ღია ან დახურული კონკურსის განმავლობაში კანდიდატის რეალური გამოცდა სწორედ მეორე ეტაპზე ხდება: თუ პირველი ეტაპი განაცხადის ფორმალურ მოთხოვნებთან შესაბამისობას ადგენს, მეორე ეტაპი კანდიდატის შეფასებას ნიშნავს — სპეციალური და დამატებითი საკვალიფიკაციო მოთხოვნების შესაბამისად. წესი ზუსტად განსაზღვრავს, რა ფორმით შეიძლება ეს შეფასება, რის მიხედვით ხდება ის და როგორ ფიქსირდება შედეგი. ამ გვერდზე დეტალურად არის განმარტებული, რას უნდა ელოდოთ მეორე ეტაპზე, როგორ მომზადდეს წერითი დავალებისა და გასაუბრებისთვის და რომელი დეტალები გადამწყვეტია იმისათვის, რომ თქვენი გამოცდილება და ცოდნა შეფასების ფორმატში სრულად წარმოჩინდეს.
რა არის მეორე ეტაპი და რას აფასებენ
წესით, ღია და დახურული კონკურსის მეორე ეტაპი გულისხმობს კანდიდატის შეფასებას სპეციალური და დამატებითი საკვალიფიკაციო მოთხოვნების შესაბამისად. კანდიდატის შეფასება უნდა ემყარებოდეს კანდიდატის სამუშაო გამოცდილებისა და მისი პროფესიული ცოდნის ვაკანტური თანამდებობისათვის გათვალისწინებულ სამუშაო აღწერილობასთან, სპეციალურ და დამატებით მოთხოვნებთან და კვალიფიკაციასთან შესაბამისობის დადგენას. ეს მნიშვნელოვანი დეტალია: შეფასება არა აბსტრაქტულ „ზოგად დონეს", არამედ კონკრეტულ ვაკანტურ თანამდებობას უკავშირდება — და სწორედ ამიტომ მომზადებაც ამ აღწერილობიდან უნდა იწყებოდეს. მთლიანობაში კონკურსის ეტაპებია: განაცხადების ძირითად ფორმალურ მოთხოვნებთან შესაბამისობის დადგენა, კანდიდატის შეფასება და კონკურსის შედეგების გამოცხადება.
შეფასების ფორმები
კანდიდატის შეფასება ხდება შემდეგი ფორმებით: წერითი ან ზეპირი დავალების მიცემით, გასაუბრებით ან საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებული შეფასების სხვა ფორმების გამოყენებით, რაც გულისხმობს შესაბამისი ვაკანტური თანამდებობის სამუშაო აღწერილობის სპეციფიკიდან გამომდინარე აუცილებელი მოთხოვნების გადამოწმებას. კონკრეტული ფორმები კონკურსის გამოცხადებისას განსაზღვრავს კომისია და აცნობებს მათ ბიუროს. კონკურსის პროგრამას, პირობებს, შეფასების ფორმებსა და ჩატარების გრაფიკსაც კომისია განსაზღვრავს, ხოლო ამ ინფორმაციის საჯაროობას უზრუნველყოფს კომისიის თავმჯდომარე. კანდიდატისთვის ეს ნიშნავს, რომ მეორე ეტაპის ფორმატი წინასწარ იქნება ცნობილი და მასზე დაფიქრება დროზე შეგიძლიათ.
როგორ მოვემზადოთ წერითი დავალებისთვის
წერითი ან ზეპირი დავალება იმის გადამოწმებაზეა აგებული, აქვს თუ არა კანდიდატს ის პროფესიული ცოდნა, რაც თანამდებობას სჭირდება. მომზადებისას სასარგებლოა შემდეგი მიდგომა:
- სამუშაო აღწერილობა დაშალეთ ცალკეულ ამოცანებად და თითოეულ ამოცანას მოარგეთ ის ცოდნა, რომელიც მის შესასრულებლად სჭირდება;
- სპეციალურ და დამატებით მოთხოვნებს წაიკითხეთ როგორც შეფასების საგნმომწვდომ ჩამონათვალს — თითოეული მათგანი შესაძლოა დავალების ელემენტი იყოს;
- გაიხსენეთ თქვენი სამუშაო გამოცდილება: კონკრეტული სიტუაციები, რომლებშიც ეს ცოდნა გამოიყენეთ, საუკეთესო მასალაა პასუხის დასასაბუთებლად;
- ივარჯიშეთ დროის განაწილებაზე — წერითი დავალება დაგეგმილ პასუხს ითხოვს, არა ქაოტურს;
- წინასწარ გაეცანით კონკურსის პირობებს და გრაფიკს, რაც კომისიას გამოცხადებული აქვს.
როგორ მოვემზადოთ გასაუბრებისთვის
გასაუბრება იმავე საგნურ საფუძველზე მიდის, რაზედაც დავალება — სამუშაო გამოცდილებასა და პროფესიულ ცოდნაზე, შესაბამისობაში აღწერილობასთან, მოთხოვნებთან და კვალიფიკაციასთან. იმისათვის, რომ ეს შესაბამისობა კომისიას ნათლად დასხდეს, თითოეული თქვენი პასუხი უმჯობესია ააგოთ კონკრეტულ მაგალითზე: რა ამოცანა იდგა წინაშე, რა მოქმედება შეასრულეთ და რა შედეგი მიიღეთ. გაითვალისწინეთ ასევე პროცედურული დეტალი: კანდიდატის თანხმობის შემთხვევაში, გასაუბრებაზე შეიძლება განხორციელდეს გასაუბრების აუდიო-ვიდეო ჩაწერა — ეს ჩანაწერი შეფასების დოკუმენტირების ნაწილია და მის არსებობაზე წინასწარი ცოდნა კანდიდატს მშვიდად და მიზანდასახულად გასაუბრების წარმოებაში ეხმარება.
როგორ ფიქსირდება შედეგი
კომისიის მიერ კანდიდატის შეფასების დასაბუთებული შედეგი აისახება კომისიის სხდომის ოქმში — ანუ შეფასება არა შთაბეჭდილებაზე, არამედ დასაბუთებულ დასკვნაზე უნდა იყოს აგებული. კომისიის სხდომის ოქმი მისი შედგენიდან არაუგვიანეს 5 სამუშაო დღისა წარედგინება პროფესიულ საჯარო მოხელედ დანიშვნის უფლების მქონე პირს. შეფასების ორგანიზებულად ჩატარებას კი უზრუნველყოფს შესაბამისი საჯარო დაწესებულების ადამიანური რესურსების მართვის ერთეული. კანდიდატისთვის აქედან გამომდინარეობს მარტივი დასკვნა: ყველაფერი, რასაც გასაუბრებაზე ამბობთ და წერით დავალებაში წერთ, დასაბუთებული უნდა იყოს — რადგან სწორედ ასე ფიქსირდება ის ოქმში.
დამატებით გაითვალისწინეთ ერთი გარემოებაც: შეფასებისას კომისია უფლებამოსილია, კანონმდებლობით დადგენილი წესით, გამოიყენოს სხვა ორგანიზაციის მატერიალურ-ტექნიკური ბაზა და ადამიანური რესურსი — ანუ შეფასების პროცესი ტექნიკურადაც კარგად უზრუნველყოფილია და მისი გაგრძელება რაიმე სახის ორგანიზაციულ პრობლემაზე არ არის დამოკიდებული. ასეთი დეტალური წესრიგი კანდიდატს შეფასებისადმი ნდობით განწყობას უქმნის: პროცესის თითოეული ელემენტი — ფორმების წინასწარ განსაზღვრისათან ერთად ოქმით დოკუმენტირება — იმისათვის არის გათვალისწინებული, რომ შედეგი გადამოწმებადი და დასაბუთებული იყოს.
პრაქტიკული ჩეკლისტი მეორე ეტაპამდე
მეორე ეტაპამდე დარჩენილ დროში შეასრულეთ შემდეგი ნაბიჯები:
- ხელახლა წაიკითხეთ სამუშაო აღწერილობა და სპეციალური და დამატებითი მოთხოვნები — შეფასება ამაზეა აგებული;
- გადაამოწმეთ კონკურსის პირობები და გრაფიკი, რომელიც კომისიას გამოცხადებული აქვს;
- ჩამოწერეთ თქვენი გამოცდილების ის ეპიზოდები, რომლებიც აღწერილობის ცალკეულ ამოცანებს პირდაპირ ესადაგება;
- გაიხსენეთ, რომ შეფასების ფორმები კონკურსის გამოცხადებისას ფიქსირდება — მოიძიეთ ეს ინფორმაცია და მოემზადეთ ზუსტად ამ ფორმატში;
- გასაუბრებაზე პასუხები მიაბმევინეთ კონკრეტულ სამუშაო შედეგებს, არა ზოგად ფორმულირებებს;
- მომზადებული და დასვენებული გამოცხადდით — მეორე ეტაპი ფორმალობა არაა, მაგრამ მისი ფორმატი ცნობილია და მართვადია.