საქველმოქმედო ორგანიზაციის სტატუსი
საქველმოქმედო ორგანიზაციად ითვლება ორგანიზაცია, რომელსაც საგადასახადო კანონმდებლობით მინიჭებული აქვს საქველმოქმედო ორგანიზაციის სტატუსი. სტატუსი ენიჭება ორგანიზაციას, რომელიც შექმნილია საქველმოქმედო საქმიანობის განსახორციელებლად, რეგისტრირებულია კანონმდებლობით დადგენილი წესით და აქვს საქველმოქმედო საქმიანობის არანაკლებ 1 წლის გამოცდილება. სტატუსის მინიჭებას, გაუქმებასა და ჩამორთმევას შემოსავლების სამსახურის უფროსი ახორციელებს შესაბამისი საგადასახადო ორგანოს წარდგინებით, საქართველოს ფინანსთა მინისტრთან შეთანხმებით. განცხადება წერილობითია და მასში მიეთითება ორგანიზაციის სახელწოდება, ორგანიზაციულ-სამართლებრივი ფორმა, ძირითადი მიზნები, ბოლო წლის საქმიანობის ძირითადი მიმართულებები და ხელმძღვანელი ორგანოსა და ფილიალების მისამართები. განცხადებას უნდა დაერთოს წესდების ასლი, სახელმწიფო ან საგადასახადო რეგისტრაციის მოწმობა, ბოლო წლის საქმიანობის ანგარიში და დამოუკიდებელი აუდიტორის მიერ დადასტურებული ბოლო წლის ფინანსური დოკუმენტები — ბალანსი და მოგება-ზარალის ანგარიში. გადაწყვეტილება უფროსი 1 თვის ვადაში იღებს; ვადაში გადაწყვეტილების არმიღების შემთხვევაში სტატუსი მინიჭებულად ჩაითვლება, ის ძალაში შედის მინიჭებისთანავე და გაიცემა უვადოდ. ამასთან, განცხადების შევსებისას ყველა მოთხოვნა ერთად უნდა იყოს დაკმაყოფილებული: როგორც ფორმალური სავალდებულო ველები, ისე თანდართული დოკუმენტაცია, რადგან აუდიტორის დასკვნის ან ანგარიშის არარსებობა პროცედურას თავიდან აფერხებს.
რა არის საქველმოქმედო საქმიანობა
საქველმოქმედო საქმიანობად ითვლება დახმარების ნებაყოფლობით და უანგაროდ გაწევა — უშუალოდ ან მესამე პირის მეშვეობით — იმ პირებისთვის, რომლებიც ამ დახმარებას საჭიროებენ: სოციალური დაცვისა და სამედიცინო დახმარების საჭიროების მქონე პირებისთვის, ხელმოკლე პირებისთვის, მათ შორის შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირებისთვის, ხანდაზმულებისთვის, ობოლი ბავშვებისთვის, მრავალშვილიანი ოჯახებისთვის, ომის, შეიარაღებული კონფლიქტის, ავარიის, სტიქიური უბედურების ან ეპიდემიის შედეგად დაზარალებულთათვის. საქველმოქმედოა ასევე დახმარება ბავშვთა და ხანდაზმულთა მომსახურების მიმწოდებელი ორგანიზაციებისთვის — სააღმზრდელო დაწესებულებების, სკოლა-ინტერნატების, სამედიცინო დაწესებულებების, სარეაბილიტაციო ცენტრების, აგრეთვე საქველმოქმედო ორგანიზაციებისა და განსაკუთრებული ნიჭიერების მქონე პირებისთვის მათი ტალანტის განვითარების მიზნით. საქველმოქმედოა ორგანიზაციების მიერ საზოგადოებისთვის სასარგებლო საქმიანობა ისეთ სფეროებში, როგორებიცაა ადამიანის უფლებების დაცვა, გარემოს დაცვა, დემოკრატიისა და სამოქალაქო საზოგადოების განვითარება, კულტურა, განათლება, მეცნიერება, ჯანმრთელობის დაცვა, სოციალური დაცვა, ფიზიკური აღზრდა და სამოყვარულო სპორტი, ხელოვნება. სია ჩაკეტილი არაა მხოლოდ ამ ჩამონათვალით — დახმარების ობიექტი ასევე შეიძლება იყოს ბავშვთა და ხანდაზმულთა დაწესებულებები, სამედიცინო დაწესებულებები, საქველმოქმედო ორგანიზაციები და სხვა მსგავსი წარმონაქმნები.
საგადასახადო გამიჯვნა
საქველმოქმედო საქმიანობა ეკონომიკურ საქმიანობას არ მიეკუთვნება — ეს გამიჯვნა სტატუსის ფუნქციური აზრია. ეკონომიკურ საქმიანობად განიხილება ნებისმიერი საქმიანობა, რომელიც შემოსავლის ან კომპენსაციის მისაღებად ხორციელდება; საქველმოქმედო და რელიგიური საქმიანობა, დაქირავებით მუშაობა და ორგანოთა საკანონმდებლო ფუნქციებთან დაკავშირებული საქმიანობა მას არ მიეკუთვნება. ამასთან, დამხმარე ეკონომიკური საქმიანობა, რომელიც ემსახურება ორგანიზაციის ძირითად მიზნებს, მის საქველმოქმედო ხასიათს არ ცვლის. ორგანიზაციის ცნება თავად ფართოა: ის მოიცავს არასამეწარმეო იურიდიულ პირებს, მათ უცხოურ ფილიალებს, საბიუჯეტო ორგანიზაციებს, საჯარო სამართლის იურიდიულ პირებს და საერთაშორისო ორგანიზაციებს; ხოლო თუ ორგანიზაცია ახორციელებს ეკონომიკურ საქმიანობას, მისი ქონებისა და საქმიანობის შესაბამისი ნაწილი საწარმოს ქონებად და საქმიანობად ითვლება.
სერტიფიკატი, სტატუსის დაკარგვა და კონტროლი
სტატუსის მიღებულ ორგანიზაციას გადაეცემა დამადასტურებელი მოწმობა, რომელშიც აღინიშნება ორგანიზაციის სახელწოდება და ორგანიზაციულ-სამართლებრივი ფორმა, სტატუსი, ხელმძღვანელი ორგანოს მისამართი, სტატუსის მინიჭების თარიღი და ნომერი. სტატუსი უვადოა, მაგრამ ეს არ ნიშნავს სამუდამო გარანტიას: კანონი ითვალისწინებს გაუქმებისა და ჩამორთმევის ინსტიტუტს, რომელიც იმავე უფლებამოსილებით — შემოსავლების სამსახურის უფროსის გადაწყვეტილებით — ხორციელდება. პრაქტიკული კონტროლის საგანია საქმიანობის შესაბამისობა: დახმარება უნდა დარჩეს საქველმოქმედო ჩამონათვალის ფარგლებში, ხოლო დამხმარე ეკონომიკური საქმიანობა — ძირითად მიზნებს ემსახურებოდეს. სააღმზრდელო და სამედიცინო დაწესებულებებისთვის, ხანდაზმულთა მომსახურებისთვის და საქველმოქმედო ორგანიზაციებისთვის გაწეული დახმარება კანონით აღიარებული ფორმებია, და სწორედ ამ ფორმების დოკუმენტური ფიქსაცია ქმნის სტატუსის შენარჩუნების საფუძველს.
ანგარიშგება, შეზღუდვები და რეესტრი
სტატუსი დამატებით ვალდებულებებსაც ბადებს: საქველმოქმედო ორგანიზაცია ყოველი წლის 1 აპრილამდე უწარდგენს საგადასახადო ორგანოს ბოლო წლის საქმიანობის პროგრამულ ანგარიშს, შემოსავლების წყაროებისა და ხარჯების მიზნობრიობის მითითებით შედგენილ ფინანსურ ანგარიშს და დამოუკიდებელი აუდიტორის მიერ დადასტურებულ ბალანსსა და მოგება-ზარალის ანგარიშს; ეს ანგარიშები გამოქვეყნდება და ყველა დაინტერესებული პირისთვის ხელმისაწვდომი უნდა იყოს. დაუშვებელია ორგანიზაციის მოგებისა და აქტივების განაწილება წევრებს, დამფუძნებლებს, გამგეობისა და კურატორიუმის წევრებს შორის, ხოლო ლიკვიდაციის შემთხვევაში ქონება მსგავსი მიზნების მქონე საქველმოქმედო ორგანიზაციას გადაეცემა.
სტატუსი ჩამოერთმევა ორი საფუძვლით — კოდექსის მოთხოვნათა დარღვევის ან სახელმწიფო/საგადასახადო რეგისტრაციის გაუქმების შემთხვევაში; დარღვევისას ორგანიზაცია ვალდებულია დააბრუნოს შეღავათებით მიღებული სარგებლის დარღვევასთან დაკავშირებული ნაწილი. საგადასახადო ორგანო წარდგინების მომზადებამდე ორგანიზაციას შეატყობინებს და დამატებით ერთთვიან ვადას განუსაზღვრავს, აღდგენის განაცხადი მიზეზის აღმოფხვრიდან არა უადრეს 1 წლისა შეიტანება. შემოსავლების სამსახური აწარმოებს საქველმოქმედო ორგანიზაციების ერთიან, ყველა დაინტერესებული პირისთვის ხელმისაწვდომ რეესტრს.
ხშირად დასმული კითხვები
ქვემოთ ვპასუხობთ იმ კითხვებს, რომელიც ამ თემაზე ყველაზე ხშირად ისმის.
რამდენი ხნის გამოცდილებაა საჭირო სტატუსისთვის?
საქველმოქმედო საქმიანობის არანაკლებ 1 წლის გამოცდილება, რეგისტრაციასთან ერთად.
რა დოკუმენტები დაერთოს განცხადებას?
წესდების ასლი, სახელმწიფო ან საგადასახადო რეგისტრაციის მოწმობა, ბოლო წლის საქმიანობის ანგარიში და დამოუკიდებელი აუდიტორის მიერ დადასტურებული ფინანსური დოკუმენტები.
რამდენ დროში გადაწყდება განცხადება?
1 თვის ვადაში; გადაწყვეტილების არმიღებისას სტატუსი მინიჭებულად ჩაითვლება და გაიცემა უვადოდ.
არღვევს თუ არა შემოსავლიანი საქმიანობა სტატუსს?
არა, თუ ეს დამხმარე ეკონომიკური საქმიანობაა და ძირითად მიზნებს ემსახურება; საქველმოქმედო საქმიანობა თავად ეკონომიკური არაა.
როდის და რა ანგარიშების წარდგენა ევალდება ორგანიზაციას?
ყოველი წლის 1 აპრილამდე — პროგრამული ანგარიში, შემოსავლებსა და ხარჯებზე ფინანსური ანგარიში და აუდიტორის მიერ დადასტურებული ბალანსი და მოგება-ზარალის ანგარიში, რომლებიც ქვეყნდება და ყველასთვის ხელმისაწვდომია.
როგორ დაგეხმარებით Legal.ge-ზე
საქველმოქმედო ორგანიზაციის სტატუსის მიღება დოკუმენტურ მზაობას ემყარება. Legal.ge-ზე შეგიძლიათ დაუკავშირდეთ იურისტს, რომელიც მოამზადებს განცხადებას, შეამოწმებს თანდართულ დოკუმენტებს და დაგეხმარებთ სტატუსის შენარჩუნებაში. შეავსეთ მოთხოვნა საიტზე და მიიღეთ კვალიფიციური დახმარება.