ხანგრძლივი მოვლის დაწესებულებები — სამედიცინო მომსახურების სამართლებრივი საფუძველი
ხანგრძლივი მოვლის დაწესებულებები — სახლები მოხუცებულთათვის, პალიატიური მზრუნველობის ცენტრები, რეაბილიტაციის დაწესებულებები — თავიანთ საქმიანობაში სამედიცინო კომპონენტს შეიცავენ, და ეს კომპონენტი ჯანმრთელობის დაცვის შესახებ კანონის რეგულირების სფეროში გადადის. ეს გვერდი ხსნის ხანგრძლივი მოვლის სერვისების სამედიცინო მხარის სამართლებრივ საფუძველს: როგორ განიმარტება სამედიცინო დაწესებულება და მისი ფუნქციები — მკურნალობა, რეაბილიტაცია, პალიატიური მზრუნველობა — რა დოკუმენტებია საჭირო საქმიანობისთვის და როგორ ვრცელდება მაღალი რისკის შემცველი სამედიცინო საქმიანობის რეგულაცია ასეთ დაწესებულებებზე.
განსაკუთრებული ყურადღება ეთმობა ფინანსურ კრიტერიუმებს: კანონი სამედიცინო საქმიანობიდან მიღებულ შემოსავალზე და ძირითად ფონდებზე მინიმალურ წილს აწესებს, რაც ხანგრძლივი მოვლის ოპერატორებისთვის მოდელირების დროს გადამწყვეტია — საწოლ-ადგილების, პერსონალის და მომსახურების სტრუქტურა სწორედ ამ ზღვრებში უნდა დაიგეგმოს.
სამედიცინო დაწესებულების განმარტება და ხანგრძლივი მოვლის ფუნქციები
კანონით სამედიცინო დაწესებულება არის საქართველოს კანონმდებლობით დაშვებული ორგანიზაციულ-სამართლებრივი ფორმის იურიდიული პირი, რომელიც დადგენილი წესით ახორციელებს სამედიცინო საქმიანობას. ფუნქციების ჩამონათვალი პირდაპირ ფარავს ხანგრძლივი მოვლის სპექტრს: პაციენტის ჯანმრთელობის მდგომარეობის განსაზღვრა; დაავადებათა პროფილაქტიკა ან/და მკურნალობა; პაციენტების რეაბილიტაცია; პალიატიური მზრუნველობა. ასეთი ფორმულირება ნიშნავს, რომ თუ ხანგრძლივი მოვლის დაწესებულება ამ სერვისებს უწევს მიმწოდებელს, ის სამედიცინო დაწესებულების სამართლებრივ რეჟიმზე ხვდება — შესაბამისი ყველა მოთხოვნით.
ფინანსური ზღვრებიც კანონით არის დადგენილი: დაწესებულების საფინანსო რესურსებში სამედიცინო საქმიანობიდან მიღებული წილი არანაკლებ 75%-ს უნდა შეადგენდეს, ხოლო ბალანსზე არსებული ძირითადი ფონდების საშუალო წლიური ღირებულების არანაკლებ 75%-ი გათვალისწინებული უნდა იყოს სამედიცინო ფუნქციებისთვის. შესრულებული მომსახურებით მიღებული შემოსავლის 100% დაწესებულებას რჩება, და შრომის ანაზღაურების ფონდი შემოსავლის არანაკლებ 30%-ს უნდა შეადგენდეს — ბოლო მოთხოვნა ხანგრძლივ მოვლაში მომუშავე პერსონალისთვის განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია.
ლიცენზია და ნებართვა — როდის არის საჭირო
სამედიცინო საქმიანობის სფეროში შესაბამისი უფლების დამადასტურებელ დოკუმენტს — ლიცენზიას ან/და ნებართვას — გასცემს სამინისტრო. ისეთი საქმიანობის განხორციელება, რომელიც კანონმდებლობით ამ დოკუმენტებს ექვემდებარება, მათ გარეშე არ შეიძლება. დამატებით, დაწესებულებაში დასაქმების უფლებისა და შესაბამისი განათლების მქონე ჯანმრთელობის დაცვის პერსონალის ნუსხას ამტკიცებს მინისტრი — ანუ ვინ შეიძლება მუშაობდეს ხანგრძლივი მოვლის სამედიცინო კომპონენტში, ცენტრალიზებული წესით განისაზღვრება.
ხანგრძლივი მოვლის ოპერატორმა უნდა შეაფასოს, შედის თუ არა მისი კონკრეტული სერვისები ლიცენზია-ნებართვის საგნებში: თუ დაწესებულება მხოლოდ ყოფით მოვლას უწევს მიმწოდებელს, სამედიცინო რეჟიმი შესაძლოა არ შეეხოს; მაგრამ ჯანმრთელობის მდგომარეობის განსაზღვრის, მკურნალობის, რეაბილიტაციის ან პალიატიური მზრუნველობის დამატებისას საქმე სხვანაირად წყდება — ეს ზღვარი თითოეულ სერვისზე ცალ-ცალკე უნდა გაიანგარიშოს.