რას განიხილავს ცრუ დასმენის მუხლი
სისხლის სამართლის კოდექსის მე-373 მუხლი განიხილავს დანაშაულის ჩადენის შესახებ ცრუ დასმენას — ხელისუფლების უფლებამოსილი ორგანოსთვის ისეთი ინფორმაციის მიწოდებას, რომელიც პირზე დანაშაულს აგებს, მაშინ როცა დასმენელი იცის, რომ ეს ინფორმაცია ცრუა. ეს დანაშაული მართლმსაჯულების საწინააღმდეგოა: ის სახელმწიფოს აპარატს ყალბი მიმართულებით ამოძრავებს და უდანაშაულო ადამიანს დევნის რისკის ქვეშ აყენებს.
პრაქტიკაში ცრუ დასმენის საქმეები ხშირად ოჯახური ან სამეზობლო კონფლიქტის, ქონებრივი დავის ან პირადი მტრობის ფონზე იღვიძებს: ერთი მხარე ცდილობს მეორის წინააღმდეგ სისხლისსამართლებრივი მექანიზმის გამოყენებას და ამისთვის დევნის ორგანოებს უზუსტო ან სრულიად გამოგონილ ფაქტებს აცნობებს.
ძირითადი შემადგენლობა და სასჯელი
პირველი ნაწილით დანაშაულის ჩადენის შესახებ ცრუ დასმენა ისჯება:
- ჯარიმით;
- საზოგადოებისათვის სასარგებლო შრომით ვადით ას ოთხმოციდან ორას ორმოც საათამდე;
- გამასწორებელი სამუშაოთი ვადით ერთიდან ორ წლამდე;
- ანდა თავისუფლების აღკვეთით ვადით ოთხ წლამდე.
კანონი აქ ფართო ალტერნატივებს ითვალისწინებს — ჯარიმიდან პატიმრობამდე — რაც დაცვას საშუალებას აძლევს საქმე ყველაზე მსუბუქ ზომაზე დაიჭიროს, თუ ცრუობის განზრახვა ეჭვქვეშ დგება.
დამამძიმებელი ნიშნები: ორიდან ოთხ წლამდე
მეორე ნაწილით იგივე ქმედება უფრო მკაცრად ისჯება, თუ მას ერთვის ბრალდება მძიმე ან განსაკუთრებით მძიმე დანაშაულში, ანდა ბრალდების მტკიცებულების ხელოვნურად შექმნა. ასეთი ქმედება ისჯება თავისუფლების აღკვეთით ვადით ორიდან ოთხ წლამდე. მტკიცებულების ხელოვნური შექმნა ცალკე განიხილება: საქმე ეხება არა უბრალო ცრუ განცხადებას, არამედ განზრახ მოწყობილ მასალებს — ყალბ დოკუმენტებს, მოწყობილ კვალს და ა.შ.
ყველაზე მძიმე შემადგენლობა: ოთხიდან ექვს წლამდე
მესამე ნაწილით მეორე ნაწილით გათვალისწინებული ქმედება ისჯება თავისუფლების აღკვეთით ვადით ოთხიდან ექვს წლამდე, თუ ის ჩადენილია ანგარებით ან სხვა პირადი მოტივით, ანდა რამაც გამოიწვია მძიმე შედეგი. მძიმე შედეგის ცნება შეფასებითია და ყოველ საქმეში ცალკე დგინდება — მათ შორის ისეთი შედეგები, როგორიცაა უდანაშაულო პირის დაკავება ან მისი მძიმე მდგომარეობაში ჩაყენება.

