ღია თუ დახურულ კონკურსში, კანდიდატის გზა პირველივე ეტაპზე შეიძლება შეწყდეს: განაცხადი ძირითად ფორმალურ მოთხოვნებს არ შეესაბამება და კონკურსის მომდევნო ეტაპზე დაშვებაზე საუბარი ხდება უზედაო. სწორედ ამ სიტუაციისთვის არის გათვალისწინებული გადამოწმების მექანიზმი ბიუროსთან — საჯარო სამსახურის ბიუროსთან მიმართვის უფლება, რომელიც კანდიდატს პირველი ეტაპის უარყოფითი გადაწყვეტილების გადამოწმების საშუალებას აძლევს. ამ გვერდზე დეტალურად არის ახსნილი, რას წარმოადგენს პირველი ეტაპი, ვინ და რა ვადაში ამოწმებს განაცხადს, როგორ უნდა გადაიცეს შეტყობინება შეუსაბამობის შესახებ და როგორ მუშაობს ბიუროსთან გადამოწმების ორი მოკლე ვადა.
რა არის კონკურსის პირველი ეტაპი და ვინ ატარებს შემოწმებას
ღია და დახურული კონკურსის პირველი ეტაპი წარმოადგენს კანდიდატის განაცხადის ძირითად ფორმალურ მოთხოვნებთან შესაბამისობის დადგენას. ეს გულისხმობს კანდიდატის მიერ წარდგენილი დოკუმენტაციის შესაბამისობის შემოწმებას გამოცხადებული ვაკანსიისთვის დადგენილ ძირითად, სპეციალურ და დამატებით მოთხოვნებთან. ამას თავად კომისია კი არ ასრულებს: განაცხადების ძირითად ფორმალურ მოთხოვნებთან შესაბამისობის დადგენას, კომისიის დავალებით, უზრუნველყოფს საჯარო დაწესებულების ადამიანური რესურსების მართვის ერთეული. მას კანონით მინიჭებული ვადაც აქვს: განცხადებების წარდგენისთვის განსაზღვრული ვადის ამოწურვიდან ადამიანური რესურსების მართვის ერთეული განაცხადების შესაბამისობას ადგენს 10 სამუშაო დღის ვადაში. შედეგები წარედგინება კომისიას, ფორმდება შესაბამისი საოქმო ჩანაწერით და დასტურდება კომისიის წევრების ხელმოწერით. ეს ნიშნავს, რომ პირველი ეტაპის გადაწყვეტილებას დოკუმენტური კვალი აქვს და მისი შემოწმება შესაძლებელია.
შეუსაბამობის შესახებ შეტყობინება და მიზეზის მითითება
თუ განაცხადი ძირითად ფორმალურ მოთხოვნებს არ შეესაბამება, კანდიდატი ამის შესახებ უნდა იყოს ინფორმირებული დადგენილი წესით: ღია და დახურული კონკურსის მომდევნო ეტაპამდე 7 სამუშაო დღით ადრე კომისია ვალდებულია ელექტრონულად ან/და წერილობით აცნობოს კანდიდატს მის მიერ წარდგენილი განაცხადის ძირითად ფორმალურ მოთხოვნებთან შეუსაბამობის შესახებ. ამასთან, კანდიდატის მოთხოვნის შემთხვევაში კომისია ვალდებულია კანდიდატისთვის გაგზავნილ გადაწყვეტილებაში მიუთითოს განაცხადის შეუსაბამობის მიზეზი. ეს გარანტია გადამწყვეტია: მიზეზის გარეშე კანდიდატს ვერ ეცოდინება, რა დაუდგინდა და რისი გადამოწმება შეიძლება ბიუროსთან — ამიტომ მიზეზის გამოთხოვა პირველი პრაქტიკული ნაბიჯია.
მიმართვა ბიუროსთან: ვადები და ფორმა
კანდიდატს, რომელმაც ვერ გაიარა ღია ან დახურული კონკურსის პირველი ეტაპი, უფლება აქვს, შეუსაბამობის შესახებ შეტყობინების მიღებიდან 2 სამუშაო დღის ვადაში წერილობითი განცხადებით მიმართოს ბიუროს განაცხადის ძირითად ფორმალურ მოთხოვნებთან შესაბამისობის გადამოწმების მოთხოვნით. ორი დეტალი აქ გადამწყვეტია: პირველი — მიმართვა წერილობითი ფორმით უნდა იყოს, ზეპირი თხოვნა წესით არ არის გათვალისწინებული; მეორე — ვადა ითვლება შეტყობინების მიღებიდან, ამიტომ მიღების თარიღის ფიქსირება კანდიდატის ინტერესშია. ბიუროსკენ კი პასუხის მკაცრი ვადა აქვს: კანდიდატის მიმართვიდან 2 სამუშაო დღის ვადაში ბიურო ვალდებულია მიიღოს გადაწყვეტილება განაცხადის ძირითად ფორმალურ მოთხოვნებთან შესაბამისობის შესახებ და შედეგები დაუყოვნებლივ აცნობოს შესაბამის კომისიასა და კანდიდატს. და ბოლოს, ყველაზე მნიშვნელოვანი: თუ ბიურო დაადგენს განაცხადის ძირითად ფორმალურ მოთხოვნებთან კანდიდატის შესაბამისობას, კომისია ვალდებულია, კანდიდატი დაუშვას კონკურსის მომდევნო ეტაპზე. ბიუროს დადებითი დასკვნა კომისიისთვის შემავალდებელია.
ბიუროს როლი კონკურსების მიმდინარეობაში
გადამოწმების უფლება იზოლირებული არ არის — ის ბიუროს მთელი ფუნქციების რკალში ჯდება. ბიუროს უფლება-მოვალეობები კონკურსებთან დაკავშირებით მოიცავს შემდეგს:
- შეამოწმოს გამოსაცხადებელი ვაკანტური პოზიციისთვის დადგენილი მოთხოვნების შესაბამისობა საქართველოს კანონმდებლობასთან;
- კანდიდატის მიმართვის შემთხვევაში მიიღოს განაცხადის ძირითად ფორმალურ მოთხოვნებთან შესაბამისობის შესახელ გადაწყვეტილება;
- მოითხოვოს ინფორმაცია კომისიაში მოხელეთა დარგობრივი პროფესიული კავშირის წარმომადგენლისა და დამოუკიდებელი მოწვეული სპეციალისტის ან/და შესაბამისი დარგის სპეციალისტის მონაწილეობის თაობაზე;
- მონიტორინგი გაუწიოს საჯარო დაწესებულებებში ღია და დახურული კონკურსის მიმდინარეობის პროცესს;
- მონიტორინგის წარმოების მიზნით ჩართოს თავისი წარმომადგენელი ნებისმიერი საჯარო დაწესებულების ღია და დახურულ კონკურსში;
- უზრუნველყოს კონკურსებთან დაკავშირებული წარმოდგენილი ინფორმაციის სტატისტიკური ანალიზი;
- ასახოს კონკურსის მიმდინარეობის შესახებ ინფორმაცია საქართველოს პრემიერ-მინისტრისა და საჯარო სამსახურის საბჭოსთვის წარსადგენ ანგარიშში;
- ერთგვაროვანი პრაქტიკის ჩამოყალიბების მიზნით, მეთოდური დახმარება გაუწიოს ადამიანური რესურსების მართვის ერთეულებს.
ამ ფუნქციებიდან კანდიდატისთვის ყველაზე მნიშვნელოვანია მეორე: სწორედ ბიურო წყვეტს გადამოწმების საკითხს და მისი გადაწყვეტილება მკაფიო ვადებში ფიქსირდება. ბიუროს მონიტორინგის ფუნქცია კონკურსების ერთიან პრაქტიკას ემსახურება, რაც გადამოწმების მექანიზმის სანდოობას ზრდის.
რა არის გადამწყვეტი პრაქტიკაში
პირველი ეტაპის უარყოფითი გადაწყვეტილების შემდეგ დროის მართვა წყვეტს საკითხს. კანდიდატის მიმართვის ვადა — შეტყობინების მიღებიდან 2 სამუშაო დღე — და ბიუროს პასუხის ვადა — მიმართვიდან 2 სამუშაო დღე — ერთად იმას ნიშნავს, რომ მთელი გადამოწმების ციკლი რამდენიმე დღეში ჯდება და ამ დროში მოსამზადებელი დოკუმენტაცია წინასწარ უნდა იყოს გააზრებული. მიმართვაში უნდა აისახოს, რომელი გადაწყვეტილება გადამოიწმება, და სასურველია, კომისიისგან მითითებულ მიზეზზე პასუხისმგებლობის პოზიცია იყოს ჩამოყალიბებული. თუ ბიურო შესაბამისობას დაადგენს, კანდიდატი კონკურსის მომდევნო ეტაპზე დაიშვება — და ეს უკვე კომისიის ვალდებულებაა, არა კეთილგანწყობა. თუ ბიურო შეუსაბამობას დაადასტურებს, კანდიდატს რჩება კონკურსის შედეგების გასაჩივრების უფლება საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით, რომლის დეტალური რეგულაციაც წესის სხვა დებულებებს ეკუთვნის.