კლინიკის შესაბამისობა — სამართლებრივი რუკა
საავადმყოფოს, კლინიკის ან სხვა სამედიცინო დაწესებულების კანონიერი ფუნქციონირება საქართველოში ჯანმრთელობის დაცვის შესახებ კანონის რამდენიმე ფენაზე არის აწყობილი: იურიდიული სტატუსი და ფუნქციები, ლიცენზია-ნებართვის რეჟიმი, პერსონალის დასაქმების წესი, პაციენტის უფლებების დაცვის ორგანო და მაღალი რისკის საქმიანობის ტექნიკური რეგლამენტი. ეს გვერდი ამ ფენებს აღწერს კანონის ზუსტი ნორმების საფუძველზე — რა თქმა უნდა შეადგენს დაწესებულების შემოსავლის სტრუქტურას, რომელი საქმიანობას რომელი დოკუმენტი სჭირდება და რა მოჰყვება რეგლამენტის დარღვევას.
შესაბამისობის თვალსაზრისით ყველაზე მეტად დოკუმენტური სიზუსტე ფასდება: ლიცენზია/ნებართვა, პერსონალის დასაქმებადი ნუსხა, ეთიკის კომისია და შეტყობინების ფორმა — თითოეული მათგანი ცალკე შესაბამისობის ობიექტია, და მათი უყურადღებობა საქმიანობის შეჩერებამდეც კი მიდის.
სამედიცინო დაწესებულების სტატუსი და ფუნქციები
სამედიცინო დაწესებულება არის საქართველოს კანონმდებლობით დაშვებული ორგანიზაციულ-სამართლებრივი ფორმის იურიდიული პირი, რომელიც დადგენილი წესით ახორციელებს სამედიცინო საქმიანობას. კანონი სპეციალურ ფინანსურ კრიტერიუმსაც აწესებს: დაწესებულების საფინანსო რესურსებში სამედიცინო საქმიანობიდან მიღებული წილი არანაკლებ 75%-ს უნდა შეადგენდეს, ხოლო ბალანსზე არსებული ძირითადი ფონდების საშუალო წლიური ღირებულების არანაკლებ 75%-ი გათვალისწინებული უნდა იყოს სამედიცინო ფუნქციების განსახორციელებლად. შედარებით წინა წელთან შესრულებული მომსახურებით და სხვა ეკონომიკური საქმიანობით მიღებული შემოსავლის 100% რჩება დაწესებულების განკარგულებაში, და შრომის ანაზღაურების ფონდი შემოსავლის არანაკლებ 30%-ს უნდა შეადგენდეს.
დაწესებულებების ფუნქციებია: პაციენტის ჯანმრთელობის მდგომარეობის განსაზღვრა; დაავადებათა პროფილაქტიკა და/ან მკურნალობა, პაციენტების რეაბილიტაცია, პალიატიური მზრუნველობა; სამეანო საქმიანობა; ფარმაცევტული საქმიანობა; გვამის პათოლოგიურ-ანატომიური გამოკვლევა და სასამართლო-სამედიცინო ექსპერტიზა; ეპიდემიოლოგიური კონტროლის ღონისძიებების განხორციელება. დაწესებულება ვალდებულია პაციენტს გადაუდებელი სამედიცინო მომსახურება გაუწიოს კანონით გათვალისწინებულ შემთხვევებში, დაიცვას სამედიცინო და ფარმაცევტული საქმიანობის სტანდარტები და შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირებისთვის უზრუნველყოს თანაბარი ხელმისაწვდომობა.
ლიცენზია, ნებართვა და პერსონალი
სამედიცინო საქმიანობის სფეროში შესაბამისი უფლების დამადასტურებელ დოკუმენტს — ლიცენზიას ან/და ნებართვას — გასცემს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო. ისეთი სამედიცინო საქმიანობის განხორციელება, რომელიც კანონმდებლობით ექვემდებარება ლიცენზიას ან/და ნებართვას, სათანადო დოკუმენტის გარეშე არ შეიძლება. დასაქმების უფლებისა და შესაბამისი განათლების მქონე პერსონალის ნუსხას ამტკიცებს მინისტრი — ანუ ვინ შეიძლება იყოს დასაქმებული დაწესებულებაში, ცენტრალიზებულად არის განსაზღვრული.
ეთიკის კომისია და მაღალი რისკის საქმიანობა
პაციენტის უფლებებისა და სამედიცინო ეთიკის ნორმების დაცვის უზრუნველსაყოფად სამედიცინო დაწესებულებაში იქმნება სამედიცინო ეთიკის კომისია, რომლის შექმნის საფუძვლებიც კანონმდებლობით განისაზღვრება. მეორე ფენა — ამბულატორიულად ან დღის სტაციონარის პირობებში მაღალი რისკის შემცველი სამედიცინო საქმიანობაა: ის რეგულირდება ტექნიკური რეგლამენტით და ექვემდებარება სამინისტროსთვის სავალდებულო შეტყობინებას. ამ საქმიანობათა ჩამონათვალი და ტექნიკური რეგლამენტი მთავრობის დადგენილებით მიიღება, და რეგლამენტი შეიცავს მოთხოვნებს აპარატურის, ხელსაწყოების, ჰიგიენური პირობებისა და სამედიცინო დოკუმენტაციის წარმოებასთან დაკავშირებით.
რეგლამენტის შესრულება მოწმდება შერჩევითი კონტროლით — წელიწადში სამჯერ. თუ შემოწმებისას გამოვლინდება დარღვევები, რომლებიც საფრთხეს უქმნის ადამიანის სიცოცხლეს, ჯანმრთელობას ან ეპიდემიოლოგიურ მდგომარეობას, სამინისტროს კომპეტენტური ორგანო უფლებამოსილია საქმიანობა სრულად ან ნაწილობრივ შეაჩეროს ტექნიკური რეგლამენტის პირობების დაკმაყოფილებამდე. შეჩერების გადაწყვეტილება ძალაში რჩება, თუ ორგანომ მისი მიღებიდან 24 საათში სასამართლოს შუამდგომლობა წარუდგინა შეჩერების დასამტკიცებლად — წარუდგენლობის შემთხვევაში გადაწყვეტილება გაუქმებულად, ხოლო საქმიანობა აღდგენილად ჩაითვლება. დარღვევების აღმოფხვრის შემდეგ მიმწოდებლის განცხადების საფუძველზე ორგანო 5 სამუშაო დღის ვადაში ადგილზე ამოწმებს შესაბამისობას და გამოსცემს გადაწყვეტილებას; უარის შემთხვევაში დასაბუთებული გადაწყვეტილება დაინტერესებულ მხარეს დაუყოვნებლივ ჩაებარდება და სასამართლოში საჩივრდება.
მნიშვნელოვანი შეღავათიც არსებობს: თუ მიმწოდებელი ლიცენზიით/ნებართვით გათვალისწინებულ საქმიანობას აწარმოებს, მისი სალიცენზიო/სანებართვო პირობები მოიცავს ტექნიკური რეგლამენტის მოთხოვნებს და საქმიანობა ერთ ფაქტობრივ მისამართზე ხორციელდება, შეტყობინების გარეშე მუშაობა შეუძლია. შეტყობინების ფორმა შეიძლება ელექტრონულად შეივსოს და მასში მითითებული უნდა იყოს საქმიანობის დასახელება, პირის საიდენტიფიკაციო მონაცემები, მისამართი და საკონტაქტო ინფორმაცია.
ხშირად დასმული კითხვები
რამდენი უნდა იყოს სამედიცინო საქმიანობის წილი დაწესებულების შემოსავალში?
არანაკლებ 75% — როგორც საფინანსო რესურსებში, ისე ძირითადი ფონდების საშუალო წლიური ღირებულების თვალსაზრისით. შრომის ანაზღაურების ფონდი შემოსავლის არანაკლებ 30%-ს უნდა შეადგენდეს.
ვინ გასცემს ლიცენზიას და ნებართვას?
სამედიცინო საქმიანობის სფეროში ლიცენზიას ან/და ნებართვას გასცემს შესაბამირობის უწყება — სამინისტრო; ლიცენზია/ნებართვა მოსაწყენი საქმიანობის გარეშე აკრძალულია.
რა არის მაღალი რისკის შემცველი სამედიცინო საქმიანობის რეჟიმი?
ამბულატორიული/დღის სტაციონარის მაღალი რისკის საქმიანობა რეგულირდება ტექნიკური რეგლამენტით და სავალდებულოა შეტყობინება სამინისტროსთვის; კონტროლი შერჩევითია და წელიწადში სამჯერ ხორციელდება.
შეიძლება თუ არა საქმიანობის შეჩერება დარღვევისას?
დიახ — სიცოცხლის, ჯანმრთელობის ან ეპიდემიოლოგიური მდგომარეობის საფრთხისას, თუ ორგანო 24 საათში სასამართლოს წარუდგენს შუამდგომლობას; წარუდგენლობის შემთხვევაში შეჩერება გაუქმებულად ჩაითვლება.
აუცილებელია თუ არა ეთიკის კომისია?
დიახ — პაციენტის უფლებებისა და სამედიცინო ეთიკის ნორმების დაცვის უზრუნველსაყოფად დაწესებულებაში იქმნება სამედიცინო ეთიკის კომისია.
როგორ დაგეხმარებით Legal.ge-ზე
Legal.ge-ის გუნდი ახორციელებს სამედიცინო დაწესებულებების სამართლებრივ შესაბამისობას: ვაფასებთ სტატუსისა და ფინანსური კრიტერიუმების დაცვას, ვამზადებთ ლიცენზია-ნებართვისა და შეტყობინების დოკუმენტაციას, ვაწყობთ ეთიკის კომისიის ჩამოყალიბებას და ვიცავთ დაწესებულებებს შეჩერებისა და სანქციების საქმეებში. დაგვიკავშირდით — მიიღეთ თქვენი კლინიკის შესაბამისობის სრული შეფასება.