უკანონო სამეწარმეო საქმიანობა და ე.წ. "მევახშეობა" საქართველოში მკაცრად რეგულირდება როგორც სისხლის სამართლის, ისე სამოქალაქო კოდექსით. ხშირად, კერძო გამსესხებლები, რომლებიც გასცემენ სესხებს მაღალი პროცენტით და შესაბამისი ლიცენზიის ან რეგისტრაციის გარეშე, ხდებიან სამართალდამცავი ორგანოების ინტერესის ობიექტი. ბრალდება ძირითადად ეფუძნება სისხლის სამართლის კოდექსის 192-ე მუხლს (უკანონო სამეწარმეო საქმიანობა), თუ პირმა მიიღო დიდი ოდენობით შემოსავალი საქმიანობიდან, რომელიც მოითხოვდა სპეციალურ ნებართვას ან რეგისტრაციას ეროვნულ ბანკში. გარდა ამისა, ხშირია ბრალდებები იძულების (მუხლი 151) ან თვითნებობის (მუხლი 360) მუხლებით, თუ ვალის დაბრუნების პროცესში ადგილი ჰქონდა მუქარას ან ქონების უკანონო დაუფლებას. ბოლო წლებში გამკაცრებულმა რეგულაციებმა საპროცენტო განაკვეთების ზედა ზღვართან დაკავშირებით (წლიური ეფექტური 50%) კიდევ უფრო მეტი სამართლებრივი რისკი გააჩინა კერძო გამსესხებლებისთვის. დაცვის მხარის ამოცანაა დაამტკიცოს, რომ ქმედება არ შეიცავდა დანაშაულის ნიშნებს ან იყო ერთჯერადი სამოქალაქო გარიგება.
რას მოიცავს მევახშეობის საქმეებზე დაცვა?
ადვოკატები, რომლებიც სპეციალიზდებიან ფინანსურ დანაშაულებზე, გთავაზობენ შემდეგ მომსახურებას:
- სასესხო ხელშეკრულებების აუდიტი: არსებული ხელშეკრულებების შესწავლა სამოქალაქო კოდექსთან და ეროვნული ბანკის რეგულაციებთან შესაბამისობაზე.
- ქმედების კვალიფიკაციის შეცვლა: მტკიცება, რომ ქმედება იყო სამოქალაქო-სამართლებრივი ურთიერთობა და არა სისხლის სამართლის დანაშაული (უკანონო მეწარმეობა).
- დაცვა იძულების ბრალდებისგან: მტკიცებულებების შეგროვება, რომ ვალის მოთხოვნა ხდებოდა კანონიერი გზებით და არ ჰქონდა ადგილი მუქარას.
- ფინანსური ექსპერტიზა: მიღებული შემოსავლის ოდენობის ზუსტი გაანგარიშება, რათა დადგინდეს, აღემატება თუ არა ის სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობის ზღვარს.
- საპროცესო შეთანხმება: მოლაპარაკება პროკურატურასთან ჯარიმის ან პირობითი მსჯავრის თაობაზე.
გავრცელებული სიტუაციები და სცენარები
სამართლებრივი პრობლემები ხშირად წარმოიშობა შემდეგ სიტუაციებში:
- სესხის გაცემა რეგისტრაციის გარეშე: როდესაც ფიზიკური პირი სისტემატურად გასცემს სესხებს მოგების მიღების მიზნით, მაგრამ არ არის რეგისტრირებული სესხის გამცემ სუბიექტად.
- საპროცენტო განაკვეთის გადამეტება: კანონით დადგენილ მაქსიმალურ ზღვარზე (წლიური 50%) მაღალი პროცენტის დაკისრება ფარული გადასახადების მეშვეობით.
- ბინის "გადაფორმება": იპოთეკის ნაცვლად უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულების გაფორმება გამოსყიდვის უფლებით, რაც სასამართლოში შეიძლება შეფასდეს როგორც თვალთმაქცური გარიგება.
- მუქარა მოვალის მიმართ: ვალის დაბრუნების მოთხოვნისას აგრესიული მეთოდების გამოყენება, რაც კვალიფიცირდება როგორც იძულება.
საქართველოს კანონმდებლობა და სამართლებრივი ჩარჩო
ძირითადი მუხლია სისხლის სამართლის კოდექსის 192-ე (უკანონო სამეწარმეო საქმიანობა). ასევე მნიშვნელოვანია სამოქალაქო კოდექსის 625-ე მუხლი, რომელიც ზღუდავს სასესხო პროცენტს და პირგასამტეხლოს. ეროვნული ბანკის ბრძანებები განსაზღვრავს სესხის გამცემი სუბიექტების რეგისტრაციის წესს. სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობა დგება, თუ უკანონო საქმიანობამ გამოიწვია დიდი ოდენობით ზიანი ან შემოსავალი. ადვოკატის სტრატეგია ხშირად ეფუძნება "სისტემატურობის" ნიშნის გაბათილებას — ანუ იმის მტკიცებას, რომ სესხის გაცემა არ იყო რეგულარული ბიზნეს საქმიანობა.
მომსახურების მიღების პროცესი
ადვოკატი პირველ რიგში სწავლობს კლიენტის ფინანსურ აქტივობას და დადებულ ხელშეკრულებებს. თუ საქმე ეხება უკანონო მეწარმეობას, მოწმდება, იყო თუ არა ვალდებულება რეგისტრაციაზე. თუ ბრალდება ეხება იძულებას, მოწმდება კომუნიკაციის ისტორია (მესიჯები, ჩანაწერები). ადვოკატი ცდილობს საქმის გადაყვანას სამოქალაქო დავის ჭრილში, რაც გამორიცხავს სისხლისსამართლებრივ პასუხისმგებლობას და პატიმრობას.
რატომ უნდა აირჩიოთ სპეციალისტი Legal.ge-ზე?
მევახშეობისა და უკანონო კრედიტების საქმეები მოითხოვს ადვოკატს, რომელიც კარგად ერკვევა სამოქალაქო (სახელშეკრულებო) და სისხლის სამართალში. Legal.ge-ზე წარმოდგენილი სპეციალისტები დაგეხმარებიან ზღვარის გავლებაში ლეგალურ სესხსა და დანაშაულს შორის. არასწორმა დაცვამ შეიძლება გამოიწვიოს ქონების კონფისკაცია და თავისუფლების აღკვეთა. ენდეთ გამოცდილ იურისტებს Legal.ge-ზე.
განახლდა: ...