ორგანიზებული ჯგუფის ლიდერობის ბრალდება — სამართლებრივი რუკა
როდესაც ბრალდება ორგანიზებული კრიმინალური ჯგუფის ხელმძღვანელობას ეხება, საქმე ჩვეულებრივ მუხლი 223-ით — უკანონო ფორმირების შექმნა ან ხელმძღვანელობა — წარიმართება, ხოლო ხელმძღვანელის ცნებას კოდექსის ზოგადი ნაწილის მუხლი 24 ავსებს: ორგანიზატორია ის, ვინც მოაწყო დანაშაულის ჩადენა ან ხელმძღვანელობდა მის განხორციელებას, აგრეთვე ის, ვინც შექმნა ორგანიზებული ჯგუფი ან ხელმძღვანელობდა მას. ამ გვერდზე განმარტებულია ამ ორი მუხლის სრული შინაარსი — სასჯელის ზომებით, ჩამონათვლებით და დაცვის რეალური ტაქტიკური წერტილებით.
მუხლი 223 — შექმნა, ხელმძღვანელობა და მიმდევრობა
მუხლის 223 პირველი ნაწილით უკანონო ფორმირების — ლაშქრის, გაერთიანების, რაზმის ან სხვა ჯგუფის — შექმნა ან ხელმძღვანელობა ისჯება თავისუფლების აღკვეთით ვადით ექვსიდან თორმეტ წლამდე. მეორე ნაწილი გაწევრებას, მონაწილეობას, ასეთი ფორმირების მიერ ორგანიზებულ წვრთნას, გადაბირებას, გაწვრთნას ან პირთა შეგროვებას აწესრიგებს — თავისუფლების აღკვეთა სამიდან შვიდ წლამდე. მესამე ნაწილით ფორმირებასთან დაკავშირებული საინფორმაციო მასალის ან სიმბოლიკის გავრცელება ან გამოყენება ისჯება თავისუფლების აღკვეთით ვადით სამ წლამდე, თუ ეს ქმნის კანონსაწინააღმდეგო შედეგის დადგომის აშკარა, პირდაპირ და არსებით საფრთხეს. მეოთხე ნაწილი უკანონო ფორმირების დაფინანსებას ეხება — ფინანსური სახსრების ან სხვა ქონების შეგროვება ან მიწოდება იმის წინასწარი შეცნობით, რომ ისინი გამოყენებულ იქნება ფორმირების საქმიანობისთვის — და ამისთვის გათვალისწინებულია ხუთიდან რვა წლამდე. მეხუთე ნაწილი სამსახურებრივი მდგომარეობის გამოყენებით ჩადენილ ქმედებას ამკაცრებს — რვიდან თხუთმეტ წლამდე; მეექვსე ნაწილი საჯაროდ მოწოდებას აწესრიგებს ამ დანაშაულის ჩადენისკენ იმავე საფრთხის პირობით — ორ წლამდე.
რა არის „უკანონო ფორმირება“ — განმარტება და საზღვრები
მუხლის შენიშვნა განმარტავს: „უკანონო ფორმირება“ გულისხმობს ნებისმიერ ფორმირებას — გარდა სახელმწიფო ორგანოს გამგებლობაში არსებულისა, — რომელიც შეიარაღებულია ცეცხლსასროლი იარაღით, საბრძოლო მასალით, ფეთქებადი ან ადვილაალებადი ნივთიერებით, ასაფეთქებელი მოწყობილობით, ცრემლმდენი, რადიოაქტიული, ნერვულ-პარალიტიკური მოქმედების ან მომწამვლელი ნივთიერებით, ცივი იარაღით ანდა ისეთი მოწყობილობით ან საგნით, რომელიც შეიძლება გამოყენებულ იქნეს ცოცხალი ან სხვა ობიექტის დასაზიანებლად ან გასანადგურებლად, თუ ასეთი ფორმირება დანაშაულებრივი მიზნით არის შექმნილი. ეს განმარტება დაცვისთვის გადამწყვეტია: შეიარაღებულობისა და დანაშაულებრივი მიზნის ერთობლიობა უნდა დამტკიცდეს, და რომელიმე ელემენტის ჩავარდნა მთელ კვალიფიკაციას ამთხვევს. შენიშვნის მეორე ნაწილი კი პასუხისმგებლობისგან თავისუფლდება ის პირი, ვინც ნებაყოფლობით შეწყვიტა ქმედება და ჩააბარა საგანი — თუ მის ქმედებაში არ არის სხვა დანაშაულის ნიშნები; მესამე ნაწილით იურიდიული პირი ისჯება ლიკვიდაციით ან საქმიანობის უფლების ჩამორთმევით და ჯარიმით.