რას ნიშნავს სამსახურებრივი თაღლითობის შიდა გამოძიება
სამსახურებრივი თაღლითობის ფაქტების მოკვლევა დამსაქმებლის მიერ შრომით ურთიერთობაში ჩადენილი დარღვევის — ქურდობის, აბსოლუტური უპასუხისმგებლობის, დოკუმენტების გაყალბების, საწარმოო რესურსების არასამიზნო გამოყენების — ფაქტობრივი გარემოებების დადგენაა. საქართველოს შრომის კოდექსი ამ პროცესს მკაფიო სამართლებრივ ჩარჩოში ათავსებს: გამოძიების შედეგად დადგენილი დარღვევა შეიძლება გახდეს როგორც დისციპლინური ზომის, ისე შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტის საფუძველი, ხოლო მიყენებული ზიანის ანაზღაურება ცალკე მოთხოვნის საგანია. არსებითია, რომ თითოეული ნაბიჯი — დარღვევის ფიქსაცია, ახსნა-განმარტების მოთხოვნა, დასკვნის გამოტანა — შეესაბამებოდეს კოდექსის მოთხოვნებს, წინააღმდეგ შემთხვევაში დამსაქმებლის თავად უწევს დავაში პასუხისმგებლობის კისრება.
როდის შეიძლება შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტა გამოძიების შედეგად
მუხლი 47 განსაზღვრავს შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტის ჩამონათვალს, რომლიდანაც თაღლითობის კვალიფიკაციას ორი საფუძველი ესადაგება. პირველი — დასაქმებულის მიერ ინდივიდუალური შრომითი ხელშეკრულებით, კოლექტიური ხელშეკრულებით ან შრომის შინაგანაწესით დაკისრებული ვალდებულების უხეში დარღვევა. მეორე — ამავე ვალდებულების ჩვეულებრივი დარღვევა, თუ ამ დარღვევამდე ბოლო 1 წლის განმავლობაში დასაქმებულზე უკვე გამოყენებული იყო დისციპლინური პასუხისმგებლობის რომელიმე ზომა. შინაგანაწესით დაკისრებული ვალდებულების დარღვევა შეწყვეტის საფუძველი მხოლოდ იმ შემთხვევაში ხდება, თუ შრომის შინაგანაწესი შრომითი ხელშეკრულების ნაწილია. ამავე მუხლი ადგენს მნიშვნელოვან გარანტიებსაც: დაუშვებელია ხელშეკრულების შეწყვეტა სხვა საფუძვლით, დისკრიმინაციის საფუძვლით, ორსულობის შესახებ შეტყობინების შემდგომ დაცულ პერიოდში, სამხედრო სამსახურში გაწვევის გამო ან ნაფიც მსაჯულად ყოფნის პერიოდში — გარდა კანონის მიერ ცალკე დასახელებული საფუძვლებისა. თაღლითობის შემთხვევაში სწორი კვალიფიკაცია — უხეში დარღვევა თუ განმეორებითი დარღვევა — წყვეტს შეწყვეტის კანონიერებას, ამიტომ გამოძიების მასალები ამ ორ საფუძველს შორის საზღვარს მტკიცებულებებით უნდა ადგენდეს.
მატერიალური პასუხისმგებლობა მიყენებული ზიანისთვის
მუხლი 58 წესს ადგენს: ინდივიდუალური შრომითი ურთიერთობისას მხარის მიერ მეორე მხარისთვის მიყენებული ზიანი ანაზღაურდება საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით. ეს ნიშნავს, რომ თაღლითობით დაზარალებულ დამსაქმებელს ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნა დამოუკიდებლად შეუძლია წარადგინოს. მუხლი 59 კი საშუალებას იძლევა, წერილობითი ხელშეკრულებით წინასწარ განისაზღვროს დასაქმებულის ინდივიდუალური პასუხისმგებლობის სახე და ფარგლები, თუ ეს გამომდინარეობს სამუშაოს სპეციფიკიდან. განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია, რომ სრული მატერიალური პასუხისმგებლობის შესახებ წერილობითი ხელშეკრულება დაიდება სრულწლოვან დასაქმებულთან, რომელიც ახორციელებს მისთვის გადაცემული ფასეულობების შენახვას, დამუშავებას, გაყიდვას, გადაცემას, გადაზიდვას ან წარმოების პროცესში გამოყენებას. კასირი, მაღაზიის გამგე, საწყობის მცველი ან მატერიალურად პასუხისმგებელი პირი — სწორედ ამ ნორმის ადრესატები არიან. თუ ასეთი ხელშეკრულება დადებულია, დადგენილი ზიანის სრულად ანაზღაურება მოთხოვნადია; თუ არა — პასუხისმგებლობის ფარგლებს ზოგადი კანონმდებლობა განსაზღვრავს.