ხმის ჩაწერის ხელშეკრულება საქართველოში ცალკე კანონით არ არის რეგულირებული — ჩაწერის ხელშეკრულების სპეციალური საკანონმდებლო ტიპი არ არსებობს. არტისტის მხარეს ეს გარიგება საავტორო და მომიჯნავე უფლებების შესახებ კანონის შემსრულებლის ფიქსაციისა და ჰონორარის ნორმებზეა აგებული, ზოგად ხელშეკრულებით სამართალთან ერთად. ქვემოთ განვმარტავთ არტისტის პოზიციას კანონის ორმოცდამეშვიდე, ორმოცდამეორე და ორმოცდამეოთხე მუხლების მიხედვით.
ჩაწერა შემსრულებლის თანხმობით
ორმოცდამეშვიდე მუხლი აწესრიგებს, რომ შემსრულებელს თავის შესრულებაზე აქვს პირადი და ქონებრივი უფლებები: სახელის უფლება, რეპუტაციის პატივისცემის უფლება — შესრულების დაცვა ყოველგვარი დამახინჯებისაგან, რომელმაც შეიძლება შელახოს მისი პატივი, ღირსება ან საქმიანი რეპუტაცია — და უფლება, გამოიყენოს შესრულება ნებისმიერი ფორმით, ჰონორარის მიღების უფლების ჩათვლით.
გამოყენების განსაკუთრებული უფლება ნიშნავს უფლებას, ნება დართოს ან აკრძალოს იმ შესრულების ჩაწერა, რომელიც ადრე არ იყო ჩაწერილი. ეს ნიშნავს, რომ სტუდიური სესიის ჩაწერა მხოლოდ არტისტის ნებართვით ხდება — ჩაუწერელი შესრულების ფიქსაცია მისი წინასწარი შეთანხმების გარეშე დაუშვებელია. ნებართვა გაიცემა შემსრულებლის მიერ, ხოლო შემსრულებელთა კოლექტივის შესრულებაზე — ასეთი კოლექტივის ხელმძღვანელის მიერ, მოსარგებლესთან დადებული წერილობითი ხელშეკრულების საფუძველზე. ასევე გასათვალისწინებელია, რომ მაუწყებელთან ხელშეკრულება ეთერში გადაცემაზე ჩაწერისა და შემდგომი გამოყენების უფლებებს გადასცემს მხოლოდ მაშინ, თუ ეს პირდაპირ არის გათვალისწინებული ხელშეკრულებით, და ჰონორარის ოდენობაც იმავე ხელშეკრულებით განისაზღვრება.
ჩაწერის შემდეგ გამოყენებაც იმავე ნორმით წყდება: ფონოგრამაზე ჩაწერილი შესრულების პირდაპირი ან არაპირდაპირი რეპროდუცირება, შესრულების გადაცემა ეთერში ან კაბელით, ჩანაწერის გაქირავება, ორიგინალისა და ასლების გავრცელება გაყიდვის ან საკუთრების სხვა ფორმით გადაცემის გზით და შესრულების ხელმისაწვდომობა პირისთვის მის მიერ არჩეულ დროსა და ადგილიდან — თითოეული ეს ფორმა შემსრულებლის ნებართვას და ჰონორარს ითხოვს. ამ მუხლით გათვალისწინებული განსაკუთრებული უფლებები შეიძლება ხელშეკრულებით გადაეცეს სხვა პირს, ამიტომ ჩაწერის გარიგებაში სწორედ ეს ჩამონათვალი უნდა დაიშალოს და თითოეულ პუნქტზე თანხმობა გაფიქსირდეს.
არტისტისთვის პრაქტიკული დასკვნა ასეთია: ხელშეკრულებამ უნდა განსაზღვროს, რომელი შესრულება იწერება, ვის ეკუთვნის ჩანაწერი და რომელ ფორმებში გამოიყენება ის შემდგომ — რეპროდუცირება, გავრცელება, ეთერი, ხელმისაწვდომობა — ასევე ჰონორარის ოდენობა და გადახდის წესი ყოველი ფორმისთვის. ჩაუწერელი პირობების შემთხვევაში ინტერპრეტაცია კანონის ზოგად ნორმებზე გადადის, რაც მოლაპარაკების ძალისხმევას ანაცვლებს ნორმით.
წერილობითი ფორმა
ორმოცდამეორე მუხლი მოითხოვს, რომ საავტორო უფლებების გადაცემის, ნაწარმოების შექმნისა და სალიცენზიო ხელშეკრულებები წერილობით დაიდოს. ჩაწერისა და გამოშვების გარიგებაც ამ ფორმით აისახება: ზეპირი ფორმა მხოლოდ პერიოდულ ბეჭდვით გამოცემებში ნაწარმოების გამოყენების დროს არის დასაშვები. არტისტისთვის ეს გარანტიაა: წერილობითი ხელშეკრულება აფიქსირებს, რომელი შესრულება იწერება, რომელ ფორმებში გამოიყენება და რა ჰონორარი ეკუთვნის.