ხანგრძლივი მოვლის დაწესებულებები — სამედიცინო მომსახურების სამართლებრივი საფუძველი
ხანგრძლივი მოვლის დაწესებულებები — სახლები მოხუცებულთათვის, პალიატიური მზრუნველობის ცენტრები, რეაბილიტაციის დაწესებულებები — თავიანთ საქმიანობაში სამედიცინო კომპონენტს შეიცავენ, და ეს კომპონენტი ჯანმრთელობის დაცვის შესახებ კანონის რეგულირების სფეროში გადადის. ეს გვერდი ხსნის ხანგრძლივი მოვლის სერვისების სამედიცინო მხარის სამართლებრივ საფუძველს: როგორ განიმარტება სამედიცინო დაწესებულება და მისი ფუნქციები — მკურნალობა, რეაბილიტაცია, პალიატიური მზრუნველობა — რა დოკუმენტებია საჭირო საქმიანობისთვის და როგორ ვრცელდება მაღალი რისკის შემცველი სამედიცინო საქმიანობის რეგულაცია ასეთ დაწესებულებებზე.
განსაკუთრებული ყურადღება ეთმობა ფინანსურ კრიტერიუმებს: კანონი სამედიცინო საქმიანობიდან მიღებულ შემოსავალზე და ძირითად ფონდებზე მინიმალურ წილს აწესებს, რაც ხანგრძლივი მოვლის ოპერატორებისთვის მოდელირების დროს გადამწყვეტია — საწოლ-ადგილების, პერსონალის და მომსახურების სტრუქტურა სწორედ ამ ზღვრებში უნდა დაიგეგმოს.
სამედიცინო დაწესებულების განმარტება და ხანგრძლივი მოვლის ფუნქციები
კანონით სამედიცინო დაწესებულება არის საქართველოს კანონმდებლობით დაშვებული ორგანიზაციულ-სამართლებრივი ფორმის იურიდიული პირი, რომელიც დადგენილი წესით ახორციელებს სამედიცინო საქმიანობას. ფუნქციების ჩამონათვალი პირდაპირ ფარავს ხანგრძლივი მოვლის სპექტრს: პაციენტის ჯანმრთელობის მდგომარეობის განსაზღვრა; დაავადებათა პროფილაქტიკა ან/და მკურნალობა; პაციენტების რეაბილიტაცია; პალიატიური მზრუნველობა. ასეთი ფორმულირება ნიშნავს, რომ თუ ხანგრძლივი მოვლის დაწესებულება ამ სერვისებს უწევს მიმწოდებელს, ის სამედიცინო დაწესებულების სამართლებრივ რეჟიმზე ხვდება — შესაბამისი ყველა მოთხოვნით.
ფინანსური ზღვრებიც კანონით არის დადგენილი: დაწესებულების საფინანსო რესურსებში სამედიცინო საქმიანობიდან მიღებული წილი არანაკლებ 75%-ს უნდა შეადგენდეს, ხოლო ბალანსზე არსებული ძირითადი ფონდების საშუალო წლიური ღირებულების არანაკლებ 75%-ი გათვალისწინებული უნდა იყოს სამედიცინო ფუნქციებისთვის. შესრულებული მომსახურებით მიღებული შემოსავლის 100% დაწესებულებას რჩება, და შრომის ანაზღაურების ფონდი შემოსავლის არანაკლებ 30%-ს უნდა შეადგენდეს — ბოლო მოთხოვნა ხანგრძლივ მოვლაში მომუშავე პერსონალისთვის განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია.
ლიცენზია და ნებართვა — როდის არის საჭირო
სამედიცინო საქმიანობის სფეროში შესაბამისი უფლების დამადასტურებელ დოკუმენტს — ლიცენზიას ან/და ნებართვას — გასცემს სამინისტრო. ისეთი საქმიანობის განხორციელება, რომელიც კანონმდებლობით ამ დოკუმენტებს ექვემდებარება, მათ გარეშე არ შეიძლება. დამატებით, დაწესებულებაში დასაქმების უფლებისა და შესაბამისი განათლების მქონე ჯანმრთელობის დაცვის პერსონალის ნუსხას ამტკიცებს მინისტრი — ანუ ვინ შეიძლება მუშაობდეს ხანგრძლივი მოვლის სამედიცინო კომპონენტში, ცენტრალიზებული წესით განისაზღვრება.
ხანგრძლივი მოვლის ოპერატორმა უნდა შეაფასოს, შედის თუ არა მისი კონკრეტული სერვისები ლიცენზია-ნებართვის საგნებში: თუ დაწესებულება მხოლოდ ყოფით მოვლას უწევს მიმწოდებელს, სამედიცინო რეჟიმი შესაძლოა არ შეეხოს; მაგრამ ჯანმრთელობის მდგომარეობის განსაზღვრის, მკურნალობის, რეაბილიტაციის ან პალიატიური მზრუნველობის დამატებისას საქმე სხვანაირად წყდება — ეს ზღვარი თითოეულ სერვისზე ცალ-ცალკე უნდა გაიანგარიშოს.
მაღალი რისკის სერვისები და ზედამხედველობა
თუ ხანგრძლივი მოვლის დაწესებულება ამბულატორიულად ან დღის სტაციონარის პირობებში ახორციელებს მაღალი რისკის შემცველ სამედიცინო საქმიანობას, ის რეგულირდება ტექნიკური რეგლამენტით და ექვემდებარება სამინისტროსთვის სავალდებულო შეტყობინებას. ამ საქმიანობათა ჩამონათვალი და ტექნიკური რეგლამენტი — მოთხოვნებით აპარატურის, ხელსაწყოების, ჰიგიენური პირობებისა და სამედიცინო დოკუმენტაციის შესახებ — მთავრობის დადგენილებით მიიღება.
შესრულება მოწმდება შერჩევითი კონტროლით, წელიწადში სამჯერ. დარღვევებისა და საფრთხის შემთხვევაში სამინისტროს კომპეტენტური ორგანო ვალდებულია შეჩერების გადაწყვეტილებიდან 24 საათში სასამართლოს წარუდგინოს შუამდგომლობა შეჩერების დასამტკიცებლად — წარუდგენლობის შემთხვევაში გადაწყვეტილება გაუქმებულად ჩაითვლება და საქმიანობა აღდგება. დარღვევების აღმოფხვრის შემდეგ განცხადების საფუძველზე 5 სამუშაო დღის ვადაში ხდება ადგილზე შემოწმება; უარის დასაბუთებული გადაწყვეტილება სასამართლოში გასაჩივრდება. თუ ოპერატორის სალიცენზიო პირობები უკვე მოიცავს ტექნიკური რეგლამენტის მოთხოვნებს და საქმიანობა ერთ ფაქტობრივ მისამართზე ხორციელდება, შეტყობინების გარეშე მუშაობა შეუძლია.
განსაკუთრებით აღსანიშნავია ასევე ის, რომ კანონი დაწესებულებებს ავალდებულებს დაიცვან სამედიცინო და ფარმაცევტული საქმიანობის მარეგულირებელი კანონმდებლობით დადგენილი სტანდარტები, წესები და ნორმები, ხოლო შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირებისთვის — თანაბარი ხელმისაწვდომობა უზრუნველყვნენ. გადაუდებელი სამედიცინო მომსახურების მოთხოვნაც კანონით არის გათვალისწინებულ შემთხვევებში — ამ მოთხოვნების უყურადღებობა ხანგრძლივი მოვლის ოპერატორისთვის ისეთივე რისკია, როგორც ლიცენზირების დარღვევა.
ხშირად დასმული კითხვები
აწესრიგებს თუ არა სამედიცინო კანონი ხანგრძლივ მოვლას?
მის სამედიცინო კომპონენტს — დიახ: მკურნალობა, რეაბილიტაცია და პალიატიური მზრუნველობა სამედიცინო დაწესებულების ფუნქციებად არის ჩამოთვლილი, და ამ სერვისების მიმწოდებელი სათანადო რეჟიმზე გადადის.
რა ფინანსური კრიტერიუმებია დაწესებულებისთვის?
სამედიცინო საქმიანობის წილი შემოსავალში და ძირითად ფონდებში არანაკლებ 75%-ია; შრომის ანაზღაურების ფონდი — შემოსავლის არანაკლებ 30%.
სჭირდება თუ არა ხანგრძლივი მოვლის დაწესებულებას ლიცენზია?
თუ ის ახორციელებს ლიცენზიას/ნებართვას დაქვემდებარებულ სამედიცინო საქმიანობას — დიახ; დოკუმენტს გასცემს სამინისტრო და მისი გარეშე საქმიანობა შეუძლებელია.
რა ხდება მაღალი რისკის სერვისების დარღვევისას?
საქმიანობა შეიძლება სრულად ან ნაწილობრივ შეჩერდეს; შეჩერება ძალაში რჩება მხოლოდ სასამართლოსთან 24 საათში მიმართვისას.
ვინ შეიძლება იყოს დასაქმებული სამედიცინო კომპონენტში?
ჯანმრთელობის დაცვის პერსონალი, რომელიც შედის მინისტრის მიერ დამტკიცებულ დასაქმების უფლებისა და შესაბამისი განათლების ნუსხაში.
როგორ დაგეხმარებით Legal.ge-ზე
Legal.ge-ის გუნდი ეხმარება ხანგრძლივი მოვლის დაწესებულებების ოპერატორებს: ვაფასებთ სერვისების სამედიცინო კომპონენტსა და ლიცენზირების საჭიროებას, ვამზადებთ სამინისტროსთან დოკუმენტაციას და შეტყობინებებს, ვაწყობთ ფინანსური კრიტერიუმების შესაბამისობას და ვიცავთ ინტერესებს ზედამხედველობის ორგანოებთან ურთიერთობაში. დაგვიკავშირდით — მიიღეთ თქვენი დაწესებულების სრული სამართლებრივი შეფასება.