დაცული ტერიტორიების დაარღვევა (რეჟიმის დარღვევა) საქართველოში წარმოადგენს ქმედებას, რომელიც ეწინააღმდეგება ეროვნული პარკების, ნაკრძალების, აღკვეთილებისა და სხვა დაცული ლანდშაფტების მართვის მკაცრ წესებს. საქართველო გამოირჩევა უნიკალური ბუნებით, რომლის დასაცავად შექმნილია დაცული ტერიტორიების ფართო ქსელი. ამ ტერიტორიებზე აკრძალულია ან შეზღუდულია ისეთი საქმიანობები, როგორიცაა მშენებლობა, წიაღისეულის მოპოვება, ნადირობა, თევზაობა, ხე-ტყის ჭრა და ზოგიერთ შემთხვევაში ტურისტული გადაადგილებაც კი. რეჟიმის დარღვევა იწვევს ადმინისტრაციულ და, გარკვეულ შემთხვევებში, სისხლისსამართლებრივ პასუხისმგებლობას. სამართლებრივი პრობლემები ხშირად ექმნებათ როგორც ტურისტებსა და ადგილობრივ მოსახლეობას, ასევე ინვესტორებსა და დეველოპერებს, რომლებსაც სურთ საქმიანობა დაცული ტერიტორიების სიახლოვეს. ამ მომსახურების მიზანია კლიენტების დაცვა რეჟიმის დარღვევის ბრალდებებისგან და კონსულტირება კანონიერი საქმიანობის წარმართვაზე.
რას მოიცავს დაცული ტერიტორიების დარღვევის სერვისი
იურისტები, რომლებიც სპეციალიზდებიან გარემოსდაცვით სამართალში, გთავაზობენ მომსახურების ფართო სპექტრს დაცული ტერიტორიების რეჟიმთან დაკავშირებით:
- ადმინისტრაციული დავების წარმართვა: დაცული ტერიტორიების სააგენტოს ან გარემოსდაცვითი ზედამხედველობის დეპარტამენტის მიერ გამოწერილი ჯარიმების გასაჩივრება (მაგ. უკანონო შესვლა, კარვის გაშლა აკრძალულ ადგილას, ნარჩენების დაყრა).
- სისხლისსამართლებრივი დაცვა: დაცვა საქართველოს სსკ-ის შესაბამისი მუხლებით გათვალისწინებულ დანაშაულებზე, როდესაც რეჟიმის დარღვევამ გამოიწვია მნიშვნელოვანი ზიანი (მაგ. ხანძრის გაჩენა, ლანდშაფტის დაზიანება).
- მშენებლობის ნებართვები და ზონირება: კონსულტაციები დაცულ ტერიტორიებზე ან მათ დამხმარე ზონებში მშენებლობისა და ინფრასტრუქტურული პროექტების განხორციელების კანონიერებაზე.
- ბიზნეს საქმიანობის ლეგალიზება: ტურისტული სერვისების, ეკო-ტურიზმის და სხვა დაშვებული საქმიანობების ნებართვების მოპოვება დაცულ ტერიტორიებზე.
- მიწის საკუთრების დავები: დაცული ტერიტორიების საზღვრებში მოქცეული კერძო მიწის ნაკვეთებთან დაკავშირებული სასაზღვრო და საკუთრების დავების მოგვარება.
გავრცელებული რეალური სიტუაციები
რეჟიმის დარღვევასთან დაკავშირებული სამართლებრივი პრობლემები ხშირად დგება შემდეგი სცენარების დროს:
- უკანონო მშენებლობა: პირმა დაიწყო სასტუმროს ან კოტეჯის მშენებლობა მიწაზე, რომელიც ესაზღვრება ეროვნულ პარკს, მაგრამ ნაწილობრივ იჭრება დაცულ ზონაში. ეს იწვევს მშენებლობის შეჩერებას, ჯარიმას და დემონტაჟის ვალდებულებას.
- ჯიპ-ტურები აკრძალულ ზონებში: ტურისტულმა კომპანიამ შეიყვანა ტურისტები მკაცრი დაცვის ზონაში (ნაკრძალში) სატრანსპორტო საშუალებით, რაც აკრძალულია. შედეგად დაჯარიმდა კომპანია და მძღოლი.
- კოცონის დანთება: ტურისტებმა დაანთეს კოცონი ეროვნულ პარკში არა-სპეციალურად გამოყოფილ ადგილას, რამაც გამოიწვია ხანძრის საშიშროება ან მცირე აალება.
- რესურსების მოპოვება: ადგილობრივმა მცხოვრებმა მოიპოვა ინერტული მასალები (ქვა, ქვიშა) მდინარის კალაპოტიდან დაცულ ტერიტორიაზე.
საქართველოს კანონმდებლობა და რეგულაციები
სფეროს არეგულირებს კანონი დაცული ტერიტორიების სისტემის შესახებ, რომელიც განსაზღვრავს დაცული ტერიტორიების კატეგორიებს (ნაკრძალი, ეროვნული პარკი, აღკვეთილი და ა.შ.) და მათ რეჟიმებს. სისხლისსამართლებრივ პასუხისმგებლობას ითვალისწინებს სისხლის სამართლის კოდექსი (მაგ. მუხლი 302 - დაცული ტერიტორიის რეჟიმის დარღვევა). ადმინისტრაციული დარღვევები გაწერილია ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსში (მუხლი 89 და სხვა). ასევე მნიშვნელოვანია კონკრეტული დაცული ტერიტორიების მენეჯმენტის გეგმები, რომლებიც დეტალურად აღწერს, სად რა საქმიანობაა დაშვებული. მშენებლობის კუთხით მოქმედებს სივრცითი დაგეგმარების, არქიტექტურული და სამშენებლო საქმიანობის კოდექსი.
პროცესი: რას უნდა ელოდეთ
დარღვევის გამოვლენისას რეინჯერი ან ინსპექტორი ადგენს ოქმს. თუ დარღვევა მძიმეა (მაგ. მნიშვნელოვანი ზიანი), საქმე გადაეცემა საგამოძიებო ორგანოებს. ადვოკატი ამ ეტაპზე სწავლობს ტერიტორიის ზონირების რუკებს და ადგენს, რეალურად მოხდა თუ არა შეჭრა აკრძალულ ზონაში. ხშირად რუკების უზუსტობა იძლევა დავის საფუძველს. ბიზნეს დავების შემთხვევაში, იურისტი მუშაობს ნებართვების მოპოვებაზე ან არსებული ჯარიმების გაუქმებაზე, ამტკიცებს რა ქმედების უნებლიე ხასიათს ან ადმინისტრაციული ორგანოს შეცდომას საზღვრების დადგენისას.
რატომ Legal.ge?
Legal.ge-ზე წარმოდგენილი არიან გარემოსდაცვითი სამართლის ექსპერტები, რომლებსაც აქვთ დაცული ტერიტორიების სააგენტოსთან ურთიერთობის გამოცდილება. ისინი დაგეხმარებიან გაერკვიეთ რთულ რეგულაციებში, დაიცვათ თქვენი ბიზნეს ინტერესები და თავიდან აიცილოთ გაუთვალისწინებელი სამართლებრივი პრობლემები დაცულ ზონებში საქმიანობისას. იპოვეთ კვალიფიციური იურისტი Legal.ge-ზე.
განახლდა: ...