სხეულის დაზიანება და ცემა

მუქარა (მუხლი 151) - ადვოკატი საქართველოში

როდის არის მუქარა დანაშაული?

როცა სიცოცხლის, ჯანმრთელობის ან ქონების მუქარა ადრესატში განხორციელების საფუძვლიან შიშს იწვევს — შედეგის გარეშეც.

რა სასჯელია?

ჯარიმა, სასარგებლო შრომა, გამასწორებელი სამუშაო, შინაპატიმრობა ან ერთ წლამდე თავისუფლების აღკვეთა; აღმავალი ნიშნებით — სამ წლამდე.

რა არის აღმავალი ნიშნები?

ჯგუფურად, არაერთგზის, ორსულის, უმწეო, შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირის ან არასრულწლოვნის მიმართ და ოჯახის წევრის მიმართ ჩადენა.

როგორ იცავს თავს ბრალდებული?

ასაბუთებს, რომ მუქარა არ არსებობდა ან საფუძვლიან შიშს ვერ ბადებდა — ფორმით, კონტექსტით, მუქრის რეალიზაციის შეუძლებლობით.

3 წთ·10 იან 2026

რას განსაზღვრავს მუქრის ნორმა

სისხლის სამართლის კოდექსის მუხლი 151 მუქარას დამოუკიდებელ დანაშაულად აცხადებს — შედეგის გარეშეც, თუ მუქარამ ადრესატში მისი განხორციელების საფუძვლიანი შიში გააჩინა. შემადგენლობა ორ ელემენტს მოითხოვს: სიცოცხლის მოსპობის, ჯანმრთელობის დაზიანების ანდა ქონების განადგურების მუქარას და ამ მუქარით გამოწვეულ საფუძვლიან შიშს. სიტყვიერი ფორმა კანონიერებას არ აშორებს დანაშაულს — მუქარა ზეპირადაც შეიძლება ჩადენილ იქნეს, წერილობითაც და ქმედებითაც, თუ აღქმადია მუქარად.

საფუძვლიანი შიშის კრიტერიუმი

საქმის ბედი საფუძვლიან შიშზეა დამოკიდებული — და ეს ობიექტურ შეფასებას ემყარება: გარემოებები, რომელშიც მუქარა გაჟღერდა, მუქარული პირის მდგომარეობა, მუქრის ფორმა და რეალიზაციის რეალური შესაძლებლობა. აღქმა ცალპირობითია, მაგრამ მისი საფუძვლიანობა სასამართლო ობიექტურ საზღვრებში აწყობს: ინტონაცია, წინა ქცევა, იარაღის ან სხვა საშუალების ჩვენება, ადრესატის დაუცველობა. დაცვა სწორედ ამ ელემენტებს ანაწილებს: აჩვენებს, რომ გამოთქმული სიტყვა მუქარას არ წარმოადგენდა, ან რომ მისი აღქმა საფუძვლიან შიშს ვერ ბადებდა.

სასჯელი და აღმავალი ნიშნები

ძირითადი შემადგენლობით მუქარა ისჯება ჯარიმით ან საზოგადოებისათვის სასარგებლო შრომით ას ოციდან ას ოთხმოც საათამდე, ან გამასწორებელი სამუშაოთი ერთ წლამდე, ან შინაპატიმრობით ექვსი თვიდან ორ წლამდე, ანდა თავისუფლების აღკვეთით ერთ წლამდე, იარაღთან დაკავშირებული უფლებების შეზღუდვით ან უამისოდ. მეორე ნაწილი აღმავალ ნიშნებს აწესრიგებს: ჯგუფურად; არაერთგზის; წინასწარი შეცნობით ორსულის, უმწეო მდგომარეობაში მყოფის, შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირის ან არასრულწლოვნის მიმართ; ოჯახის წევრის მიმართ — სასჯელი ჯარიმამდე ან საზოგადოებისათვის სასარგებლო შრომით ას სამოცდაათიდან ორას საათამდე, ან გამასწორებელი სამუშაოთი ორ წლამდე, ანდა თავისუფლების აღკვეთით სამ წლამდე. ოჯახის წევრის მიმართ ჩადენილი მუქარა ცალკე აღმავალ ნიშნადაა გამოყოფილი — ეს კვალიფიკაციას პირდაპირ ეხება.

კვალიფიკაციის საზღვრები და დაცვა

მუქარის ბრალდება ხშირად ზღვრულია სხვა შემადგენლობებთან: მუქარა, როგორც ძალადობითი დანაშაულის შემადგენელი ნაწილი, ცალკე დანაშაულს აღარ ქმნის; ზოგიერთი სხვა ნორმა საკუთარ მუქარულ ელემენტს შეიცავს. დაცვის ამოცანაა აჩვენოს, მიერთებულია თუ არა მუქარა სხვა ბრალდებას, ან საერთოდ არსებობდა თუ არა ის. საყრდენი მტკიცებულებებია: მუქრის ფიქსაცია — შეტყობინებები, ჩანაწერები, მოწმეები; ადრესატის რეაქცია და მისი გარემოებები; ბრალდებულის რეალური შესაძლებლობები მუქრის განხორციელებისა.