საგზაო მოძრაობის მონაწილის უფლებები და ზოგადი მოვალეობები
კანონი საგზაო მოძრაობის ყველა მონაწილეს აძლევს უფლებას, დადგენილი წესით თავისუფლად და შეუფერხებლად გადაადგილდეს გზაზე. თქვენ გაქვთ უფლება მოითხოვოთ და მიიღოთ უფლებამოსილი სახელმწიფო ორგანოებისგან და მუნიციპალიტეტების შესაბამისი ორგანოებისგან ინფორმაცია მოძრაობის უსაფრთხოების პირობების, მოძრაობის შეზღუდვის ან შეწყვეტის მიზეზების და საგზაო უსაფრთხოებასთან დაკავშირებული პროდუქციისა და მომსახურების ხარისხის შესახებ. საგზაო-სატრანსპორტო შემთხვევის დროს თქვენ უფლება გაქვთ მიიღოთ პირველადი სამედიცინო, სამაშველო და სხვა დახმარება, და ასევე გაასაჩივროთ უსაფრთხოების სფეროში უფლებამოსილი თანამდებობის პირის ქმედება.
ამასთან, უფლებების გამოყენება არ უნდა ზღუდავდეს ან არღვევდეს სხვა მონაწილეთა უფლებებს: თქვენი მოქმედებით არ უნდა შეუქმნათ საფრთხე ან დაბრკოლება მოძრაობას, არ უნდა საფრთხე შეუქმნათ ადამიანებს და არ უნდა მიაყენოთ ზიანი სახელმწიფო, საზოგადოებრივ ან კერძო ქონებას. გზაზე ნივთების დაწყობით, დაყრით ან დატოვებით მოძრაობის შეზღუდვა ან საფრთხის შექმნა აკრძალულია; თუ ობიექტური მიზეზის გამო ეს ვერ აირიდეთ, დაუყოვნებლივ მიიღეთ აუცილებელი ზომები, შეუძლებლობის შემთხვევაში კი უზრუნველყეთ სხვა მონაწილეთა დროული გაფრთხილება.
აკრძალულია სატრანსპორტო საშუალების სამართავად გადაცემა იმ პირისთვის, რომელიც ალკოჰოლურ, ნარკოტიკულ ან ფსიქოტროპულ სიმთვრალის მდგომარეობაშია, და იმ პირისთვისაც, ვისაც არ აქვს შესაბამისი კატეგორიის ან ქვეკატეგორიის მართვის უფლება ან ეს უფლება შეჩერებული, ჩამორთმეული ან შეწყვეტილი აქვს. ასევე აკრძალულია მოძრავი საშუალების კარის გაღება მის სრულ გაჩერებამდე, ხოლო გზის სავალი ნაწილის, ველობილიკის ან ველოსიპედის ზოლის მხარეს კარი არ უნდა იყოს გაღებული მგზავრთა ჩასხდომა-გადმოსხდომისთვის საჭირო დროზე მეტი ხნით.
მძღოლის ზოგადი მოვალეობები
ყოველ მოძრავ სატრანსპორტო საშუალებას და მათ შემადგენლობას უნდა მართავდეს მძღოლი. მძღოლს, რომლის ჯანმრთელობის მდგომარეობა არ შეესაბამება მართვისთვის საჭირო მოთხოვნებს, მართვა ეკრძალება. მას უნდა ჰქონდეს მართვისთვის აუცილებელი ცოდნა და უნარ-ჩვევები, ხოლო თუ მართვა დასაშვებია მხოლოდ უფლების მინიჭების შემდეგ, აკრძალულია შესაბამისი კატეგორიის ან ქვეკატეგორიის საშუალების მართვა უფლების გარეშე ან ამ უფლების შეჩერების, ჩამორთმევის ან შეწყვეტის შემთხვევაში. ასაკობრივი ზღვარის დადგენისას მართვა დასაშვებია მხოლოდ ამ ასაკს მიღწევის შემდეგ.
მძღოლი ვალდებულია მგზავრობის დაწყებამდე შეამოწმოს და მგზავრობისას უზრუნველყოს საშუალების ტექნიკური გამართულობა. აკრძალულია მოძრაობა მუშა სამუხრუჭო სისტემის, საჭის მექანიზმის ან შემადგენლობაში მისაბმელი მოწყობილობის გაუმართაობისას, აგრეთვე ბნელ დღე-ღამის დროს ერთდროულად ჩამქრალი ახლო და შორი განათების ფარებით ან უკანა საგაბარიტო სინათლეებით იმ გზაზე, სადაც ხელოვნური განათება არ არის ან ხილვადობა არასაკმარისია. ნისლის, წვიმისა და თოვის დროს მინასაწმენდის უმოქმედობისას მექანიკური საშუალების მართვა აკრძალულია. სხვა გაუმართაობის წარმოქმნისას, რომელიც უსაფრთხოებაზე აისახება, მძღოლი ვალდებულია იგი ადგილზე აღმოფხვრას, შეუძლებლობის შემთხვევაში კი სიფრთხილის ზომებით საშუალება სადგომში ან სარემონტო ადგილზე გადაიყვანოს.

