მუსიკალური ნაწარმოების გამოცემა, შესრულება და ციფრული გავრცელება საავტორო უფლების კანონით განსაზღვრულ ჩარჩოში ხორციელდება: ავტორი ან საავტორო უფლების სხვა მფლობელი გადაწყვეტს, ვინ, სად და როგორ გამოიყენებს ნაწარმოებს. ამ გვერდზე ვხსნით, რა ქონებრივი უფლებები აქვს ავტორს, რა განსხვავდება განსაკუთრებული და ჩვეულებრივი ლიცენზია, რა პირობები უნდა შეიცავდეს სალიცენზიო ხელშეკრულება და როგორ მუშაობს ქონებრივ უფლებათა კოლექტიურ საფუძველზე მმართველი ორგანიზაცია — იმ ნორმებით, რომლებიც ქართულ კანონმდებლობაში აწესრიგებს ამ სფეროს.
ავტორის ქონებრივი უფლებები
მუხლი 18-ის თანახმად, ავტორს ან საავტორო უფლების სხვა მფლობელს აქვს ნაწარმოების ნებისმიერი სახით გამოყენების განსაკუთრებული უფლება — უფლება, განახორციელოს, ნება დართოს ან აკრძალოს ნაწარმოების რეპროდუცირება; ორიგინალის ან ასლების გავრცელება გაყიდვის ან საკუთრების სხვა ფორმით გადაცემის გზით; ასლების იმპორტირება; საჯარო ჩვენება; საჯარო შესრულება — ეს არის ის უფლება, რომელზედაც კონცერტები და გამოსვლები დგას; საჯარო გადაცემა, მათ შორის გადაცემა ისე, რომ ნაწარმოები ხელმისაწვდომი იყოს ნებისმიერი პირისთვის მის მიერ არჩეულ დროს და ადგილიდან — სტრიმინგის საფუძველი; აგრეთვე თარგმნის, გადამუშავებისა და გაქირავების უფლებები. ავტორს უფლება აქვს მიიღოს ჰონორარი ნაწარმოების ნებისმიერი სახით გამოყენებისთვის. მნიშვნელოვანია ამოწურვის წესიც: საქართველოში ავტორის მიერ ან მისი თანხმობით ასლის პირველი გაყიდვით ამოიწურება ავტორის უფლება ასლის შემდგომ გავრცელებაზე, ხოლო ნოტებით გამოხატული მუსიკალური ნაწარმოების, ფონოგრამაზე ჩაწერილი ნაწარმოებისა და კომპიუტერული პროგრამის შემთხვევაში გაქირავების უფლება საკუთრების გადასვლის მიუხედავად ავტორს რჩება.
განსაკუთრებული ლიცენზია
მუხლი 37-ის თანახმად, განსაკუთრებული ლიცენზიის ხელშეკრულებით ავტორი ან საავტორო უფლების სხვა მფლობელი მხოლოდ ლიცენზიატს აძლევს განსაკუთრებულ უფლებას, გამოიყენოს ნაწარმოები ხელშეკრულებით განსაზღვრული სახითა და ფარგლებში და მასვე ანიჭებს უფლებას, აკრძალოს ნაწარმოების ამგვარი გამოყენება სხვა პირთა — ავტორის ჩათვლით — მიერ. ეს არის მუსიკალური ინდუსტრიისთვის ცენტრალური განმასხვავებელი ინსტრუმენტი: განსაკუთრებული ლიცენზია ნიშნავს, რომ ლიცენზიატი ბაზარზე ექსკლუზიურ პოზიციას იკავებს დაჭერილ უფლებათა ფარგლებში. თუ ლიცენზიატი ამ უფლების დაცვას არ აწარმოებს, სხვა პირთა მიერ გამოყენების აკრძალვის უფლებას შეიძლება განახორციელოს ავტორმა — ეს დეფოლტური წესი ავტორს ინსტრუმენტს უტოვებს მაშინ, როცა ლიცენზიატი პასიურია.