რელიგიური საქმიანობის სამართლებრივი არსი
რელიგიურ საქმიანობად ითვლება დადგენილი წესით რეგისტრირებული რელიგიური ორგანიზაციის — გაერთიანების — საქმიანობა, რომლის მიზანია აღმსარებლობისა და სარწმუნოების გავრცელება. კანონი ამ საქმიანობას კონკრეტული ფორმებით აღწერს: რელიგიური წეს-ჩვეულებების, ცერემონიების, ლოცვებისა და სხვა საკულტო მოქმედებათა ორგანიზება და ჩატარება; მორწმუნეთათვის სამლოცველო შენობებისა და სარიტუალო ნაგებობების ქონისა და გამოყენების შესაძლებლობის მიცემა, როგორც ერთობლივ, ისე ინდივიდუალურ რელიგიურ მოთხოვნათა დასაკმაყოფილებლად; რელიგიური დელეგაციების, მომლოცველებისა და სხვადასხვა კონფესიის წარმომადგენელთა მიღება-გამგზავრების ორგანიზება, ეროვნული და საერთაშორისო რელიგიური თათბირების, ყრილობებისა და სემინარების ჩატარება მონაწილეთა სასტუმროებით, ტრანსპორტით, კვებითა და კულტურული მომსახურებით უზრუნველყოფით; მონასტრების, სამონასტრო ეკლესიების, სასულიერო-სასწავლო დაწესებულებებისა და საქველმოქმედო ორგანიზაციების — საავადმყოფოების, თავშესაფრების, ხანდაზმულთა და შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა სპეციალიზებული დაწესებულებების — შენახვა და ამ დაწესებულებათა მოსწავლეთა და მსმენელთა სწავლება, აგრეთვე კანონიკური წესებით განპირობებული სხვა ანალოგიური საწესდებო საქმიანობა.
რელიგიური საწარმოები და საგადასახადო გამიჯვნა
რელიგიურ საქმიანობას უთანაბრდება იმ რელიგიური ორგანიზაციების საწარმოთა საქმიანობა, რომლებიც გამოსცემენ რელიგიურ ლიტერატურას ან აწარმოებენ რელიგიური დანიშნულების საგნებს; ასევე ამ ორგანიზაციების ან მათი საწარმოების ის საქმიანობა, რომელიც დაკავშირებულია ასეთი ლიტერატურისა და საგნების რეალიზაციასთან (გავრცელებასთან); და ასეთი საქმიანობით მიღებული ფულადი სახსრების გამოყენება რელიგიური საქმიანობის განსახორციელებლად — ანუ საგამომცემლო და საწარმოო საქმიანობა აქ თავად რელიგიურ საქმიანობად აღიარებული, თუ ის ამ ჯაჭვით არის განპირობებული. საგადასახადო კოდექსის სისტემაში ეს მნიშვნელოვანია იმიტომ, რომ ეკონომიკურ საქმიანობას არ მიეკუთვნება როგორც საქველმოქმედო, ისე რელიგიური საქმიანობა: ეკონომიკური საქმიანობა ნებისმიერი საქმიანობაა, რომელიც შემოსავლის ან კომპენსაციის მისაღებად ხორციელდება, და რელიგიური ორგანიზაციის ღვთისმსახურებითი ხასიათის საქმიანობა ამ განსაზღვრებას არ ექვემდებარება. სხვა გამორიცხვებიც არსებობს — მაგალითად, დაქირავებით მუშაობა და ფიზიკური პირის მიერ ფულადი სახსრების საბანკო დაწესებულებებში დეპოზიტებსა და ანაბრებზე განთავსება — თუმცა ყურადღება მიაქციეთ: საწარმოს ან მეწარმე ფიზიკური პირის მიერ უსასყიდლოდ მომსახურების გაწევა ეკონომიკურ საქმიანობად მაინც ითვლება. ორგანიზაციის ცნება კანონი ფართოდ განსაზღვრავს — არასამეწარმეო იურიდიული პირებიდან და რელიგიურ გაერთიანებებიდან საბიუჯეტო და საერთაშორისო ორგანიზაციებამდე — ხოლო თუ ორგანიზაცია ეკონომიკურ საქმიანობასაც ახორციელებს, ამ საქმიანობასთან დაკავშირებული ნაწილი საწარმოს ქონებად ითვლება; სადაც გამიჯვნა შეუძლებელია, გამოიყენება ორგანიზაციის მიერ მიღებულ შემოსავალში ეკონომიკური საქმიანობით მიღებული შემოსავლის ხვედრითი წილი.
გათავისუფლებები და სარგებლები
ფიზიკურ პირთა შემოსავლების გათავისუფლების ჩამონათვალი საქველმოქმედო და სოციალურ სფეროსთან ერთად რელიგიურ-საგანმანათლებლო კონტექსტსაც ეხება: საშემოსავლო გადასახადით დაბეგვრისგან თავისუფლდება მიღებული გრანტი, სახელმწიფო პენსია, სახელმწიფო კომპენსაცია, სახელმწიფო აკადემიური და სახელმწიფო სტიპენდია, ასევე სახელმწიფოს მიერ დაფუძნებული არასამეწარმეო იურიდიული პირიდან საქველმოქმედო საქმიანობის ფარგლებში მიღებული სარგებელი და მკურნალობისა და სამედიცინო მომსახურების ხარჯების დასაფინანსებლად საქველმოქმედო ორგანიზაციიდან მიღებული სარგებელი. იმავე ჩამონათვალშია ალიმენტი, საგადასახადო წლის განმავლობაში 1000 ლარამდე ჩუქებით მიღებული ქონების ღირებულება და III და IV რიგის მემკვიდრეთა მიერ ჩუქებით ან მემკვიდრეობით მიღებული 150 000 ლარამდე ღირებულების ქონება; ბავშვობიდან შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირის კალენდარული წლის განმავლობაში მიღებული 6 000 ლარამდე შემოსავალიც არ იბეგრება. ეს ნორმები რელიგიური ორგანიზაციების სოციალურ სამსახურებთან არის კოორდინირებული: სასულიერო-სასწავლო დაწესებულებების, საავადმყოფოებისა და თავშესაფრების შენახვა რელიგიური საქმიანობის ნაწილია და შესაბამისი სარგებლების გათავისუფლებაც ამ კონტურში მუშაობს.
კლასიფიკაციის პრაქტიკული მნიშვნელობა
რელიგიური საქმიანობის კლასიფიკაცია საგადასახადო და სამოქალაქო შედეგებს ატარებს. ერთის მხრივ, საქმიანობის აღმსარებლობითი ხასიათი მას ეკონომიკური საქმიანობის რეჟიმისგან ათავისუფლებს და შესაბამისი საგადასახადო კლასიფიკაციის საფუძველს ქმნის. ამავდროულად, ორგანიზაციის მიერ ეკონომიკურ საქმიანობასთან დაკავშირებული ქონებისა და საქმიანობის ნაწილი საწარმოს ქონებად ითვლება, ამიტომ ღვთისმსახურებითი და სამეურნეო კომპონენტების გამიჯვნა ანგარიშგებაში წინასწარ უნდა იყოს გათვალისწინებული. მეორეს მხრივ, საკულტო მოქმედებათა ორგანიზება და ჩატარება, სამლოცველო შენობების გამოყენება, მომლოცველთა მიღება-გამგზავრება და სასულიერო-სასწავლო დაწესებულებების შენახვა კონკრეტული, კანონით დასახელებული ფორმებია — ამიტომ ორგანიზაციის დოკუმენტები სწორედ ამ ფორმებზე უნდა იყოს მიბმული. გამოცემული ლიტერატურისა და წარმოებული საგნების რელიგიური დანიშნულება კი საწარმოო საქმიანობას საერთო საგადასახადო რეჟიმისგან განასხვავებს. ასეთი მიდგომა ხელს უშლის იმას, რომ რელიგიური გაერთიანების ჩვეულებრივი სამეურნეო საქმიანობა არასწორად ჩაითვალოს ღვთისმსახურებრივად, და პირიქით. რეგისტრირებული ფორმის მნიშვნელობაც აქ განისაზღვრება: რელიგიური საქმიანობის ცნება სწორედ დადგენილი წესით რეგისტრირებულ ორგანიზაციას უკავშირდება, ამიტომ რეგისტრაცია არა ფორმალობა, არამედ საგადასახადო კლასიფიკაციის წინაპირობაა. ორგანიზაციის ცნების ფართო განსაზღვრება კი ნიშნავს, რომ რელიგიური გაერთიანება ორგანიზაციათა საერთო სისტემაში ერთვის და მისი სტატუსი ზოგად წესებთან შესაბამისობაში ფუნქციონირებს.
ხშირად დასმული კითხვები
ქვემოთ ვპასუხობთ იმ კითხვებს, რომელიც ამ თემაზე ყველაზე ხშირად ისმის.
რომელი ორგანიზაციის საქმიანობა ითვლება რელიგიურად?
დადგენილი წესით რეგისტრირებული რელიგიური ორგანიზაციისა, რომლის მიზანია აღმსარებლობისა და სარწმუნოების გავრცელება.
ლიტერატურის გამოცემა რელიგიური საქმიანობაა?
დიახ — რელიგიური ლიტერატურის გამოცემა და რელიგიური დანიშნულების საგნების წარმოება რელიგიურ საქმიანობას უთანაბრდება; ასევე მათი რეალიზაცია და ამ საქმიანობიდან მიღებული სახსრების რელიგიური საქმიანობისთვის გამოყენება.
შეიძლება თუ არა რელიგიური საქმიანობის ეკონომიკურად ჩათვლა?
არა — კანონი რელიგიურ საქმიანობას ეკონომიკური საქმიანობისგან პირდაპირ გამორიცხავს.
რომელი სარგებლებია გათავისუფლებული?
მათ შორის — საქველმოქმედო საქმიანობის ფარგლებში მიღებული სარგებელი და სამედიცინო ხარჯების დასაფინანსებლად საქველმოქმედო ორგანიზაციიდან მიღებული სარგებელი.
როგორ დაგეხმარებით Legal.ge-ზე
რელიგიური ორგანიზაციის რეგისტრაცია და მისი საქმიანობის საგადასახადო კლასიფიკაცია ზუსტ იურიდიულ შეფასებას საჭიროებს. Legal.ge-ზე შეგიძლიათ დაუკავშირდეთ იურისტს, რომელიც შეაფასებს თქვენი ორგანიზაციის საქმიანობას და დაგეხმარებთ კანონიერ სტატუსში. შეავსეთ მოთხოვნა საიტზე და მიიღეთ კვალიფიციური დახმარება.