სიხშირული სპექტრის ლიცენზირება საქართველოში ერთი ფუნდამენტური პრინციპიდან იწყება: რადიოსიხშირული სპექტრი სახელმწიფო რესურსია და კერძო საკუთრებას არ ექვემდებარება. ამ პრინციპიდან გამომდინარეობს მთელი ლიცენზირების არქიტექტურა — გამოყენების უფლების მოპოვების საფუძვლებიდან აუქციონის წესებამდე. თუ თქვენი საქმიანობა სპექტრს მოითხოვს, ეს გვერდი განმარტავს, როგორ მუშაობს ეს სისტემა და რა ვალდებულებები ადგება ლიცენზიის მფლობელს.
სპექტრი, როგორც სახელმწიფო რესურსი
გეოსტაციონარულ ორბიტაზე საქართველოსთვის გამოყოფილი პოზიცია საქართველოს საკუთრებაა. ეს პოზიცია, აგრეთვე ელექტრონული საკომუნიკაციო ქსელებითა და საშუალებებით საქმიანობის სფეროში გამოყენებული რადიოსიხშირული სპექტრი, არ ექვემდებარება კერძო საკუთრებას, მუდმივ სარგებლობაში გადაცემას და პრივატიზებას — რადიოსიხშირულ სპექტრს და გეოსტაციონარულ ორბიტაზე საქართველოს კუთვნილ საკომუნიკაციო თანამგზავრის პოზიციას სახელმწიფო იცავს. საერთაშორისო წესებისა და მოთხოვნების შესაბამისად ორბიტაზე პოზიციის გამოყენებას უზრუნველყოფს საქართველოს მთავრობა, რომელიც კომისიასთან შეთანხმებით განსაზღვრავს რადიოსიხშირეებს სახელმწიფოს საჯარო ფუნქციებისთვის — თავდაცვის, უშიშროებისა და მართლწესრიგის დაცვის ღონისძიებებისთვის. საჰაერო მოძრავი და საჰაერო რადიონავიგაციის სამსახურისთვის ზოლები გამოყოფილია ტელეკომუნიკაციების საერთაშორისო კავშირის რადიორეგლამენტისა და სამოქალაქო ავიაციის საერთაშორისო ორგანიზაციის წესდების შესაბამისად.
მართვის ფუნქცია კომისიას ეკუთვნის: სპექტრს ანაწილებს და სარგებლობას არეგულირებს კომისია, რომელიც საერთაშორისო რადიორეგლამენტის შესაბამისად ადგენს რადიოსიხშირული სპექტრის განაწილების ეროვნულ გეგმას — მთავრობის მიერ განსაზღვრული საჯარო ფუნქციების სიხშირეების გათვალისწინებით. ამ გეგმით წყდება, რომელი ზოლი რისთვის არის განკუთვნილი და საიდან შეიძლება მოგებირდეს „თავისუფალი“ რესურსი.
სარგებლობის უფლების მოპოვების გზები
რადიოსიხშირული სპექტრით სარგებლობის უფლება მოიპოვება ლიცენზიის საფუძველზე, აუქციონის ან კონკურსის წესით, ან კანონით გათვალისწინებულ შემთხვევებში — კომისიის გადაწყვეტილების საფუძველზე მინიჭებით. ციფრული მიწისზედა სატელევიზიო ქსელის უზრუნველსაყოფად უფლება მოიპოვება ლიცენზიის საფუძველზე, კანონით გათვალისწინებული კონკურსის წესით. ლიცენზიას კომისია გასცემს აუქციონის ან კონკურსის წესით, „ლიცენზიებისა და ნებართვების შესახებ“ და „სალიცენზიო და სანებართვო მოსაკრებლების შესახებ“ საქართველოს კანონების, აგრეთვე კომისიის დადგენილებით დამტკიცებული აუქციონის გამართვის დებულების შესაბამისად — პროცედურის თითოეული ეტაპი ცალკე ნორმატიული აქტითაა დარეგულირებული.
ლიცენზიის მიღების საფუძველია თავისუფალი რესურსის არსებობა, პირის განცხადება და აუქციონში გამარჯვება. კომისია აუქციონის გამართვის შესახებ გადაწყვეტილებას იღებს, თუ ეროვნული გეგმით გათვალისწინებული თავისუფალი სპექტრი არსებობს და არის პირის მოთხოვნა აუქციონის გამართვის შესახებ, ან თუ ლიცენზიის მფლობელი განაცხადებს სარგებლობის უფლების მთლიანად ან ნაწილობრივ სხვა პირზე გადაცემის შესახებ — მაშინ კომისია აუქციონს ზოგადი წესით მართავს, ხოლო გადაწყვეტილებაში განისაზღვრება აუქციონზე გასატანი ამოწურვადი რესურსით სარგებლობის საწყისი საფასურიც.