ძირითადი მოთხოვნები ექსპლუატაციის დროს
საგზაო მოძრაობის მონაწილემ სატრანსპორტო საშუალების ისეთი ტექნიკური მდგომარეობა უნდა უზრუნველყოს, რომელიც მოძრაობის უსაფრთხოებას იძლევა. ტექნიკური გამართულობისთვის პასუხისმგებელია საშუალების მესაკუთრე ან ის პირი, რომელიც მის ექსპლუატაციას ახორციელებს. ეს ნიშნავს, რომ თქვენ ვერ გადარიცხავთ პასუხისმგებლობას მხოლოდ იმის საფუძველზე, რომ მანქანას სხვა ატარებს — მფლობელობა ან ექსპლუატაცია თავად აყენებს გამართულობის უზრუნველყოფის მოთხოვნას.
პერიოდული ტექნიკური ინსპექტირება
საქართველოს ტერიტორიაზე ექსპლუატაციაში არსებული და კანონმდებლობით დადგენილი წესით რეგისტრირებული ავტოსატრანსპორტო საშუალება ექვემდებარება პერიოდულ ტექნიკურ ინსპექტირებას აკრედიტაციის ერთიანი ეროვნული ორგანოს — აკრედიტაციის ცენტრის — მიერ შესაბამის სფეროში აკრედიტებულ ინსპექტირების ცენტრებში. ინსპექტირება შესაძლებელია ჩატარდეს ნებისმიერ ინსპექტირების ცენტრში, საშუალების რეგისტრაციის ადგილის ან პირის იურიდიული მისამართის მიუხედავად — ასე რომ, სხვა ქალაქში მდებარე ცენტრის არჩევა თქვენს უფლებას არ ზღუდავს.
ინსპექტირების ცენტრების აკრედიტაცია ხორციელდება აკრედიტაციის ცენტრის მიერ დამტკიცებული წესებისა და პროცედურების შესაბამისად, ხოლო მათი შენობა-ნაგებობების, აღჭურვილობისა და პერსონალის ტექნიკური კვალიფიკაციის მოთხოვნები განისაზღვრება მთავრობის ნორმატიული აქტით. პერიოდული ტექნიკური ინსპექტირების მიმართ მოთხოვნები, მისი პერიოდულობა და საფასურებიც მთავრობის ნორმატიული აქტით დგინდება — ეს მოთხოვნები შეიცავს იმ ტექნიკურ მოთხოვნებს, რომლებთან შესაბამისობაც ინსპექტირებით დგინდება, აგრეთვე გავლის დადასტურების ფორმას, პერიოდულობას და საფასურს სხვადასხვა კატეგორიის ავტოსატრანსპორტო საშუალებისთვის. გავლის დადასტურებისა და მისი მართლზომიერებისთვის მთლიანად პასუხისმგებელია ინსპექტირების ცენტრი.
ინსპექტირების ცენტრი ვალდებულია საქმიანობის შესახებ ინფორმაცია მოთხოვნილი ფორმით მიაწოდოს აკრედიტაციის ცენტრს, აგრეთვე შინაგან საქმეთა სამინისტროს და სახმელეთო ტრანსპორტის სააგენტოს. აკრედიტაციის ცენტრი უფლებამოსილია შეაფასოს ცენტრის მუშაობა, მათ შორის ვიდეომონიტორინგითა და ნებისმიერ დროს ადგილზე მისვლით, ხოლო სააგენტო — მონიტორინგს უწევს ინსპექტირების პროცესს. ინსპექტირების გავლის გარეშე მართვისთვის პასუხისმგებლობა განისაზღვრება საქართველოს კანონმდებლობით.
გზისპირა ზონაში საგზაო ინსპექტირება
„M2“, „M3“, „N1“, „N2“, „N3“, „O3“ და „O4“ კატეგორიის სატრანსპორტო საშუალებები ექვემდებარება გზისპირა ზონაში საგზაო ინსპექტირებას — გზისპირა ზონაში ამ საშუალებების შემოწმებას. შემოწმებისას მოწმდება შემდეგი საკითხები:
- ტვირთის გადაზიდვის წესების დაცვა;
- შრომისა და დასვენების რეჟიმის დაცვა და საკონტროლო მოწყობილობის (ტაქოგრაფის) ელექტრონული ბარათის გამოყენება;
- სატრანსპორტო საშუალების ტექნიკური გამართულობა;
- ტვირთის ძარაზე დამაგრების წესების დაცვა;
- საერთაშორისო გადაყვანასა და გადაზიდვასთან დაკავშირებული სანებართვო დოკუმენტის გამოყენების წესების დაცვა;
- ტაქოგრაფის და სიჩქარის შემზღუდველი მოწყობილობის მონტაჟისა და კალიბრაციის წესების დაცვა;
- სატრანსპორტო საშუალების მასა და გაბარიტები.
ექსპლუატაციის აკრძალვა
მოძრაობის უსაფრთხოების დაცვის მიზნით აკრძალულია: მთავრობის მიერ დადგენილი სატრანსპორტო საშუალებათა უწესივრობების არსებობისას ავტოსატრანსპორტო საშუალების ექსპლუატაცია; იმ ავტოსატრანსპორტო საშუალების მართვა, რომლის მინები დამუქებულია ან მათი შუქგამტარობა სხვაგვარად შეზღუდულია შინაგან საქმეთა მინისტრის მიერ დადგენილი წესის დარღვევით (ამ შეზღუდვიდან გამონაკლისების ნუსხას ადგენს შინაგან საქმეთა მინისტრი); განსაზღვრულ პერიოდში და ადგილას ან გზის მონაკვეთზე იმ საშუალების მართვა, რომლის რომელიმე თვალი სათანადო მახასიათებლების ზამთრის საბურავით არ არის აღჭურვილი; და მეტეოროლოგიურ პირობებთან დაკავშირებით — იმ საშუალების მართვა, რომელსაც ზამთრის საბურავების გარდა არანაკლებ ორ წამყვან ბორბალზე მოცურების საწინააღმდეგო ჯაჭვები არ აქვს დამაგრებული.
მოძრაობის შეზღუდვა ან დროებით შეწყვეტა
გზაზე მოძრაობის შეზღუდვა ან დროებით შეწყვეტა ხორციელდება საგზაო გზის გაუმართაობისას, შეზღუდული ხილვადობის პირობებში, ბუნებრივი მოვლენების დროს, სტიქიური უბედურების, ავარიის, კატასტროფის ან სხვა უბედურების შემთხვევაში — მოძრაობის უსაფრთხოების, ადამიანის სიცოცხლის, ჯანმრთელობისა და ქონების დაცვისთვის. იგივე შესაძლებელია ცალკეული ოპერატიულ-სამძებრო და საგამოძიებო მოქმედებების ჩასატარებლად და კანონმდებლობით განსაზღვრულ სხვა შემთხვევებში. ამ უკანასკნელ ორ შემთხვევაში მძღოლი ვალდებულია მოთხოვნისას შინაგან საქმეთა სამინისტროს უფლებამოსილ პირს შემოწმებისთვის წარუდგინოს მხოლოდ პირადობის დამადასტურებელი დოკუმენტი.
რეგისტრაცია და რეგისტრაციის გაუქმება
კანონმდებლობით განსაზღვრული გარემოებების არსებობისას რეგისტრაციას ექვემდებარება: მექანიკური სატრანსპორტო საშუალება (გარდა შინაგან საქმეთა მინისტრის მიერ განსაზღვრული საშუალებებისა); მისაბმელი, რომელიც განკუთვნილია მექანიკური საშუალებით ბუქსირებისთვის; სპორტული დანიშნულების ავტომობილი; ამ საშუალებების ნომრიანი აგრეგატები; სასოფლო-სამეურნეო მანქანის დამხმარე ტექნიკური საშუალება; აგრეთვე ინდივიდუალური, ანუ თვითნაკეთი, წესით დამზადებული ან გადაკეთებული საშუალებები. გარემოებების არსებობისას ამ საშუალებების რეგისტრაციის გაუქმება სავალდებულოა.
რეგისტრაციის შედეგად გაიცემა რეგისტრაციის მოწმობა და სახელმწიფო სანომრე ნიშანი ან ნიშნები, ხოლო სასოფლო-სამეურნეო მანქანის დამხმარე საშუალებისთვის — შინაგან საქმეთა მინისტრის მიერ დამტკიცებული ფორმის ტექნიკური ტალონი. რეგისტრაციამდე, რეგისტრაციის გაუქმებისას და სხვა შემთხვევებში გაიცემა სხვა სახის სარეგისტრაციო ნიშნები — ტრანზიტული ნომერი, შიდა ტრანზიტი, „TEST“ ნომერი, აღრიცხვიდან მოხსნის ბარათი, დროებითი მოწმობა და სხვა. ტვირთის გადასაზიდად განკუთვნილი საშუალებების რეგისტრაციისას მიეთითება ნებადართული მაქსიმალური მასა და დაუტვირთავი მასა.
რეგისტრაციას, რეგისტრაციის გაუქმებას, მოწმობებისა და ნიშნების გაცემას, აგრეთვე ნებადართული მაქსიმალური და დაუტვირთავი მასის განსაზღვრას ახორციელებს სააგენტო (ცალკე წესი არსებობს თავდაცვის სამინისტროს კუთვნილი საშუალებებისთვის, რომლებიც სამინისტროს შეუძლია თავადაც დაარეგისტრიროს, და მიწისზედა ელექტროტრანსპორტისთვის, რომელსაც სანომრე ნიშნებს შესაბამისი უწყება ანიჭებს). ინდივიდუალური წესით დამზადება ან გადაკეთება დასაშვებია მხოლოდ კანონმდებლობით დადგენილი წესით. რეგისტრაციისა და გაუქმების საფუძვლები, გაცემის წესი და პირობები დგინდება შინაგან საქმეთა მინისტრის ბრძანებით, ხოლო ნომრის, შიდა ტრანზიტისა და „TEST“ ნომრის ნიმუშებს ამტკიცებს მთავრობა.