სერტიფიცირების სფერო სამოქალაქო ავიაციაში
კოდექსი ფართო ჩამონათვალს აწესრიგებს: საჰაერო ხომალდის ექსპლუატანტი, რომელიც კომერციულ გადაყვანა-გადაზიდვას ახორციელებს, საფრენად ვარგისობის შენარჩუნების საწარმო, აეროდრომი, ვერტოდრომი, სააერნაოსნო მომსახურების საწარმო, სამოქალაქო საავიაციო საგანმანათლებლო დაწესებულება, ავიასამედიცინო ცენტრი და ექსპერტი, საწვავ-გასამართი საწარმო და მისი ტექნიკური პერსონალი, შესაბამისი სახმელეთო და საავიაციო მოწყობილობები, საავიაციო პერსონალი, ბორტკვების საწარმო, ის იურიდიული და ფიზიკური პირები, რომელთა საქმიანობაც უშუალოდ არის დაკავშირებული ფრენის უსაფრთხოებისა და საავიაციო უშიშროების უზრუნველყოფასთან, საჰაერო ხომალდი და მისი ძრავა — ყველა ექვემდებარება სერტიფიცირებას. სერტიფიკატი ადასტურებს ფრენის უსაფრთხოებისა და საავიაციო უშიშროების მოთხოვნებთან შესაბამისობას; სერტიფიცირების წესებს ადგენს და სერტიფიცირებას ახორციელებს სააგენტო ჩიკაგოს 1944 წლის კონვენციისა და მისი დანართებისა და კანონმდებლობის შესაბამისად. ტექნიკური მომსახურების ორგანიზაცია ამ სისტემის ერთ-ერთი ცენტრალური რგოლია: საფრენად ვარგისობის შენარჩუნების საწარმო სერტიფიცირების გარეშე ვერ იმუშავებს. ეს რგოლი ორმხრივია: ერთი მხრივ, ის ხომალდის ტექნიკურ მდგომარეობას უზრუნველყოფს ფრენებს შორის, მეორე მხრივ — ექსპლუატანტის მოთხოვნებს ასრულებს შეკეთებებზე. ამიტომ მისი სერტიფიკატი ერთდროულად ტექნიკური და ორგანიზაციული შესაბამისობის დამადასტურებელია. ჩამონათვალი ღია ფორმულირებისაა — ის პირებსაც ფარავს, რომელთა საქმიანობა უშუალოდ ეხება უსაფრთხოების უზრუნველყოფას — და ამიტომ სერტიფიკატის საზღვრები თითოეული რგოლისთვის ცალკე განისაზღვრება.
სერტიფიკატის მოქმედების შეჩერება, შეცვლა ან გაუქმება
ავიაციაში სერტიფიკატი სტატიკური დოკუმენტი არ არის: ის მუდმივ შესაბამისობას განსაზღვრავს. სწორედ ამიტომ არსებობს ზემოქმედების ინსტრუმენტების სრული სპექტრი — დროებითი შეჩერებიდან სრულ გაუქმებამდე — და სწორედ ამიტომ არის მნიშვნელოვანი გასაჩივრების უფლება: ზემოქმედების გადაწყვეტილება შეიძლება არა მხოლოდ ფაქტობრივ, არამედ პროცედურულ ხარვეზზეც იყოს დაფუძნებული.
სააგენტო უფლებამოსილია შეამოწმოს და სახელმწიფო ინტერესებისა და ფრენის უსაფრთხოების/საავიაციო უშიშროების მოთხოვნათა გათვალისწინებით შეაჩეროს სერტიფიკატის მოქმედება, შეცვალოს ან გააუქმოს სერტიფიკატი ან შეზღუდოს მინიჭებული უფლებები — სააგენტოს ნორმატიული აქტების შესაბამისად. ეს გადაწყვეტილება სერტიფიკატის მფლობელს შეუძლია გაასაჩივროს კანონმდებლობის შესაბამისად — ანუ ადმინისტრაციული ზემოქმედება სასაჩივრო გზით ბალანსდება. გადაწყვეტილების ორი შემოწმების ღერძი აქცენტს ქმნის: სახელმწიფო ინტერესი და უსაფრთხოების მოთხოვნები — ორივე შეფასებადი და საჩივარში გასაჩივრებადია.
ტექნიკური მომსახურების ორგანიზაციისთვის ეს ნიშნავს, რომ სერტიფიკატის მართვა აქტიურ პროცესია: შიდა აუდიტები, პერსონალის კვალიფიკაციის განახლება და დოკუმენტაციის სისწორე იმ ელემენტებია, რომლებიც ზემოქმედების რისკს ამცირებს. კანონი ეს რისკი სააგენტოს შემოწმების უფლებამოსილებას უკავშირებს — და შემოწმება ყოველთვის შესაძლებელია.