აკრედიტაცია უმაღლესი განათლების პროგრამის ლეგიტიმურობის პირობაა: მხოლოდ აკრედიტებული პროგრამა აძლევს სტუდენტს სახელმწიფოს მიერ აღიარებულ ხარისხს, ხოლო აკრედიტაციის დაკარგვის შემთხვევაში კანონი სტუდენტს იცავს. ეს გვერდი სწორედ სტუდენტის კუთხით წერია: რატომ მნიშვნელობს აკრედიტაცია ჩემთვის, როგორ წავიკითხო პროგრამის სტატუსი და რა ხდება, თუ სტატუსი იცვლება.
რას ნიშნავს აკრედიტაცია პროგრამისთვის
კანონის თანახმად, აკრედიტაციის მიზანია აკრედიტაციის სტანდარტებთან უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულების საგანმანათლებლო პროგრამის შესაბამისობის განსაზღვრის გზით განათლების ხარისხის ასამაღლებლად დაწესებულების სისტემატური თვითშეფასების დამკვიდრება და ხარისხის უზრუნველყოფის მექანიზმების განვითარების ხელშეწყობა. სტანდარტებიც კანონშივეა: პროგრამის მიზანი, სწავლის შედეგები და მათთან შესაბამისობა; სწავლების მეთოდოლოგია და ორგანიზება; სტუდენტების მიღწევები; სწავლების რესურსებით უზრუნველყოფა; ხარისხის განვითარების შესაძლებლობები. სტუდენტისთვის ეს იმას ნიშნავს, რომ აკრედიტაცია არა ბიუროკრატიული შემოწმება, არამედ იმ პირობების გარანტიაა, რომლებშიც ის სწავლობს.
როგორ წავიკითხოთ პროგრამის სტატუსი
გადაწყვეტილებას აკრედიტაციის საბჭო იღებს — აკრედიტაციის დებულების შესაბამისად, ექსპერტთა ჯგუფის დასკვნის საფუძველზე. გადაწყვეტილება ოთხი სახისაა: აკრედიტაციის შესახებ; პირობითი აკრედიტაციის შესახებ; აკრედიტაციაზე უარის თქმის შესახებ; აკრედიტაციის გაუქმების შესახებ. ვადებიც განსაზღვრულია: აკრედიტაციის ვადა 7 წელია, პირობითი აკრედიტაციისა — არაუმეტეს 4 წლისა, და პირობითი გადაწყვეტილება ზედიზედ ორჯერ არ შეიძლება მიღებულ იქნეს. აკრედიტაცია მიიღება, თუ პროგრამა სრულად ან მეტწილად აკმაყოფილებს სტანდარტებს; პირობითი — თუ ნაწილობრივ. ამ ჩარჩოში სტუდენტი საკუთარი პროგრამის სტატუსს ზუსტად კითხულობს: პირობითი აკრედიტაცია გარდამავალ მდგომარეობას ნიშნავს — პროგრამა სტანდარტებს ნაწილობრივ აკმაყოფილებს და გარკვეულ დროში ხელახლა განიხილება; აკრედიტაციის შესახებ გადაწყვეტილება კი სრულფასოვან ციკლს ასახელებს. სტატუსის ცოდნა მიღების მომენტშივე მნიშვნელოვანია: პირობით სტატუსზე სწავლა იმას ნიშნავს, რომ პროგრამის მომავალი ხელახალი განხილვის შედეგი თქვენს გეგმებსაც შეეხება — და ამ რისკის წინასწარ აღქმა გადაწყვეტილების თავისუფალ მიღებას ემსახურება — სწორედ ამიტომ სტატუსის შემოწმება ჩარიცხვამდე და არა მის შემდეგ არის საჭირო.
რა ხდება აკრედიტაციის დაკარგვისას
უარის ან გაუქმების შემთხვევაში კანონი დაწესებულებას ეზღუდება იმ პროგრამაზე სტუდენტების, აბიტურიენტების, მაგისტრანტობისა და დოქტორანტობის კანდიდატების მიღების უფლება. სტუდენტებისთვის კი დაცვაა დაწერილი: სახელმწიფო დაფინანსებით მსწავლელი სტუდენტი უფლებამოსილია საბჭოს მიერ დადგენილი ვადით სწავლა გააგრძელოს იმავე პროგრამაზე და მიიღოს დაფინანსება, ან ისარგებლოს მობილობის უფლებით და გადავიდეს სხვა აკრედიტებულ პროგრამაზე დარჩენილი დაფინანსების გადატანით. სტუდენტის სტატუსი ეჩერდება 5 წლის ვადით — მობილობის უფლებითურთ; აბიტურიენტსა და მაგისტრანტობის კანდიდატსაც მობილობის უფლება რჩებათ. ვადის ამოწურვის შემთხვევაში სტუდენტს მიმდინარე სემესტრის დასრულებამდე სწავლის გაგრძელების უფლება აქვს.
უცხოური ორგანიზაციები და სხვა დეტალები
აკრედიტაციის ჩატარებას უზრუნველყოფს განათლების ხარისხის განვითარების ეროვნული ცენტრი; პროგრამის — ერთობლივის ჩათვლით — აკრედიტაცია შეიძლება განახორციელოს ცენტრის მიერ აღიარებულმა უცხოურმა ორგანიზაციამაც. ქართულ ენაში მომზადების საგანმანათლებლო პროგრამის განხორციელება მხოლოდ აკრედიტაციის გავლის შემთხვევაშია შესაძლებელი, და ავტორიზაციის ვადის გასვლის ან გაუქმების შემთხვევაში აკრედიტაცია უქმდება. აშშ-ს რეგიონული აკრედიტაციული ორგანიზაციები და ევროპის უმაღლესი განათლების ქსელები არაქართული სხეულებია — მათი ქართული ეფექტი მხოლოდ ცენტრის აღიარების არხით იქმნება.
რეგულირებადი პროგრამების განსაკუთრებულობა
ცალკე წესი შეეხება რეგულირებად აკადემიურ პროგრამებს: ასეთი პროგრამის შემთხვევაში აკრედიტაციის ან პირობითი აკრედიტაციის გადაწყვეტილების მიღებისას საბჭო დაწესებულებისთვის დადგენილი სტუდენტთა ადგილების ზღვრული რაოდენობის ფარგლებში განსაზღვრავს აკრედიტაციის ვადის განმავლობაში სტუდენტთა ადგილების ზღვრულ რაოდენობას. ეს ნიშნავს, რომ პროგრამის სტატუსთან ერთად მიღების კვოტაც ცვლის და სტუდენტმა ეს პარამეტრიც უნდა აკონტროლოს.
აკრედიტაციის მიზანი არა ერთჯერადი შემოწმება, არამედ სისტემატური თვითშეფასების დამკვიდრება და ხარისხის უზრუნველყოფის მექანიზმების განვითარებაა. სტანდარტების ჩამონათვალიც ამას ასახავს: პროგრამის მიზანი და შედეგები, მეთოდოლოგია და შეფასების ადეკვატურობა, სტუდენტების მიღწევები და ინდივიდუალური მუშაობა, სწავლების რესურსები და ხარისხის განვითარების შესაძლებლობები. უმაღლესი საგანმანათლებლო პროგრამის — ქართულ ენაში მომზადების პროგრამის ჩათვლით — განხორციელება მხოლოდ აკრედიტაციის გავლის შემდეგ შეიძლება. პროცედურას განათლების ხარისხის განვითარების ეროვნული ცენტრი უზრუნველყოფს, გადაწყვეტილებას კი აკრედიტაციის საბჭო იღებს ექსპერტთა ჯგუფის დასკვნის საფუძველზე; ცენტრი პირობების შესრულებასაც აკონტროლებს და დარღვევისას გაუქმების მოთხოვნით შეუძლია მიმართოს საბჭოს.
ხშირად დასმული კითხვები
ქვემოთ ვპასუხობთ აკრედიტაციასთან დაკავშირებულ ყველაზე გავრცელებულ კითხვებს.
რატომ მნიშვნელობს აკრედიტაცია სტუდენტისთვის?
მხოლოდ აკრედიტებული პროგრამა იძლევა სახელმწიფოს მიერ აღიარებულ ხარისხს; აკრედიტაციის გარეშე დოკუმენტის ღირებულება იკლებს.
რამდენი ხელია აკრედიტაციის ვადა?
7 წელი; პირობითი — არაუმეტეს 4 წლისა და ზედიზედ ორჯერ დაუშვებელი.
რა ხდება უარის შემთხვევაში სტუდენტთან?
მიღება ეზღუდება პროგრამას; სტუდენტს რჩება გაგრძელება დადგენილი ვადით ან მობილობა — სტატუსის 5-წლიანი ჩერდებით.
ვადის ამოწურვისას?
სტუდენტი მიმდინარე სემესტრის დასრულებამდე აგრძელებს და შემდეგ მობილობის უფლებას იყენებს.
როგორ დაგეხმარებით Legal.ge-ზე
Legal.ge-ის გუნდი ამოწმებს თქვენი პროგრამის სტატუსს და მისგან გამომდინარე შედეგებს, აფასებს მობილობისა და დაფინანსების გზებს და გეგმავს ნაბიჯებს ისე, რომ სტატუსის ცვლილებამ სწავლა არ შეაჩეროს. წერილობითი კონსულტაციის ფარგლებში მიიღებთ შეფასებას თქვენი სიტუაციისთვის. მოგვმართეთ Legal.ge-ის საიტზე.