვეთა არ ნიშნავს ადამიანის ფუნდამენტური უფლებების სრულ შეზღუდვას. პირიქით, სახელმწიფო ვალდებულია განსაკუთრებული მზრუნველობა გამოიჩინოს იმ პირთა მიმართ, რომლებიც მისი სრული კონტროლის ქვეშ იმყოფებიან პენიტენციურ დაწესებულებებში. პატიმრის უფლებების დაცვა მოიცავს ღირსეული მოპყრობის, ჯანმრთელობის დაცვის, ოჯახთან კონტაქტის და უსაფრთხო გარემოს გარანტიებს. სამწუხაროდ, სისტემური პრობლემები ხშირად იწვევს ამ უფლებების დარღვევას. კვალიფიციური ადვოკატის დახმარება აუცილებელია იმისთვის, რომ მსჯავრდებულმა ან ბრალდებულმა ციხეში ყოფნისას შეინარჩუნოს ღირსება და ისარგებლოს კანონით მინიჭებული ყველა სიკეთით. ეს სერვისი ფოკუსირებულია პატიმრის ყოფით პირობებზე, ჯანდაცვასა და გარე სამყაროსთან კონტაქტზე.
რას მოიცავს ეს მომსახურება?
პატიმრის უფლებების დაცვის სერვისი მრავალმხრივია და მოიცავს:
- ჯანდაცვის უფლების დაცვას: ადვოკატირება ადეკვატური სამედიცინო მომსახურების მისაღებად, სამოქალაქო კლინიკაში გადაყვანის მოთხოვნა საჭიროების შემთხვევაში და წამლებით უზრუნველყოფის მონიტორინგი.
- მოპყრობის მონიტორინგს: პრევენცია და რეაგირება არასათანადო მოპყრობაზე, ფიზიკურ ან ფსიქოლოგიურ ძალადობაზე ციხის ადმინისტრაციის ან სხვა პატიმრების მხრიდან.
- გარე სამყაროსთან კონტაქტის უზრუნველყოფას: დახმარება პაემნების (მოკლევადიანი და გრძელვადიანი), სატელეფონო საუბრებისა და მიმოწერის უფლების რეალიზაციაში, თუ ადმინისტრაცია უკანონოდ ზღუდავს მას.
- გადაყვანის მოთხოვნას: შუამდგომლობა სასჯელაღსრულების დაწესებულების შეცვლის (მაგ. დახურულიდან ნახევრად ღია ტიპის დაწესებულებაში) თაობაზე.
- სადისციპლინო წარმოებას: პატიმრის დაცვა დისციპლინური გადაცდომების განხილვისას, რათა არ მოხდეს უსაფუძვლოდ სამარტოო საკანში მოთავსება ან სხვა სანქციის დაკისრება.
გავრცელებული სიტუაციები და საჭიროებები
უფლებადამცველები ხშირად ერთვებიან ისეთ სიტუაციებში, როგორიცაა:
- სამედიცინო უგულებელყოფა: პატიმარს ესაჭიროება სასწრაფო ოპერაცია ან სპეციალისტის კონსულტაცია, მაგრამ ციხის ექიმები მხოლოდ ტკივილგამაყუჩებლებს აძლევენ.
- არაადამიანური პირობები: საკანში არის გადატვირთულობა, არასაკმარისი ვენტილაცია, ანტისანიტარია ან უხარისხო კვება, რაც საფრთხეს უქმნის ჯანმრთელობას.
- ოჯახთან კონტაქტის შეზღუდვა: ადმინისტრაცია უსაფუძვლოდ უკრძალავს პატიმარს ოჯახის წევრებთან შეხვედრას ან სატელეფონო საუბარს „უსაფრთხოების“ მოტივით.
- უსაფრთხოების პრობლემები: კონფლიქტი თანამესაკნეებთან, რის გამოც პატიმარი ითხოვს სხვა საკანში ან დაწესებულებაში გადაყვანას სიცოცხლის დასაცავად.
საქართველოს სამართლებრივი ჩარჩო
პატიმრის უფლებების ძირითადი მარეგულირებელი დოკუმენტია „საქართველოს პატიმრობის კოდექსი“, რომელიც დეტალურად განსაზღვრავს პატიმრობის პირობებს, რეჟიმებსა და უფლება-მოვალეობებს. ასევე მოქმედებს „საქართველოს კონსტიტუცია“, რომელიც კრძალავს წამებასა და არაადამიანურ მოპყრობას. მნიშვნელოვან როლს თამაშობს „საქართველოს სახალხო დამცველის (ომბუდსმენის) შესახებ“ კანონი, რომელიც პრევენციის ეროვნულ მექანიზმს აძლევს ციხეებში მონიტორინგის უფლებას. ადვოკატები აქტიურად იყენებენ „წამებისა და სხვა სასტიკი, არაადამიანური ან ღირსების შემლახავი მოპყრობის წინააღმდეგ“ გაეროს კონვენციას და ევროპული სასამართლოს სტანდარტებს.
პროცესი ნაბიჯ-ნაბიჯ
1. საჩივრის მიღება: ადვოკატი ხვდება პატიმარს ციხეში (ადვოკატს აქვს შესვლის შეუზღუდავი უფლება) და ისმენს პრობლემას.
2. ფაქტების დოკუმენტირება: ხდება დაზიანებების ფოტოგრაფირება (თუ შესაძლებელია), სამედიცინო ჩანაწერების გამოთხოვა და მოწმეების გამოკითხვა.
3. ადმინისტრაციული გასაჩივრება: საჩივრის წარდგენა პენიტენციური სამსახურის გენერალურ დირექტორთან ან იუსტიციის სამინისტროში.
4. სასამართლო დავა: თუ ადმინისტრაციული გზით პრობლემა არ გვარდება, სარჩელი შედის სასამართლოში (მაგ. მკურნალობაზე უარის გასაჩივრება).
5. საერთაშორისო მექანიზმები: ამოწურვის შემთხვევაში, საჩივრის გაგზავნა ადამიანის უფლებათა ევროპულ სასამართლოში (სტრასბურგში).
რატომ უნდა აირჩიოთ სპეციალისტი Legal.ge-ზე?
ციხის კედლებში ადამიანი ყველაზე დაუცველია. Legal.ge-ზე თქვენ იპოვით ადვოკატებს, რომლებსაც აქვთ პენიტენციურ სისტემასთან ურთიერთობის მრავალწლიანი გამოცდილება. მათ იციან, როგორ შეაღწიონ ბიუროკრატიულ ბარიერებში და მიაწვდინონ პატიმრის ხმა გარეთ. ჩვენი სპეციალისტები არიან თქვენი თვალები და ყურები დახურულ სისტემაში, რომლებიც უზრუნველყოფენ თქვენი ახლობლის უფლებების დაცვას. ენდეთ პროფესიონალებს Legal.ge-ზე.
განახლდა: ...