სამედიცინო სისხლის სამართალი

საექიმო საქმიანობისას დაშვებული შეცდომა (მუხლი 116/124)

რამდენად ისჯება საექიმო შეცდომა, თუ შედეგი პაციენტის გარდაცვალებაა?

მე-116 მუხლით: პირველი ნაწილით — შინაპატიმრობა ექვსი თვიდან ორ წლამდე ან თავისუფლების აღკვეთა ორიდან ოთხ წლამდე; ორი ან მეტი პირის მიმართ — მე-2 ნაწილით, თავისუფლების აღკვეთა სამიდან ხუთ წლამდე.

და თუ პაციენტს ჯანმრთელობის დაზიანება მიადგა?

გამოიყენება მე-124 მუხლი — ჯანმრთელობის ნაკლებად მძიმე ან მძიმე დაზიანება გაუფრთხილებლობით: ჯარიმა ან გამასწორებელი სამუშაო ორ წლამდე. ამ მუხლით თავისუფლების აღკვეთა გათვალისწინებული არ არის.

რა არის ამ მუხლების მთავარი ნიშანი?

გაუფრთხილებლობა — ორივე ნორმა მხოლოდ გაუფრთხილებლობით ჩადენილ ქმედებას ფარავს. განზრახ ჩადენილი ფორმები კოდექსის სხვა ნორმებით არის გათვალისწინებული.

როგორ დამეხმარება ადვოკატი საექიმო საქმეზე?

ადვოკატი ამოწმებს მიზეზობრიობას სამედიცინო ქმედებასა და შედეგს შორის, გაუფრთხილებლობის ნიშანს და დაზარალებულთა რაოდენობას, და აანალიზებს სამედიცინო დოკუმენტაციას. მიმართეთ Legal.ge-ს.

3 წთ·10 იან 2026

საექიმო საქმიანობისას დაშვებული შეცდომის სისხლისსამართლებრივი შეფასება საქართველოში ორ ნორმას ეყრდნობა — სისხლის სამართლის კოდექსის მე-116 და მე-124 მუხლებს. გადამწყვეტია შედეგი: თუ პაციენტი გარდაიცვალა, შეფასება მე-116 მუხლით ხდება — სიცოცხლის მოსპობა გაუფრთხილებლობით; თუ ჯანმრთელობას ნაკლებად მძიმე ან მძიმე დაზიანება მიადგა — მე-124 მუხლით. ორივე ნორმის ცენტრალური ნიშანი ერთია: გაუფრთხილებლობა.

ეს გვერდი საექიმო საქმიანობასთან დაკავშირებული ბრალდებების დაცვისთვის არის განკუთვნილი: აქ ნახავთ ამ მუხლების ზუსტ შემადგენლობას, ყველა სანქციას ნაწილების მიხედვით და იმ მიმართულებებს, რომლებითაც ადვოკატი ამ კატეგორიის საქმეებს აანალიზებს. ყველა ციფრი აღებულია მხოლოდ ამ ორი მუხლის ნორმატიული ტექსტიდან.

მუხლი 116: სიცოცხლის მოსპობა გაუფრთხილებლობით

საქმის შედეგი პაციენტის გარდაცვალებაა. მუხლი ორ ნაწილად არის დაყოფილი:

  • პირველი ნაწილი — სიცოცხლის მოსპობა გაუფრთხილებლობით: შინაპატიმრობა ვადით ექვსი თვიდან ორ წლამდე ან თავისუფლების აღკვეთა ვადით ორიდან ოთხ წლამდე;
  • მე-2 ნაწილი — იგივე ქმედება, ჩადენილი ორი ან მეტი პირის მიმართ: თავისუფლების აღკვეთა ვადით სამიდან ხუთ წლამდე.

ანუ სანქცია პირდაპირ არის დამოკიდებული დაზარალებულთა რაოდენობაზე: ერთი პაციენტის შემთხვევაში შესაძლოა შინაპატიმრობაც, ორი ან მეტის შემთხვევაში — მხოლოდ თავისუფლების აღკვეთა სამიდან ხუთ წლამდე.

ამ ორი ნაწილის შედარება ხელს უწყობს დაცვის გეგმას: თუ ბრალდება ორ პაციენტზეა აგებული და ერთ-ერთი მათგანის მიმართ შემადგენლობა არ აგებს — მაგალითად, მიზეზობრიობა ვერ დამტკიცდა — საქმე მეორე ნაწილიდან პირველზე ბრუნდება და სასჯელის ჩარჩო საგრძნობლად მცირდება. ამიტომ თითოეული ეპიზოდი ცალკე უნდა იყოს გაანალიზებული.

მუხლი 124: ჯანმრთელობის დაზიანება გაუფრთხილებლობით

თუ შედეგი პაციენტის ჯანმრთელობის ნაკლებად მძიმე ან მძიმე დაზიანებაა, გამოიყენება მე-124 მუხლი: ჯანმრთელობის ნაკლებად მძიმე ან მძიმე დაზიანება გაუფრთხილებლობით — ისჯება ჯარიმით ან გამასწორებელი სამუშაოთი ვადით ორ წლამდე. ეს მუხლი ცალკე ნაწილებად არ არის დაყოფილი და მისი სანქცია არ ითვალისწინებს თავისუფლების აღკვეთას.

ეს დეტალი პრაქტიკულად მნიშვნელოვანია: თუ შედეგი ჯანმრთელობის დაზიანებაა და არა სიკვდილი, სასჯელი ჯარიმით ან გამასწორებელი სამუშაოთი ამოიწურება. საზღვარი ორ მუხლს შორის — სიკვდილი თუ ჯანმრთელობის დაზიანება — ამგვარად პირდაპირ აისახება პირის თავისუფლებაზე.

განახლდა: 14 ოქტ 2026