გარემოსდაცვითი, სოციალური და მმართველობის (ESG - Environmental, Social, and Governance) შესაბამისობა თანამედროვე ბიზნესის წარმატების ერთ-ერთი მთავარი ინდიკატორია. საქართველოში, სადაც ევროინტეგრაციის პროცესი აქტიურ ფაზაშია და უცხოური ინვესტიციების მოზიდვა პრიორიტეტულია, ESG სტანდარტების დანერგვა აღარ არის მხოლოდ კეთილი ნება — ეს ხდება ბიზნესის მდგრადობისა და კონკურენტუნარიანობის აუცილებელი პირობა. ინვესტორები, ბანკები და პარტნიორები სულ უფრო ხშირად ითხოვენ კომპანიებისგან პასუხისმგებლიან დამოკიდებულებას გარემოს, თანამშრომლებისა და კორპორაციული მართვის საკითხების მიმართ. ESG შესაბამისობა გულისხმობს კომპანიის საქმიანობის მოყვანას საერთაშორისო და ადგილობრივ სტანდარტებთან, რაც ამცირებს რისკებს, ზრდის რეპუტაციას და აადვილებს კაპიტალზე წვდომას. ეს სერვისი განკუთვნილია კომპანიებისთვის, რომლებსაც სურთ დანერგონ მდგრადი განვითარების პრინციპები და დააკმაყოფილონ როგორც კანონმდებლობის, ისე საერთაშორისო პარტნიორების მოთხოვნები.
რას მოიცავს ეს მომსახურება?
ESG შესაბამისობის სერვისი კომპლექსურია და ფარავს ორგანიზაციის საქმიანობის სამივე მიმართულებას:
- გარემოსდაცვითი (Environmental) აუდიტი და პოლიტიკა: კომპანიის გავლენის შეფასება გარემოზე, ნარჩენების მართვის პოლიტიკის შემუშავება, ენერგოეფექტურობის სტრატეგიების დანერგვა და ემისიების შემცირების გეგმის გაწერა.
- სოციალური (Social) პასუხისმგებლობის სტანდარტები: შრომითი უფლებების დაცვის მექანიზმების შექმნა, შრომის უსაფრთხოების სტანდარტების დანერგვა, დისკრიმინაციის აკრძალვის პოლიტიკა და საზოგადოებასთან ურთიერთობის სტრატეგიები.
- მმართველობის (Governance) სტრუქტურის გამართვა: გამჭვირვალე კორპორაციული მართვის სისტემის ჩამოყალიბება, ანტიკორუფციული ზომები, დირექტორთა საბჭოს დამოუკიდებლობის უზრუნველყოფა და ეთიკის კოდექსის შემუშავება.
- ESG სტრატეგიის შემუშავება: გრძელვადიანი გეგმის მომზადება, რომელიც ინტეგრირებულია კომპანიის ბიზნეს-მოდელში.
- Gap ანალიზი: არსებული მდგომარეობის შედარება საერთაშორისო სტანდარტებთან (მაგ. GRI, SASB) და შეუსაბამობების იდენტიფიცირება.
ხშირი სიტუაციები (მაგალითები)
ESG შესაბამისობა განსაკუთრებით აქტუალურია შემდეგ შემთხვევებში:
- დაფინანსების მოზიდვა: ქართულ კომპანიას სურს სესხის ან გრანტის მიღება საერთაშორისო საფინანსო ინსტიტუტებისგან (EBRD, IFC, ADB). ეს ორგანიზაციები მკაცრად ითხოვენ ESG სტანდარტების დაცვას და შესაბამის რეპორტინგს.
- ექსპორტი ევროკავშირში: მწარმოებელს სურს პროდუქციის გატანა ევროპულ ბაზარზე. ევროპული დირეკტივები (მაგ. CSDDD) ავალდებულებს იმპორტიორებს, შეამოწმონ თავიანთი მიმწოდებლების შესაბამისობა ადამიანის უფლებებისა და გარემოსდაცვით სტანდარტებთან.
- ტენდერებში მონაწილეობა: სახელმწიფო ან მსხვილი კერძო ტენდერების პირობებში სულ უფრო ხშირად ჩნდება მოთხოვნა მდგრადობის პოლიტიკის არსებობის შესახებ.
- რეპუტაციული რისკების მართვა: კომპანია მოექცა კრიტიკის ქარცეცხლში გარემოს დაბინძურების ან შრომითი უფლებების დარღვევის გამო. საჭიროა სასწრაფო რეაგირება და ESG სისტემის გამართვა ნდობის აღსადგენად.
საქართველოს კანონმდებლობა
საქართველოში ESG საკითხებს არეგულირებს რამდენიმე საკანონმდებლო აქტი. გარემოსდაცვით ნაწილში უმნიშვნელოვანესია „გარემოს დაცვის შესახებ“ საქართველოს კანონი და „გარემოსდაცვითი პასუხისმგებლობის შესახებ“ კანონი. სოციალურ ასპექტებს ფარავს საქართველოს შრომის კოდექსი და „შრომის უსაფრთხოების შესახებ“ კანონი. მმართველობის კუთხით კი მოქმედებს „მეწარმეთა შესახებ“ კანონი და კორპორაციული მართვის კოდექსი (კომერციული ბანკებისა და საჯარო კომპანიებისთვის). გარდა ამისა, ეროვნულმა ბანკმა შეიმუშავა „მდგრადი დაფინანსების ტაქსონომია“, რომელიც ბანკებს ავალდებულებს გაითვალისწინონ ESG ფაქტორები დაკრედიტებისას.
პროცესი: როგორ მუშაობს სპეციალისტი?
პროცესი იწყება დიაგნოსტიკით. იურისტი და ESG კონსულტანტი აფასებენ კომპანიის არსებულ დოკუმენტაციასა და პროცესებს. ტარდება ინტერვიუები მენეჯმენტთან და თანამშრომლებთან. ამის საფუძველზე დგება „საგზაო რუკა“ (Roadmap), სადაც გაწერილია კონკრეტული ნაბიჯები: რა პოლიტიკებია შესამუშავებელი, რა პროცედურებია შესაცვლელი. შემდეგი ეტაპია იმპლემენტაცია — დოკუმენტების მომზადება და თანამშრომლების ტრენინგი. საბოლოო ეტაპია მონიტორინგის სისტემის დანერგვა, რათა კომპანიამ შეძლოს პროგრესის გაზომვა და ანგარიშგება.
რატომ Legal.ge?
ESG არ არის მხოლოდ მოდური ტენდენცია, ეს არის კომპლექსური სამართლებრივი და ოპერაციული ჩარჩო. Legal.ge-ზე წარმოდგენილი არიან სპეციალისტები, რომლებსაც აქვთ როგორც ადგილობრივი კანონმდებლობის, ისე საერთაშორისო სტანდარტების (EU Directives, UN SDGs) ღრმა ცოდნა. ჩვენ დაგეხმარებით, აქციოთ ESG მოთხოვნები თქვენი ბიზნესის კონკურენტულ უპირატესობად, მოიზიდოთ იაფი კაპიტალი და შექმნათ მდგრადი მომავალი თქვენი კომპანიისთვის.
განახლდა: ...