რას განსაზღვრავს სისხლის სამართლის კოდექსის მე-138 მუხლი
საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის მე-138 მუხლი ითვალისწინებს პასუხისმგებლობას სექსუალური ხასიათის სხვაგვარი ქმედებისთვის — იმ ქმედებისთვის, რომელიც არ შეიცავს კოდექსის სხვა მუხლით გათვალისწინებული უმძიმესი სექსუალური დანაშაულის ნიშნებს, მაგრამ ჩადენილია ძალადობით, ძალადობის მუქარით ან დაზარალებულის უმწეობის გამოყენებით. ეს ნორმა იცავს პირის სექსუალურ თავისუფლებას და ხასიათდება მკაცრი სასჯელებით — ოთხი წლიდან ოც წლამდე თავისუფლების აღკვეთის დიაპაზონით. ბრალდება ამ მუხლით სერიოზული გამოწვევაა როგორც ბრალდებულის, ისე დაცვისთვის: აქ ყველაფერი გადაწყდება ფაქტობრივ გარემოებათა ზუსტ დადგენაზე, და ამიტომ გამოცდილი ადვოკატის როლი განსაკუთრებით მაღალია.
დანაშაულის შემადგენლობა
მუხლის პირველი ნაწილი აღწერს ძირითად შემადგენლობას: სექსუალური ხასიათის სხვაგვარი ქმედება, რომელიც არ შეიცავს კოდექსით გათვალისწინებული უმძიმესი შემადგენლობის ნიშნებს და ჩადენილია ძალადობით, ძალადობის მუქარით ან დაზარალებულის უმწეობის გამოყენებით. კვალიფიკაციისთვის აუცილებელია სამი ალტერნატიული გარემოებიდან ერთის არსებობა: რეალური ძალადობა, ძალადობის მუქარა ან დაზარალებულის უმწეო მდგომარეობის გამოყენება. ქმედების სექსუალური ხასიათი და მისი განზრახვითი ჩადენაც უნდა დამტკიცდეს. საზღვარი ამ მუხლსა და სექსუალური ხასიათის სხვა დანაშაულებს შორის კოდექსის შესაბამისი ნიშნებით ისახება, ამიტომ ბრალდების სწორი კვალიფიკაცია ხშირად საქმის ყველაზე სადავო წერტილია.
სანქციები მუხლი 138-ის მიხედვით
კანონი ოთხ დონედ აწყობს სასჯელებს და თითოეული დონე ცალკე არის განსაზღვრული:
- ძირითადი შემადგენლობა — ძალადობით, მუქარით ან უმწეობის გამოყენებით — თავისუფლების აღკვეთა ოთხიდან ექვს წლამდე, იარაღთან დაკავშირებული უფლებების შეზღუდვით ან უამისოდ;
- იგივე ქმედება არაერთგზის, სამსახურებრივი მდგომარეობის გამოყენებით, ჯგუფურად, წინასწარი შეცნობით შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირის ან ორსული ქალის მიმართ, ამ კატეგორიის დანაშაულისთვის მსჯავრდებულის მიერ, მზრუნველობის, მეურვეობის ან მეთვალყურეობის ქვეშ მყოფი პირის ან ოჯახის წევრის მიმართ, ანდა რამაც ჯანმრთელობის მძიმე დაზიანება ან სხვა მძიმე შედეგი გამოიწვია — თავისუფლების აღკვეთა ექვსიდან ცხრა წლამდე, იარაღთან დაკავშირებული უფლებების შეზღუდვით ან უამისოდ;
- იგივე ქმედება წინასწარი შეცნობით არასრულწლოვანის მიმართ, არასრულწლოვანის მიმართ ნდობის, ავტორიტეტული ან გავლენიანი მდგომარეობის გამოყენებით, ანდა რამაც დაზარალებულის სიცოცხლის მოსპობა გამოიწვია — თავისუფლების აღკვეთა თერთმეტიდან თხუთმეტ წლამდე, იარაღთან დაკავშირებული უფლებების შეზღუდვით ან უამისოდ;
- იგივე ქმედება წინასწარი შეცნობით თოთხმეტი წლის ასაკს მიუღწეველი პირის მიმართ ანდა განსაკუთრებული სისასტიკით — თავისუფლების აღკვეთა თხუთმეტიდან ოც წლამდე, იარაღთან დაკავშირებული უფლებების შეზღუდვით ან უამისოდ.

