სასამართლო დავების მხარდაჭერის ინსტრუმენტარი
სასამართლო დავის მხარდაჭერა ადვოკატურის შესახებ კანონით განსაზღვრულ საქმიანობაზეა აგებული. საადვოკატო საქმიანობა მოიცავს ადვოკატის მიერ იურიდიული რჩევის მიცემას კლიენტისთვის; კლიენტის წარმომადგენლობას საკონსტიტუციო დავის, სისხლის, სამოქალაქო ან ადმინისტრაციული სამართლის საქმეზე — სასამართლოში, არბიტრაჟში, დაკავებისა და გამოძიების ორგანოებში; მესამე პირის მიმართ სამართლებრივი დოკუმენტების მომზადებას და კლიენტის სახელით ნებისმიერი დოკუმენტაციის წარდგენას. დავის მხარდაჭერა სწორედ ამ ელემენტების კომბინაციაა — რჩევითი, წარმომადგენლობითი და დოკუმენტური მუშაობა ერთ პროცესში. ადვოკატის საქმიანობა შეიძლება შეიზღუდოს მხოლოდ კანონით — ეს გარანტია კლიენტისთვის იმას ნიშნავს, რომ მხარდაჭერის ფარგლებს არც ხელშეკრულება კვეთს კანონის გარეშე. ისეთი იურიდიული დახმარებაც, რომელიც მესამე პირის წინაშე წარმომადგენლობას არ უკავშირდება, საადვოკატო საქმიანობის ნაწილია — ანუ მხარდაჭერა სასამართლომდეც იწყება და სასამართლოს შემდეგაც გრძელდება.
ადვოკატის უფლებები და მოვალეობები
ადვოკატს უფლება აქვს წარადგინოს და დაიცვას კლიენტი საკონსტიტუციო, უზენაეს და საერთო სასამართლოებში, არბიტრაჟში და გამოძიების ორგანოებში; კლიენტის ინტერესების დაცვის მიზნით მოითხოვოს და მიიღოს საჭირო დოკუმენტები, ცნობები და ფაქტობრივი მონაცემები; დაუბრკოლებლად შეხვდეს დაკავებულ ან დაპატიმრებულ პირს და იქონიოს მასთან მიმოწერა; ისარგებლოს საპროცესო კანონმდებლობით გათვალისწინებული სხვა უფლებებით. ამავდროულად, ადვოკატი ვალდებულია კეთილსინდისიერად შეასრულოს პროფესიული ფუნქციები, ზუსტად დაიცვას პროფესიული ეთიკის ნორმები, არ შელახოს სასამართლოსა და პროცესის მონაწილეთა უფლებები, დაიცვას პროფესიული საიდუმლოება, შეასრულოს საპროცესო მოვალეობები და ინტერესთა შეუთავსებლობისას კლიენტს დაუყოვნებლივ აცნობოს.
უფლებათა ჩამონათვალი პრაქტიკული დატვირთვისაა: ადვოკატს უფლება აქვს დაუბრკოლებლად, ნებისმიერ დროს და კონტროლის გარეშე, სისხლის სამართლის საპროცესო კანონმდებლობით დადგენილი წესით, პირისპირ შეხვდეს დაკავებულ, დაპატიმრებულ ან თავისუფლების სხვაგვარი შეზღუდვის ადგილებში მოთავსებულ პირს და მიმოწერა იქონიოს მასთან; კლიენტის ინტერესების დაცვის მიზნით მოითხოვოს და მიიღოს საადვოკატო საქმიანობისთვის საჭირო დოკუმენტები, ცნობები და სხვა ფაქტობრივი მონაცემები. ადვოკატის საქმიანობა კანონით დადგენილი გამონაკლისების გარდა მხოლოდ კანონით შეიძლება შეიზღუდოს, ხოლო მოვალეობათა შორის არის პროფესიული ეთიკის ნორმების განუხრელი დაცვა, სასამართლოსა და პროცესის მონაწილეთა უფლებების უშელახებლობა და განგრძობადი სავალდებულო იურიდიული განათლების მოთხოვნების შესრულება.
პროფესიული საიდუმლოება
დავის მხარდაჭერის ერთ-ერთი სვეტი კონფიდენციალურობაა — მის გარეშე კლიენტის სრულფასოვანი თანამშრომლობა შეუძლებელია: ადვოკატი ვალდებულია დაიცვას პროფესიული საიდუმლოება გასული დროის მიუხედავად და კლიენტის თანხმობის გარეშე არ გაამჟღავნოს საქმიანობის პროცესში მისგან მიღებული ინფორმაცია. გამჟღავნება შესაძლებელია მხოლოდ კლიენტის თანხმობით, თუ ის წარმომადგენლობის პროცესში კლიენტის ინტერესებიდან გამომდინარე აუცილებელია, ან ადვოკატის დაცვისთვის წაყენებული ბრალდებისგან. პროფესიული საიდუმლოების დარღვევა კანონითა და ეთიკის კოდექსით გათვალისწინებულ პასუხისმგებლობას იწვევს.
ინტერესთა შეუთავსებლობა
კიდევ ერთი საყრდენი ეთიკური წესების დაცვაა განათლების სფეროშიც: ადვოკატი ვალდებულია აღასრულოს საქართველოს ადვოკატთა ასოციაციის აღმასრულებელი საბჭოს მიერ დამტკიცებული განგრძობადი სავალდებულო იურიდიული განათლების პროგრამის მოთხოვნები — ეს გარანტირებს, რომ მხარდაჭერა მიმდინარე ცოდნაზეა დაფუძნებული. თავად ინტერესთა შეუთავსებლობის წესით კი ადვოკატი ვალდებულია არ განახორციელოს ისეთი ქმედება და არ დაამყაროს ურთიერთობა, რომელიც კლიენტის ინტერესებს ეწინააღმდეგება: ყოფილი კლიენტის ინტერესების წინააღმდეგ მუშაობა და შეუთავსებელი დავალებები აკრძალულია — და სწორედ ეს წესი უზრუნველყოფს მხარდაჭერის ერთგულებას მთელი დავის განმავლობაში.
შეჯამებად: სასამართლო დავების მხარდაჭერა სამი საყრდენით მუშაობს. პირველი — ადვოკატის უფლებები: წარმომადგენლობა ყველა ინსტანციაში, დოკუმენტებისა და ცნობების მოთხოვნა, შეხვედრა დაკავებულ პირთან, საპროცესო უფლებები. მეორე — მოვალეობები: კეთილსინდისიერი შესრულება, ეთიკის დაცვა, სასამართლოსა და მონაწილეთა უფლებების უვნებლობა. მესამე — გარანტიები: პროფესიული საიდუმლოება ვადით არ იზღუდება, ხოლო ინტერესთა შეუთავსებლობა კლიენტისადმი ერთგულებას უზრუნველყოფს. სწორედ ამ სამედის ერთობლიობა წარმოადგენს ხარისხიანი მხარდაჭერის საფუძველს.
საიდუმლოების რეჟიმის საზღვრებიც ზუსტია: ადვოკატი პროფესიულ საიდუმლოს გასული დროის მიუხედავად იცავს; კონფიდენციალურ ინფორმაციას გაამჟღავნებს მხოლოდ კლიენტის თანხმობით, თუ მისი გამოყენება წარმომადგენლობის ან დაცვის პროცესში კლიენტის ინტერესებიდან გამომდინარე აუცილებელია და კლიენტს ადვოკატისთვის წინასწარ არ აუკრძალავს, ან როცა ეს ადვოკატს მის მიმართ წაყენებული ბრალდებისგან თავდასაცავად ან მიუღებელი ჰონორარის თაობაზე სასამართლო დავისას სჭირდება. კლიენტის ვინაობაც კი არ გამჟღავნდება, თუ კლიენტმა ეს წერილობით წინასწარ მოითხოვა.
ხშირად დასმული კითხვები
ქვემოთ ვპასუხობთ იმ კითხვებს, რომლებიც ამ თემასთან დაკავშირებით ყველაზე ხშირად ისმის.
რას მოიცავს დავის მხარდაჭერა?
იურიდიულ რჩევას, კლიენტის წარმომადგენლობას საკონსტიტუციო დავის, სისხლის, სამოქალაქო ან ადმინისტრაციული სამართლის საქმეზე — სასამართლოში, არბიტრაჟსა და გამოძიების ორგანოებში, მესამე პირის მიმართ დოკუმენტების მომზადებასა და კლიენტის სახელით დოკუმენტაციის წარდგენას.
შეუძლია თუ არა ადვოკატს დოკუმენტების მოთხოვნა?
დიახ — კლიენტის ინტერესების დაცვის მიზნით მას შეუძლია მოითხოვოს და მიიღოს საადვოკატო საქმიანობისათვის საჭირო დოკუმენტები, ცნობები და სხვა ფაქტობრივი მონაცემები, კანონმდებლობით დადგენილი წესით.
რამდენად დაცულია კონფიდენციალურობა?
პროფესიული საიდუმლოება ვადით არ იზღუდება; გამჟღავნება შესაძლებელია მხოლოდ კლიენტის თანხმობით, მისი ინტერესებიდან გამომდინარე აუცილებლობის ან ადვოკატის დაცვის შემთხვევაში. კლიენტის ვინაობის დაფარვაც შესაძლებელია, თუ ეს მან წინასწარ წერილობით მოითხოვა.
რა აკრძალულია ინტერესთა შეუთავსებლობით?
ყოფილი კლიენტის ინტერესების წინააღმდეგ მოქმედება და შეუთავსებელი დავალებების ერთდროულად მიღება; ინტერესთა შეუთავსებლობის შემთხვევაში ადვოკატი ვალდებულია კლიენტს დაუყოვნებლივ აცნობოს.
როგორ დაგეხმარებით Legal.ge-ზე
დავის მხარდაჭერა მოითხოვს ისეთ პარტნიორს, რომელსაც კანონით მინიჭებული სრული ინსტრუმენტარი აქვს და ეთიკის წესებითაა შებოჭილი. Legal.ge-ზე გაერთიანებული ადვოკატები სასამართლო დავების სრულ სპექტრს გთავაზობენ — რჩევითი მუშაობიდან ყველა ინსტანციასა და ორგანოში წარმომადგენლობამდე — კეთილსინდისიერების, ეთიკისა და პროფესიული საიდუმლოების სრული დაცვით. შეავსეთ მოთხოვნა საიტზე, აღწერეთ საქმე — და მიიღეთ კვალიფიციური დახმარება სასამართლო დავის თითოეულ ეტაპზე, მოსამზადებელი საფეხურიდან გადაწყვეტილების აღსრულებამდე.