გენდერული თანასწორობის შესაბამისობა (Title IX Compliance-ის ქართული ანალოგი) არის კრიტიკულად მნიშვნელოვანი სერვისი სასწავლო დაწესებულებებისა და სამუშაო ადგილებისთვის, რომელიც მიზნად ისახავს სექსუალური შევიწროებისა და გენდერული დისკრიმინაციის პრევენციას. მიუხედავად იმისა, რომ ტერმინი "Title IX" ამერიკული კანონმდებლობიდან მოდის, მისი პრინციპები — განათლებასა და დასაქმებაში სქესის ნიშნით დისკრიმინაციის აკრძალვა — სრულად არის ასახული საქართველოს კანონმდებლობაში. ქართული ორგანიზაციები და უნივერსიტეტები ვალდებულნი არიან, შექმნან უსაფრთხო გარემო, სადაც დაცული იქნება ნებისმიერი პირის ღირსება. ამ ვალდებულების შეუსრულებლობა იწვევს არა მხოლოდ სამართლებრივ პასუხისმგებლობას, არამედ სერიოზულ რეპუტაციულ ზიანს.
რას მოიცავს გენდერული შესაბამისობის სერვისი?
Legal.ge-ს სპეციალისტები ეხმარებიან ორგანიზაციებს, დანერგონ საერთაშორისო სტანდარტების შესაბამისი პოლიტიკა:
- შიდა პოლიტიკის შემუშავება: სექსუალური შევიწროების წინააღმდეგ ბრძოლის მექანიზმებისა და ეთიკის კოდექსის შექმნა, რომელიც მორგებულია საქართველოს კანონმდებლობას.
- საჩივრების განხილვის მექანიზმი: კონფიდენციალური და მიუკერძოებელი პროცედურის შექმნა საჩივრების მისაღებად და განსახილველად (მაგ. ნდობის ჯგუფის შექმნა).
- ტრენინგები პერსონალისთვის: თანამშრომლებისა და სტუდენტების ცნობიერების ამაღლება იმის შესახებ, თუ რა ითვლება შევიწროებად და როგორ უნდა მოხდეს რეაგირება.
- შიდა მოკვლევა: შემოსულ საჩივრებზე დამოუკიდებელი და კვალიფიციური მოკვლევის ჩატარება გარე იურისტის ჩართულობით.
- გენდერული აუდიტი: ორგანიზაციაში არსებული მდგომარეობის შეფასება (მაგ. სახელფასო სხვაობა ქალებსა და კაცებს შორის).
ხშირად გავრცელებული სიტუაციები
შესაბამისობის უზრუნველყოფა აუცილებელია, როდესაც:
- სექსუალური შევიწროების ბრალდება: სტუდენტი ან თანამშრომელი აცხადებს, რომ ლექტორი/მენეჯერი მასზე ზეწოლას ახდენდა.
- არათანაბარი ანაზღაურება: ქალ თანამშრომელს აქვს ეჭვი, რომ იგივე პოზიციაზე მყოფ მამაკაცს მეტი ხელფასი აქვს.
- დისკრიმინაცია ორსულობის გამო: დამსაქმებელი უარს ამბობს ორსული ქალის დაწინაურებაზე ან ათავისუფლებს მას.
- უსაფრთხო გარემო: ორგანიზაციას სურს პრევენციულად დაიცვას თავი სკანდალებისგან და შექმნას ინკლუზიური კულტურა.
საქართველოს კანონმდებლობა და სამართლებრივი ჩარჩო
სფეროს არეგულირებს საქართველოს კანონი "დისკრიმინაციის ყველა ფორმის აღმოფხვრის შესახებ" და კანონი "გენდერული თანასწორობის შესახებ". ასევე, საქართველოს შრომის კოდექსი (მუხლი 4) პირდაპირ კრძალავს დისკრიმინაციას და სექსუალურ შევიწროებას. სექსუალური შევიწროება განმარტებულია როგორც არასასურველი სექსუალური ხასიათის ქცევა, რომელიც მიზნად ისახავს ან იწვევს პირის ღირსების შელახვას.
დამატებით, განათლების სფეროში მოქმედებს ავტორიზაციის სტანდარტები, რომლებიც უმაღლეს სასწავლებლებს ავალდებულებს ჰქონდეთ შევიწროების წინააღმდეგ ბრძოლის მექანიზმები. სახალხო დამცველის აპარატი აქტიურად მონიტორინგს უწევს ამ საკითხებს და გასცემს რეკომენდაციებს.
პროცესის ეტაპები სპეციალისტთან მუშაობისას
სისტემის დანერგვა მოიცავს:
- დიაგნოსტიკა: არსებული რეგულაციებისა და კულტურის შეფასება.
- დოკუმენტირება: პოლიტიკის დოკუმენტების დაწერა და დამტკიცება.
- იმპლემენტაცია: ტრენინგების ჩატარება და საინფორმაციო კამპანია.
- რეაგირება: კონკრეტული ინციდენტის დროს იურიდიული მხარდაჭერა და მოკვლევა.
რატომ უნდა აირჩიოთ სპეციალისტი Legal.ge-ზე?
გენდერული საკითხები და სექსუალური შევიწროება უკიდურესად სენსიტიური თემებია. არასწორმა რეაგირებამ ან პოლიტიკის არარსებობამ შეიძლება გამოიწვიოს სასამართლო დავები და გამოუსწორებელი ზიანი მიაყენოს რეპუტაციას. Legal.ge-ს ექსპერტები დაგეხმარებიან, შექმნათ სამართლიანი სისტემა, რომელიც დაიცავს როგორც დასაქმებულებს/სტუდენტებს, ისე თავად ორგანიზაციას.
განახლდა: ...