სერვისის შესახებ
დისკრიმინაციის აკრძალვის ტრენინგი მხოლოდ მაშინ არის ღირებული, როცა ის კანონის ზუსტ ნორმებზე არის აგებული — არა ზოგად ეთიკურ დამოკიდებულებებზე, არამედ იმ წესებზე, რომლებიც საქართველოს შრომის კოდექსი ადგენს და რომლის დარღვევაც რეალურ სანქციას იწვევს. ეს გვერდი ტრენინგის სამიწისძვრო ბლოკებს ხსნის: დისკრიმინაციის ცნება და ფორმები, აკრძალვის ფარგლები ვაკანსიიდან შეწყვეტამდე, დამსაქმებლის ვალდებულება შინაგანაწესში და პასუხისმგებლობის რეჟიმი — ეს ოთხი ბლოკი ერთად ქმნის იმ ცოდნას, რაც თანამშრომელს უფლების ამოცნობას ასწავლის, ხელმძღვანელს კი — რისკის აცილებას.
დისკრიმინაციის ცნება: ნიშნები, პირდაპირი და ირიბი ფორმები
კოდექსის მე-4 მუხლი დისკრიმინაციას განსაზღვრავს როგორც განზრახ ან გაუფრთხილებლობით პირის განსხვავებას, გამორიცხვას ან უპირატესობის მინიჭებას აკრძალული ნიშნის გამო. ნიშნების ჩამონათვალი კანონს ფართო აქვს: რასა, კანის ფერი, ენა, ეთნიკური ან სოციალური კუთვნილება, ეროვნება, წარმოშობა, ქონებრივი ან წოდებრივი მდგომარეობა, შრომითი ხელშეკრულების სტატუსი, საცხოვრებელი ადგილი, ასაკი, სქესი, სექსუალური ორიენტაცია, შეზღუდული შესაძლებლობა, ჯანმრთელობის მდგომარეობა, რელიგიური, საზოგადოებრივი, პოლიტიკური ან სხვა გაერთიანებისადმი კუთვნილება, ოჯახური მდგომარეობა, პოლიტიკური ან სხვა შეხედულება და სხვა ნიშანი, რომელიც მიზნად ისახავს ან იწვევს თანაბარი შესაძლებლობის ან მოპყრობის უარყოფას ან ხელყოფას.
ფორმების განმარტებაც კანონშივეა: პირდაპირია დისკრიმინაცია, როდესაც ნიშნის გამო პირის მიმართ ხორციელდება არათანაბარი მოპყრობა სხვა, იმავე მდგომარეობაში მყოფ პირთან შედარებით; ირიბია — როდესაც ნეიტრალური დებულება, კრიტერიუმი ან პრაქტიკა პირს არახელსაყრელ მდგომარეობაში აყენებს, გარდა იმისა, როცა ის ობიექტურად არის გამართლებული კანონიერი მიზნით და საშუალებები აუცილებელი და თანაზომიერია. ცალკეა თანაბარი სამუშაოს წესი: ქალი და მამაკაცი თანაბარი სამუშაოს შესრულებისას თანაბარი შრომის ანაზღაურების უფლება აქვთ. შევიწროება — მათ შორის სექსუალური შევიწროება — დისკრიმინაციის ფორმაა: არასასურველი ქცევა, რომელიც ღირსებას შლახავს და დამაშინებელ, მტრულ, დამამცირებელ გარემოს ქმნის. დაცულია შევიწროებისგან დამცავიც: შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტა იმის გამო, რომ დასაქმებულმა განცხადებით ან საჩივრით მიმართა ორგანოს, აკრძალულია.
აკრძალვის ფარგლები: ვაკანსიიდან შეწყვეტამდე
კოდექსის მე-5 მუხლი აკრძალვას შრომით და წინასახელშეკრულებო ურთიერთობებსაც კი ვრცელებს — მათ შორის ვაკანსიის განცხადების გამოქვეყნებასა და შერჩევის ეტაპს. აკრძალვა ეხება შერჩევის კრიტერიუმებსა და დასაქმების პირობებს, კარიერული წინსვლის ხელმისაწვდომობას პროფესიული იერარქიის ყველა საფეხურზე, პროფესიული ორიენტაციის, კვალიფიკაციის ამაღლებისა და გადამზადების ხელმისაწვდომობას, შრომის, ანაზღაურებისა და შეწყვეტის პირობებს, გაერთიანებების წევრობას, სოციალური დაცვისა და ჯანმრთელობის პირობებს. ტრენინგზე ეს იმას ნიშნავს, რომ დისკრიმინაციის რისკი არ იწყება ხელშეკრულების გაფორმებით — ის უკვე ვაკანსიის ტექსტით იწყება.