ფინანსური სისტემის დანაშაულები

ინსაიდერული ინფორმაციის უკანონო გამოყენება (მუხლი 202)

რა არის ინსაიდერული ინფორმაციის ტესტი?

ზუსტი ხასიათის, არასაჯარო ინფორმაცია, რომელიც ქაღალდს ან ემიტენტს ეხება და გამჟღავნებისას ფასზე მნიშვნელოვან გავლენას მოახდენდა — საღად მოაზროვნე ინვესტორის კრიტერიუმით.

დავალების გაუქმებაც შეიძლება დაიწეროს ბრალდებად?

დიახ — ინსაიდერული ინფორმაციის საფუძველზე ადრე გაცემული დავალების გაუქმება ან შეცვლა ინსაიდერულ ვაჭრობად მიიჩნევა.

პროფესიული გადაცემა აკრძალულია?

არა — ჩვეულებრივი შრომითი, პროფესიული ან სხვა ვალდებულების ფარგლებში გამჟღავნება არამართლზომიერი არ არის.

რა სანქციები გამოიყენება?

გაფრთხილებიდან ლიცენზიის გაუქმებამდე — პროპორციულობის წესით: ფულადი ჯარიმა, ხელმოწერის შეჩერება, ოპერაციების შეჩერება, კონტროლის გაუქმება და სხვა.

3 წთ·10 იან 2026

ინსაიდერული ვაჭრობა — ცნებები, აკრძალვები და დაცვის სტრატეგია

ინსაიდერული ვაჭრობის ბრალდება ფასიანი ქაღალდების ბაზრის კანონდამლებლობის ერთ-ერთი ყველაზე დეტალურად გაწერილი ინსტიტუტია: კანონი განსაზღვრავს ინსაიდერული ინფორმაციის ცნებას, აკრძალურ ქმედებებს და პირთა წრეს, რომლებზეც ეს აკრძალვა ვრცელდება. დაცვა სწორედ ამ განმარტებების სიზუსტეზეა აგებული: ხშირად საკითხავია, იყო თუ არა ინფორმაცია ინსაიდერული, იყო თუ არა პირი მისი მფლობელი და ექვემდებარებოდა თუ არა აკრძალვას.

ამ გვერდზე განმარტებულია კანონის ოთხი ბლოკი: რა არის ინსაიდერული ინფორმაცია; რა არის ინსაიდერული ვაჭრობა და ვის ეკრძალება; რა ითვლება ინფორმაციის არამართლზომიერ გამჟღავნებად; და რა სანქციების გამოყენება შეუძლია ეროვნულ ბანკს. თითოეული ბლოკი ის წერტილია, სადაც ბრალდების ელემენტები საგანგაშო შემოწმებას ითხოვს.

რა არის ინსაიდერული ინფორმაცია

ინსაიდერული ინფორმაციაა ზუსტი ხასიათის ინფორმაცია, რომელიც საჯაროდ არ გამჟღავნებულა და პირდაპირ ან არაპირდაპირ ეხება ერთ ან რამდენიმე ფასიან ქაღალდს ან მის ემიტენტს და რომელმაც საჯაროდ გამჟღავნების შემთხვევაში შესაძლებელია ამ ფასიან ქაღალდზე ან მასთან დაკავშირებულ ფინანსურ ინსტრუმენტებზე ფასზე მნიშვნელოვანი გავლენა მოახდინოს. ცნების ორი წერტილი დაუყოვნებლივ განსასაზღვრია: „ზუსტი ხასიათი“ და „მნიშვნელოვანი გავლენა“.

კანონი ორივეს განმარტავს. ინფორმაცია ზუსტი ხასიათისაა, თუ იგი ეხება არსებულ ან მომავალში არსებულ გარემოებას ან მომხდარ ან მოსალოდნელ მოვლენას და საკმარისად განსაზღვრულია, რათა მის ეფექტზე დასკვნა გამოტანილ იქნეს; ხანგრძლივი პროცესის შემთხვევაში შუალედური ნაბიჯებიც კი ზუსტი ხასიათის ინფორმაციად შეიძლება მიჩნეულ იქნეს. მნიშვნელოვანი გავლენის კრიტერიუმი კი საღად მოაზროვნე ინვესტორის ტესტია: ინფორმაცია მნიშვნელოვანია, თუ საღად მოაზროვნე ინვესტორი მას ინვესტიციურ გადაწყვეტილების მიღებისას გამოიყენებდა. ბროკერისთვის და შუამავლისთვის ცნება უფრო ფართოა — კლიენტის მიმდინარე დავალებების შესახებ ინფორმაციაც ინსაიდერულია, თუ ზუსტი და არასაჯაროა.

ინსაიდერული ვაჭრობა და აკრძალვის მიმართებული წრე

ინსაიდერული ვაჭრობა არის ინსაიდერული ინფორმაციის მფლობელი პირის მიერ ამ ინფორმაციის გამოყენებით თავის ან მესამე პირის სასარგებლოდ იმ ფასიანი ქაღალდების შეძენა ან განკარგვა, რომლებსაც ინსაიდერული ინფორმაცია ეხება. ინსაიდერულ ვაჭრობად მიიჩნევა ასევე სავაჭრო დავალების გაუქმება ან შეცვლა ინსაიდერული ინფორმაციის საფუძველზე, თუ დავალება პირმა ინფორმაციის ფლობამდე გასცა. აკრძალულია აგრეთვე მესამე პირისთვის რეკომენდაციის მიცემა ან ინსაიდერულ ვაჭრობაზე დაყოლიება — და მესამე პირის ასეთი რეკომენდაციის საფუძველზე ჩადენილი ქმედებაც ინსაიდერულ ვაჭრობად მიიჩნევა, თუ მან იცოდა ან უნდა სცოდნოდა, რომ რეკომენდაცია ინსაიდერულ ინფორმაციას ეყრდნობოდა.

აკრძალვის მიმართებული წრე კანონით ფართოა: ინსაიდერულ ინფორმაციად ითვლება მისი მფლობა მაშინ, თუ პირი ემიტენტის მმართველი ორგანოს წევრია; ფლობს ემიტენტის კაპიტალში აქციებს ან წილს; ხელი მიუწვდება ინფორმაციაზე შრომითი, პროფესიული ან სხვა ვალდებულების შესრულების ფარგლებში; ან პირმა ინფორმაცია დანაშაულებრივი გზით მოიპოვა. კანონი ვრცელდება აგრეთვე სხვა შემთხვევაში მყოფ პირზე, თუ მან იცის ან უნდა იცოდეს, რომ ინსაიდერულ ინფორმაციას ფლობს. დაცვისთვის ეს იმას ნიშნავს, რომ როგორც ინფორმაციის სტატუსი, ისე პირის მფლობელობის მომენტი ცალკე სამტკიცებლო ელემენტია.

განახლდა: 7 ნოე 2026

გადამოწმებულია მოქმედ კანონმდებლობასთან: 9 ივლ 2026