NFT-ის (Non-Fungible Token) სამართლებრივი საკითხები და რეგულირება საქართველოში
ბოლო წლებში ციფრული აქტივების ბაზარზე NFT-მ (ჩაუნაცვლებელი ტოკენი) რევოლუციური ცვლილებები შეიტანა, რაც ხელოვნების, მუსიკის, თამაშებისა და სხვა ინდუსტრიების ტრანსფორმაციას ახდენს. საქართველო, როგორც რეგიონში ციფრული ტექნოლოგიების ერთ-ერთი ჰაბი, აქტიურად ებმება ამ გლობალურ პროცესში. თუმცა, NFT-ის შექმნა, ყიდვა-გაყიდვა და პლატფორმების ოპერირება მრავალ სამართლებრივ რისკთან არის დაკავშირებული. NFT არ არის მხოლოდ ციფრული სურათი; ეს არის საკუთრების უფლების დამადასტურებელი ციფრული სერტიფიკატი ბლოკჩეინზე, რომლის უკანაც ხშირად რთული სამართლებრივი ურთიერთობები დგას. საქართველოში NFT-ის სამართლებრივი სტატუსი ჯერ კიდევ ჩამოყალიბების პროცესშია, თუმცა არსებული კანონმდებლობა, კერძოდ საავტორო და სამოქალაქო სამართალი, გარკვეულ ჩარჩოებს აწესებს. ინვესტორებისთვის, არტისტებისა და პლატფორმებისთვის კრიტიკულად მნიშვნელოვანია იმის გაგება, თუ რა უფლებებს იძენენ ან გასცემენ ისინი სინამდვილეში NFT-ის ტრანზაქციის დროს.
NFT-ის სამართლებრივი მომსახურება მოიცავს კომპლექსურ მიდგომას, რომელიც აერთიანებს ინტელექტუალური საკუთრების სამართალს, სახელშეკრულებო სამართალს და ფინანსურ რეგულაციებს. სპეციალისტები უზრუნველყოფენ, რომ თქვენი ციფრული აქტივი იყოს არა მხოლოდ ტექნოლოგიურად გამართული, არამედ იურიდიულად დაცული. მომსახურება მოიცავს შემდეგ ძირითად ასპექტებს:
- საავტორო უფლებების ანალიზი: იმის დადგენა, თუ ვის ეკუთვნის პირველადი ნამუშევრის საავტორო უფლება და რა უფლებები გადადის მყიდველზე NFT-ის შეძენისას (მაგალითად, მხოლოდ პირადი მოხმარების უფლება თუ კომერციული გამოყენების უფლება).
- Smart Contract-ების იურიდიული აუდიტი: "ჭკვიანი კონტრაქტების" კოდის შესაბამისობის შემოწმება მხარეთა რეალურ ნებასთან და საქართველოს კანონმდებლობასთან.
- ლიცენზირების ხელშეკრულებების მომზადება: დეტალური პირობების გაწერა, რომელიც არეგულირებს NFT-ის შემდგომ გამოყენებას, როიალტის განაწილებას და მესამე პირთა უფლებებს.
- პლატფორმების წესებისა და პირობების (Terms & Conditions) შემუშავება: NFT მარკეტპლეისებისთვის მომხმარებლის უფლებების, პასუხისმგებლობის შეზღუდვისა და დავების გადაწყვეტის მექანიზმების გაწერა.
- საგადასახადო კონსულტაცია: NFT-ის გაყიდვიდან მიღებული შემოსავლის დაბეგვრის რეჟიმის განსაზღვრა ფიზიკური და იურიდიული პირებისთვის.
- AML/KYC პროცედურები: ფულის გათეთრების აღკვეთის მიზნით შესაბამისობის პოლიტიკის შემუშავება, განსაკუთრებით მაღალი ღირებულების ტრანზაქციებისთვის.
პრაქტიკაში ხშირად ვაწყდებით სიტუაციებს, სადაც სამართლებრივი გაურკვევლობა სერიოზულ პრობლემებს ქმნის. მაგალითად, ხშირია შემთხვევა, როდესაც არტისტი ყიდის NFT-ს, მაგრამ მყიდველს ჰგონია, რომ მან შეიძინა სრული საავტორო უფლება ნამუშევარზე და იწყებს მის გამოყენებას კომერციული მიზნით (მაგალითად, მაისურებზე ბეჭდვას), რაც დავას იწვევს. მეორე გავრცელებული სცენარია "კოპირებული" NFT-ების შექმნა, როდესაც თაღლითები იპარავენ სხვის ციფრულ ნამუშევარს და ყიდიან მას როგორც საკუთარს. ასევე, ხშირია პრობლემები როიალტის ავტომატურ გადარიცხვასთან დაკავშირებით, როდესაც Smart Contract არასწორად არის დაპროგრამებული ან პლატფორმა არ უჭერს მხარს მეორად ბაზარზე როიალტის გადახდას. ინვესტორებისთვის კი რისკს წარმოადგენს ისეთი NFT-ის შეძენა, რომელიც მოგვიანებით შეიძლება ფასიან ქაღალდად დაკვალიფიცირდეს და რეგულატორის სანქციები გამოიწვიოს.
საქართველოს სამართლებრივი ჩარჩო NFT-ებთან მიმართებაში ძირითადად ეყრდნობა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსს და საქართველოს კანონს "საავტორო და მომიჯნავე უფლებების შესახებ". სამოქალაქო კოდექსი არეგულირებს საკუთრების უფლების გადაცემას და გარიგებების ნამდვილობას, ხოლო საავტორო უფლებების კანონი იცავს ნაწარმოების ავტორს არაავტორიზებული გამოყენებისგან. მნიშვნელოვანია აღინიშნოს, რომ თუ NFT-ს აქვს საინვესტიციო ინსტრუმენტის ნიშნები, შესაძლოა გამოყენებულ იქნას "ფასიანი ქაღალდების ბაზრის შესახებ" საქართველოს კანონი ან ეროვნული ბანკის რეგულაციები ვირტუალური აქტივების პროვაიდერების შესახებ. ასევე, ელექტრონული კომერციის კუთხით, რელევანტურია "მომხმარებლის უფლებების დაცვის შესახებ" კანონი, რომელიც ავალდებულებს გამყიდველს, მიაწოდოს სრული ინფორმაცია პროდუქტზე.
იურისტთან თანამშრომლობის პროცესი იწყება დეტალური კონსულტაციით, სადაც ხდება პროექტის ან ტრანზაქციის მიზნების გარკვევა. შემდეგ ეტაპზე ხდება კონკრეტული აქტივის სამართლებრივი აუდიტი (Due Diligence) — მოწმდება საავტორო უფლებების სისუფთავე და Smart Contract-ის ლოგიკა. ამის შემდეგ იურისტი ამზადებს საჭირო დოკუმენტაციას: ნასყიდობის ხელშეკრულებას, სალიცენზიო შეთანხმებას ან პლატფორმის მოხმარების წესებს. დასკვნით ეტაპზე ხდება ტრანზაქციის სამართლებრივი თანხლება და საჭიროების შემთხვევაში, ინტელექტუალური საკუთრების ოფიციალური რეგისტრაცია საქპატენტში ან საერთაშორისო დონეზე.
Legal.ge არის იდეალური პლატფორმა, რათა იპოვოთ კვალიფიციური იურისტები, რომლებსაც აქვთ სპეციფიკური ცოდნა ბლოკჩეინისა და ინტელექტუალური საკუთრების სამართალში. ციფრული სამყარო სწრაფად იცვლება და ზოგადი პროფილის იურისტს შესაძლოა გაუჭირდეს NFT-ის სპეციფიკის გაგება. ჩვენს პლატფორმაზე თავმოყრილი სპეციალისტები მუდმივად ეცნობიან გლობალურ ტენდენციებსა და ადგილობრივ რეგულაციებს, რაც გაძლევთ გარანტიას, რომ თქვენი ციფრული აქტივები საიმედოდ იქნება დაცული. გამოიყენეთ Legal.ge, რათა თავიდან აიცილოთ ძვირადღირებული სამართლებრივი შეცდომები ინოვაციურ ბაზარზე.
განახლდა: ...