დრონის რეგისტრაცია და ლიცენზირება საქართველოში: სამართლებრივი გზამკვლევი
უპილოტო საჰაერო ხომალდების (დრონების) გამოყენება საქართველოში დრამატულად გაიზარდა როგორც ჰობის, ისე კომერციული მიზნებისთვის. იქნება ეს ვიდეო გადაღება, სოფლის მეურნეობა, გეოდეზია თუ სამაშველო ოპერაციები, დრონები თანამედროვე ბიზნესის განუყოფელი ნაწილი გახდა. თუმცა, საჰაერო სივრცის უსაფრთხოების დაცვის მიზნით, სახელმწიფო მკაცრად არეგულირებს მათ ექსპლუატაციას. დრონის რეგისტრაცია და სპეციფიკური კატეგორიის ფრენებისთვის ნებართვის (ლიცენზიის) მოპოვება სავალდებულო პროცედურაა, რომლის დარღვევაც მძიმე ადმინისტრაციულ სანქციებს იწვევს. ბევრი მომხმარებლისთვის რეგულაციების ლაბირინთი — „ღია“ და „სპეციფიკური“ კატეგორიები, აკრძალული ზონები და დაზღვევის მოთხოვნები — რთული გასაგებია.
იურიდიული მომსახურება დრონების რეგისტრაციისა და ლიცენზირების სფეროში განკუთვნილია როგორც ინდივიდუალური ოპერატორებისთვის, ისე კომპანიებისთვის, რომლებსაც სურთ კანონიერად აწარმოონ კომერციული საქმიანობა. კვალიფიციური იურისტის დახმარება უზრუნველყოფს, რომ თქვენი დრონი დარეგისტრირდეს სწორად, გქონდეთ ყველა საჭირო ნებართვა რთული ფრენებისთვის და დაცული იყოთ მესამე პირთა წინაშე პასუხისმგებლობისგან. ეს განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია უცხოური კომპანიებისთვის, რომლებსაც სურთ საქართველოში დრონებით მომსახურების გაწევა.
რას მოიცავს დრონის რეგისტრაციისა და ლიცენზირების მომსახურება?
ამ მიმართულებით მომუშავე იურისტები და საავიაციო ექსპერტები კლიენტებს სთავაზობენ სერვისების ფართო სპექტრს, რომელიც უზრუნველყოფს სრულ შესაბამისობას რეგულაციებთან:
- ელექტრონული რეგისტრაცია: დრონის რეგისტრაცია სამოქალაქო ავიაციის სააგენტოს მონაცემთა ბაზაში, უნიკალური საიდენტიფიკაციო ნომრის მიღება და მარკირების წესების განმარტება.
- სპეციფიკური კატეგორიის ნებართვა: განაცხადის მომზადება „სპეციფიკური“ კატეგორიის ფრენებისთვის (მაგ. ხალხმრავალ ადგილებში, მხედველობის არეალს მიღმა - BVLOS), რაც მოითხოვს რისკების შეფასებას (SORA).
- საოპერაციო სახელმძღვანელოს (Operations Manual) შემუშავება: კომერციული ოპერატორებისთვის სავალდებულო სახელმძღვანელოს შედგენა, სადაც გაწერილია უსაფრთხოების პროცედურები.
- ფრენის ნებართვები აკრძალულ ზონებში: სპეციალური ნებართვების მოპოვება აეროპორტების მიმდებარედ ან შეზღუდულ საჰაერო სივრცეში (No-Fly Zones) ფრენისთვის.
- დაზღვევის კონსულტაცია: მესამე პირის წინაშე პასუხისმგებლობის სავალდებულო დაზღვევის პირობების შერჩევა და გაფორმება.
- ოპერატორის სერტიფიცირება: დახმარება დრონის პილოტის თეორიული და პრაქტიკული გამოცდების ჩაბარების პროცესში კომპეტენციის დადასტურებისთვის.
გავრცელებული სიტუაციები და საჭიროებები
დრონებთან დაკავშირებული სამართლებრივი საკითხები ხშირად იჩენს თავს შემდეგ სიტუაციებში:
- კინოწარმოება და რეკლამა: პროდაქშენ კომპანიას სჭირდება ქალაქის ცენტრში, ხალხმრავალ ადგილას დრონით გადაღება, რაც მოითხოვს სპეციალურ ნებართვას და მერიასთან შეთანხმებას.
- სოფლის მეურნეობა (აგროდრონები): ფერმერს სურს დიდი ზომის აგროდრონების გამოყენება შეწამვლისთვის, რაც სპეციფიკურ რეგულაციებს და პილოტის მაღალ კვალიფიკაციას მოითხოვს.
- საზღვრისპირა ოპერაციები: ტურისტს ან ჟურნალისტს სურს დრონის გამოყენება საზღვრისპირა ზონაში, სადაც მოქმედებს მკაცრი შეზღუდვები და საჭიროა სასაზღვრო პოლიციის თანხმობა.
- დრონის იმპორტი: კომპანიას შემოაქვს დრონების პარტია გასაყიდად და სჭირდება კონსულტაცია საბაჟო პროცედურებსა და სერტიფიცირებაზე.
- ინციდენტი და ჯარიმა: დრონის ოპერატორი დააჯარიმეს არასანქცირებული ფრენისთვის და სჭირდება სამართლებრივი დახმარება ჯარიმის გასასაჩივრებლად.
საქართველოს სამართლებრივი ჩარჩო
დრონების ოპერირება რეგულირდება საქართველოს საჰაერო კოდექსით და სამოქალაქო ავიაციის სააგენტოს დირექტორის ნორმატიული აქტით — „უპილოტო საჰაერო ხომალდების ექსპლუატაციის წესი“. ეს წესი ჰარმონიზებულია ევროკავშირს რეგულაციებთან (EASA) და ადგენს დრონების კატეგორიებს (ღია, სპეციფიკური, სერტიფიცირებული). გარდა ამისა, მნიშვნელოვანია „ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსი“, რომელიც განსაზღვრავს ჯარიმებს წესების დარღვევისთვის. პერსონალური მონაცემების დაცვის კუთხით (ვიდეო გადაღებისას) მოქმედებს „პერსონალურ მონაცემთა დაცვის შესახებ“ საქართველოს კანონი.
პროცესი: როგორ მუშაობს სპეციალისტი
იურისტთან თანამშრომლობა იწყება ოპერაციის ტიპის განსაზღვრით. სპეციალისტი აანალიზებს, რომელ კატეგორიას (ღია თუ სპეციფიკური) მიეკუთვნება დაგეგმილი ფრენები. მარტივი რეგისტრაციისთვის პროცესი სწრაფია და მოიცავს დოკუმენტების ატვირთვას ელექტრონულ სისტემაში. რთული ნებართვებისთვის იურისტი ამზადებს რისკების შეფასების დოკუმენტს (SORA) და საოპერაციო სახელმძღვანელოს. შემდეგ ხდება კომუნიკაცია სააგენტოსთან ნებართვის მიღებამდე. იმ შემთხვევაში, თუ საჭიროა ფრენა აკრძალულ ზონაში (მაგ. აეროპორტთან), იურისტი აწარმოებს მოლაპარაკებას აერნაავიგაციასთან (Sakaeronavigatsia) და უსაფრთხოების სამსახურებთან კოორდინაციის მექანიზმის შესათანხმებლად.
რატომ Legal.ge?
დრონების რეგულაციები მუდმივად იცვლება და რთულდება. Legal.ge-ზე თქვენ იპოვით იურისტებს, რომლებიც სპეციალიზდებიან საავიაციო სამართალში და ზედმიწევნით იცნობენ დრონების ექსპლუატაციის წესებს. არ გარისკოთ ძვირადღირებული აპარატურის კონფისკაციით ან მაღალი ჯარიმებით. იპოვეთ კომპეტენტური სპეციალისტი ჩვენს პლატფორმაზე, რათა თქვენი ფრენები იყოს კანონიერი, უსაფრთხო და პრობლემების გარეშე.
განახლდა: ...