სამართლებრივი დავა პოლიციის გადაცდომებზე წარმოადგენს კრიტიკულად მნიშვნელოვან იურიდიულ მომსახურებას, რომელიც მიზნად ისახავს მოქალაქეთა უფლებების დაცვას სამართალდამცავი ორგანოების მხრიდან ძალაუფლების გადამეტების ან უკანონო ქმედებების შემთხვევაში. საქართველოში, სადაც დემოკრატიული ინსტიტუტების გაძლიერება და ადამიანის უფლებების დაცვა სახელმწიფო პრიორიტეტს წარმოადგენს, პოლიციის მხრიდან ჩადენილი გადაცდომები მკაცრ სამართლებრივ რეაგირებას საჭიროებს. ეს სერვისი განკუთვნილია იმ პირებისთვის, რომლებიც გახდნენ პოლიციელთა მხრიდან არასათანადო მოპყრობის, უკანონო დაკავების, ფიზიკური ან ფსიქოლოგიური ზეწოლის, ან საპროცესო უფლებების დარღვევის მსხვერპლნი. ადვოკატის ჩართულობა ამ პროცესში სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანია, რადგან დავა სახელმწიფოს ძალოვანი სტრუქტურის წინააღმდეგ მოითხოვს არა მხოლოდ სამართლებრივი ნორმების ღრმა ცოდნას, არამედ გამბედაობასა და სტრატეგიულ მიდგომას. კვალიფიციური იურისტი უზრუნველყოფს, რომ თითოეული გადაცდომა იყოს დოკუმენტირებული და გასაჩივრებული შესაბამის ინსტანციებში, იქნება ეს გენერალური ინსპექცია, სპეციალური საგამოძიებო სამსახური თუ სასამართლო. პოლიციის გადაცდომებზე რეაგირება არ არის მხოლოდ ინდივიდუალური უფლებების აღდგენა; ეს არის სამოქალაქო პასუხისმგებლობის აქტი, რომელიც ხელს უწყობს სისტემის გაჯანსაღებას და სამართალდამცავი ორგანოების ანგარიშვალდებულების ზრდას.
პოლიციის გადაცდომებთან დაკავშირებული სამართლებრივი მომსახურება მოიცავს მოქმედებების ფართო სპექტრს, რომელიც იწყება ინციდენტის ანალიზით და გრძელდება სრული სამართლებრივი წარმომადგენლობით. ადვოკატები მუშაობენ შემდეგი კონკრეტული მიმართულებებით:
- უკანონო დაკავებისა და დაპატიმრების გასაჩივრება: იმ შემთხვევების სამართლებრივი შეფასება და გასაჩივრება, როდესაც პირის თავისუფლების შეზღუდვა მოხდა კანონიერი საფუძვლის გარეშე ან პროცედურული დარღვევებით.
- ფიზიკური და სიტყვიერი შეურაცხყოფის ფაქტებზე რეაგირება: საჩივრების მომზადება პოლიციელთა მხრიდან განხორციელებულ ძალადობაზე, არაადამიანურ ან დამამცირებელ მოპყრობაზე.
- მტკიცებულებების ფალსიფიკაციის გამოვლენა: პოლიციის მიერ მტკიცებულებების ჩადების, გაყალბების ან განადგურების ფაქტების გამოძიების მოთხოვნა და სიმართლის დადგენა.
- საპროცესო უფლებების დარღვევა: ადვოკატის მოთხოვნის უფლების იგნორირება, დუმილის უფლების დარღვევა ან იძულებითი ჩვენების მიცემა — ამ დარღვევების დაფიქსირება და გასაჩივრება.
- ადმინისტრაციული დავები ზიანის ანაზღაურებაზე: სახელმწიფოს წინააღმდეგ სარჩელის აღძვრა მატერიალური და მორალური ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნით, რომელიც გამოწვეულია პოლიციის უკანონო ქმედებით.
- გენერალურ ინსპექციასა და სპეციალურ საგამოძიებო სამსახურთან ურთიერთობა: კლიენტის ინტერესების წარმოდგენა საგამოძიებო უწყებებში, რომლებიც იძიებენ სამართალდამცავთა დანაშაულებს.
რეალურ ცხოვრებაში პოლიციის გადაცდომები სხვადასხვა ფორმით ვლინდება. გავრცელებული სცენარია ე.წ. "რეიდების" ან ქუჩაში გაჩერების დროს მოქალაქის უკანონო ჩხრეკა, რასაც თან ახლავს ფიზიკური შეურაცხყოფა ან მუქარა. ხშირია შემთხვევები, როდესაც დაკავებულ პირს არ განუმარტავენ მის უფლებებს, არ აძლევენ ოჯახთან დარეკვის ან ადვოკატის გამოძახების საშუალებას, და ფსიქოლოგიური ზეწოლის ქვეშ აიძულებენ აღიარებითი ჩვენების მიცემას. ასევე, პრობლემატურ სცენარს წარმოადგენს ადმინისტრაციული წესით დაკავება წვრილმანი ხულიგნობის ან პოლიციისთვის წინააღმდეგობის გაწევის ბრალდებით, როდესაც რეალურად მოქალაქე მხოლოდ კანონიერად აპროტესტებდა პოლიციელის უხეშ ქცევას. არის შემთხვევები, როდესაც პოლიცია ძალის გადამეტებით შლის მშვიდობიან აქციას, აზიანებს მოქალაქეთა ქონებას ან ჯანმრთელობას. ყველა ამ სცენარში კვალიფიციური იურისტის ჩარევა აუცილებელია სამართლიანობის აღსადგენად.
საქართველოში პოლიციის ქმედებები და მათი პასუხისმგებლობა რეგულირდება საკანონმდებლო ჩარჩოთი, რომლის სათავეშია საქართველოს კონსტიტუცია, რომელიც გარანტირებს ადამიანის ხელშეუხებლობასა და ღირსების დაცვას. საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსი ითვალისწინებს პასუხისმგებლობას სამსახურებრივი უფლებამოსილების გადამეტებისთვის, ბოროტად გამოყენებისთვის და უკანონო დაკავებისთვის. საქართველოს სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსი დეტალურად გაწერს დაკავებისა და ჩხრეკის წესებს, რომელთა დარღვევაც მტკიცებულებებს დაუშვებელს ხდის. გარდა ამისა, „პოლიციის შესახებ“ საქართველოს კანონი განსაზღვრავს პოლიციელის ქცევის სტანდარტებს და ძალის გამოყენების პროპორციულობის პრინციპებს. მნიშვნელოვანია საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსი, რომელიც იძლევა ადმინისტრაციული აქტების გასაჩივრების და ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნის საფუძველს. სპეციალური საგამოძიებო სამსახურის კანონი კი განსაზღვრავს იმ უწყების უფლებამოსილებას, რომელიც უშუალოდ იძიებს სამართალდამცავთა მიერ ჩადენილ დანაშაულებს.
პროცესი იწყება დეტალური კონსულტაციით, სადაც ადვოკატი ეცნობა ფაქტობრივ გარემოებებს და აგროვებს პირველად მტკიცებულებებს (ვიდეოჩანაწერები, მოწმეთა ჩვენებები, სამედიცინო ცნობები დაზიანებების შესახებ). შემდეგი ნაბიჯია საჩივრის მომზადება და შეტანა შესაბამის მაკონტროლებელ ორგანოში — შინაგან საქმეთა სამინისტროს გენერალურ ინსპექციაში ან, დანაშაულის ნიშნების არსებობისას, სპეციალურ საგამოძიებო სამსახურსა და პროკურატურაში. პარალელურად, შესაძლოა საჭირო გახდეს ადმინისტრაციული საჩივრის შეტანა სასამართლოში პოლიციის ოქმის ბათილად ცნობის მოთხოვნით. სისხლის სამართლის საქმის აღძვრის შემთხვევაში, ადვოკატი წარმოადგენს დაზარალებულის ინტერესებს გამოძიების და სასამართლო განხილვის ეტაპებზე. საბოლოო ეტაპი შეიძლება იყოს სამოქალაქო სარჩელი სახელმწიფოს წინააღმდეგ მორალური და მატერიალური ზიანის ანაზღაურების თაობაზე.
Legal.ge არის სანდო პლატფორმა, რომელიც გაძლევთ წვდომას საქართველოში მოქმედ ყველაზე გამოცდილ და პრინციპულ უფლებადამცველებთან. ჩვენს ბაზაში რეგისტრირებული სპეციალისტები ფლობენ სპეციფიკურ გამოცდილებას სამართალდამცავი ორგანოების წინააღმდეგ წარმოებულ დავებში და კარგად იცნობენ სისტემის შიდა მექანიზმებს. Legal.ge-ზე ადვოკატის მოძიება გაძლევთ გარანტიას, რომ თქვენს საქმეს გაუძღვება გადამოწმებული კვალიფიკაციის მქონე პროფესიონალი, რომელიც დაიცავს თქვენს ინტერესებს ბოლომდე, მიუხედავად მოწინააღმდეგე მხარის ძალაუფლებისა.
განახლდა: ...