სახელმწიფო ქონების სარგებლობაში გადაცემა — საერთო წესი
სახელმწიფო ქონება ყოველთვის არ ყიდდება: მისი დიდი ნაწილი სარგებლობაში გადაიცემა სახელმწიფო ორგანოებზე, ავტონომიური რესპუბლიკების ორგანოებზე, მუნიციპალიტეტებზე, საჯარო სამართლის იურიდიულ პირებზე, ასევე ფიზიკურ და კერძო სამართლის იურიდიულ პირებზე. სარგებლობაში გადაცემის წესები, საფასური და პირობების შეუსრულებლობის შედეგები ცალკე ნორმებითაა დარეგულირებული, და სწორედ ეს ნორმები განსაზღვრავს იმ მოქალაქეებისა და ბიზნესის ყოველდღიურ პრაქტიკას, ვისაც სახელმწიფო ქონება აქვს გამოყენებული.
სახელმწიფო ორგანოს ან საჯარო სამართლის იურიდიულ პირს უფლება აქვს, სახელმწიფოს სახელით მიიღოს და ბალანსზე აიყვანოს ფიზიკური პირის ან კერძო სამართლის იურიდიული პირის მიერ გადაცემული ქონება ან/და მიიღოს შესრულებული სამუშაო. ეს ნორმა სახელმწიფო სექტორს ქონების მიღების ლეგიტიმურ არხს აძლევს და ამავდროულად გადამცემ პირს გარკვეულ სამართლებრივ საფუძველს უქმნის.
სახელმწიფო ორგანოებისა და მუნიციპალიტეტებისთვის პირველადი გადაცემა
სახელმწიფო ორგანო, აფხაზეთის ან აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ორგანო და მუნიციპალიტეტი ქონების მმართველს მიმართავს განცხადებით სახელმწიფო ქონების სარგებლობაში პირველადი გადაცემის შესახებ. ქონების მმართველი ამ განცხადებით მიმართვიდან 2 კვირის ვადაში, დადგენილი წესით, იღებს გადაწყვეტილებას თანხმობის გაცემის თაობაზე ან სახელმწიფო ქონების გადაცემაზე მოტივირებულ უარს აცხადებს.
მმართველის თანხმობა კანონმდებლობით გათვალისწინებულ შემთხვევაში სახელმწიფო ქონების შესაბამის ორგანოზე სარგებლობაში გადაცემის სათანადო მარეგისტრირებელ ორგანოში რეგისტრაციის საფუძველია. უარის განცხადების შემთხვევაში გადაცემის საკითხი განიხილება საქართველოს მთავრობის დადგენილებით განსაზღვრული წესით. ასე კანონი აწესრიგებს როგორც სწრაფ დადებით გადაწყვეტილებას, ისე დავის განხილვის ალტერნატიულ გზას.
ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირებისთვის გადაცემა
ფიზიკურ პირს ან კერძო სამართლის იურიდიულ პირს სახელმწიფო ქონებას სასყიდლით, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსით გათვალისწინებული სარგებლობის ფორმებით, აუქციონის საფუძველზე, ქონების მმართველის თანხმობით, გადასცემს ის სახელმწიფო ორგანო, ავტონომიური რესპუბლიკის ორგანო, მუნიციპალიტეტი ან საჯარო სამართლის იურიდიული პირი, რომელსაც ეს ქონება სარგებლობაში აქვს ან ბალანსზე ერიცხება. თუ ქონება სარგებლობაში გადაცემული არ არის, მას ფიზიკურ ან კერძო სამართლის იურიდიულ პირზე გადასცემს ქონების მმართველი დადგენილი წესით.
სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთის ფიზიკურ და კერძო სამართლის იურიდიულ პირებზე სარგებლობაში გადაცემა შესაძლებელია არაუმეტეს 49 წლის ვადით, გარდა კანონით გათვალისწინებული შემთხვევისა. სახელმწიფო ტყის მიწები სასოფლო-სამეურნეო და არასასოფლო-სამეურნეო მიზნით სარგებლობის უფლებით გაიცემა ტყის მართვის შესაბამისი ორგანოების მიერ, კანონმდებლობის შესაბამისად. საფასურით მიმღები პირი ვალდებულია ქონებით სარგებლობის განმავლობაში, გამცემისთვის დაბრუნებამდე, გადაიხადოს სახელმწიფო ქონების სარგებლობის საფასური და უზრუნველყოს ქონების მოვლა-პატრონობა.
ცალკე რეგულირდება არამართლზომიერი სარგებლობის შემთხვევა: მოსარგებლეს, რომელსაც არ აქვს მართლზომიერი სარგებლობის დამადასტურებელი დოკუმენტი და ქონებას სამეწარმეო — კომერციული — მიზნით იყენებს, ქონების მმართველის წერილობითი მოთხოვნის თანახმად, ვალდებულია სახელმწიფო ბიუჯეტში გადაიხადოს სარგებლობაში გადაცემის საფასური საბაზრო ღირებულების შესაბამისად, საექსპერტო ან აუდიტორული დასკვნის საფუძველზე, საჯარო რეესტრში სახელმწიფოს საკუთრების რეგისტრაციის მომენტიდან სარგებლობის მთელი პერიოდისთვის. სარგებლობაში გადაცემის საფასურის განსაზღვრის წესს კი ამტკიცებს საქართველოს მთავრობა.

