სამედიცინო დაწესებულების ცნება და მისი კრიტერიუმები
დიაგნოსტიკის ცენტრის გახსნა საქართველოში სამედიცინო დაწესებულების სამართლებრივი ცნებიდან იწყება. კანონის თანახმად, სამედიცინო დაწესებულება არის საქართველოს კანონმდებლობით დაშვებული ორგანიზაციულ-სამართლებრივი ფორმის იურიდიული პირი, რომელიც დადგენილი წესით ახორციელებს სამედიცინო საქმიანობას. ეს განმარტება პრაქტიკული მნიშვნელობისაა: დიაგნოსტიკის ცენტრი ვერ იმოქმედებს როგორც ფიზიკური პირის მარტივი საწარმო, ვერც იმ ფორმით, რომელიც კანონმდებლობით ნაგულისხმევი არ არის — საჭიროა იურიდიული პირის რეგისტრაცია და სამედიცინო საქმიანობის სტატუსის შესაბამისი გაფორმება.
ცნებასთან ერთად კანონი ფინანსურ კრიტერიუმებსაც აწესებს, რომლებიც სამედიცინო დაწესებულების სტატუსს არსებითად განსაზღვრავს. კერძოდ, სამედიცინო დაწესებულების საფინანსო რესურსებში სამედიცინო საქმიანობიდან მიღებული წილი უნდა შეადგენდეს არანაკლებ 75%-ს, ხოლო მის ბალანსზე არსებული ძირითადი ფონდების საშუალო წლიური ღირებულების არანაკლებ 75%-ი უნდა იყოს გათვალისწინებული სამედიცინო ფუნქციების განსახორციელებლად. გარდა ამისა, შიდა სტანდარტებით შესრულებული სამედიცინო მომსახურებით და სხვა ეკონომიკური საქმიანობით მიღებული შემოსავლის 100% რჩება დაწესებულების განკარგულებაში, ხოლო შრომის ანაზღაურების ფონდი უნდა შეადგენდეს შემოსავლის არანაკლებ 30%-ს. ეს მაჩვენებლები აჩვენებს, რომ სამედიცინო სფერო დიაგნოსტიკის ცენტრის მთავარი და არა მხოლოდ ფორმალური საქმიანობა უნდა იყოს.
სამედიცინო დაწესებულების ფუნქციები და მოთხოვნები
კანონი განსაზღვრავს ფუნქციებს, რომლებიც სამედიცინო დაწესებულებას ახორციელებს: პაციენტის ჯანმრთელობის მდგომარეობის განსაზღვრა; დაავადებათა პროფილაქტიკა, მკურნალობა, პაციენტების რეაბილიტაცია ან პალიატიური მზრუნველობა; სამეანო საქმიანობა; ფარმაცევტული საქმიანობა; გვამის პათოლოგიურ-ანატომიური გამოკვლევა და სასამართლო-სამედიცინო ექსპერტიზა; ეპიდემიოლოგიური კონტროლის ღონისძიებების განხორციელება. დიაგნოსტიკის ცენტრისთვის ამ ჩამონათვალიდან ცენტრალურია პირველი — ჯანმრთელობის მდგომარეობის განსაზღვრა, რადგან ზუსტად ეს ფუნქცია განსაზღვრავს მის პროფილს. ამავდროულად, დაწესებულება ვალდებულია გაუწიოს პაციენტს გადაუდებელი სამედიცინო მომსახურება კანონით გათვალისწინებულ შემთხვევებში, დაიცვას სამედიცინო და ფარმაცევტული საქმიანობის მარეგულირებელი კანონმდებლობით დადგენილი სტანდარტები, წესები და ნორმები, ხოლო შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირებისთვის უზრუნველყოს თანაბარი ხელმისაწვდომობა.
ლიცენზია და ნებართვა: როდის რომელია საჭირო
სამედიცინო საქმიანობის სფეროში შესაბამისი უფლების დამადასტურებელ დოკუმენტს — ლიცენზიას ან/და ნებართვას — გასცემს სამინისტრო. კანონი აქ მკაფიო წესს აწესებს: სამედიცინო დაწესებულების მიერ ისეთი სამედიცინო საქმიანობის განხორციელება, რომელიც საქართველოს კანონმდებლობით ექვემდებარება ლიცენზიის ან/და ნებართვის მიღებას, არ შეიძლება განხორციელდეს სათანადო ლიცენზიის ან/და ნებართვის გარეშე. ლიცენზიის ან ნებართვის გაუქმების წესი სათანადო კანონით არის განსაზღვრული. ასევე მნიშვნელოვანია პერსონალის საკითხი: სამედიცინო დაწესებულებაში დასაქმების უფლებისა და შესაბამისი განათლების მქონე ჯანმრთელობის დაცვის პერსონალის ნუსხას ამტკიცებს მინისტრი.
პრაქტიკაში ეს ნიშნავს, რომ დიაგნოსტიკის ცენტრის დაგეგმვისას თითოეული მომსახურება უნდა გაანალიზდეს ცალ-ცალკე: ზოგი სახის საქმიანობა ლიცენზიას მოითხოვს, ზოგი — ნებართვას, ზოგიც კი შეტყობინების რეჟიმში ექცევა. ამ გრადაციის არევა იწვევს იმას, რომ საწარმო ან გადასახადს იხდის ზედმეტად, ან — რაც მეტად საშიშია — ლიცენზიის გარეშე მოქმედებს. ამიტომ ლიცენზირების გეგმის შედგენა სწორედ იურიდიული ანალიზის საკითხია, და არა მხოლოდ ადმინისტრაციული ფორმალობა.
მაღალი რისკის შემცველი სამედიცინო საქმიანობა და შეტყობინების რეჟიმი
განსაკუთრებული ყურადღება ეთმობა იმ სამედიცინო საქმიანობას, რომელიც ამბულატორიულად ან დღის სტაციონარის პირობებში ხორციელდება და მაღალ რისკს შეიცავს. ასეთი საქმიანობა რეგულირდება სამედიცინო საქმიანობის ტექნიკური რეგლამენტით და ექვემდებარება სამინისტროსთვის სავალდებულო შეტყობინებას. მაღალი რისკის შემცველი სამედიცინო საქმიანობების ჩამონათვალი განისაზღვრება საქართველოს მთავრობის დადგენილებით, ხოლო ტექნიკური რეგლამენტი, რომელიც შეიცავს მოთხოვნებს სამედიცინო აპარატურის, ხელსაწყოების, ჰიგიენური პირობებისა და სამედიცინო დოკუმენტაციის წარმოებასთან დაკავშირებით, მთავრობის დადგენილებით მიიღება.
ტექნიკური რეგლამენტის შესრულება მოწმდება შერჩევითი კონტროლით, მინისტრის ბრძანებით დამტკიცებული წესის შესაბამისად, და ის წელიწადში სამჯერ ხორციელდება. თუ შემოწმების პროცესში ვლინდება დარღვევები, რომლებიც ადამიანის სიცოცხლეს, ჯანმრთელობას ან ეპიდემიოლოგიურ მდგომარეობას ექმნევა საფრთხეს, სამინისტროს კომპეტენტური ორგანო უფლებამოსილია სრულად ან ნაწილობრივ შეაჩეროს საქმიანობა ტექნიკური რეგლამენტის პირობების დაკმაყოფილებამდე. ამ შემთხვევაში ორგანო ვალდებულია გადაწყვეტილების მიღებიდან 24 საათში სასამართლოს წარუდგინოს შუამდგომლობა შეჩერების დამტკიცების შესახებ — ვადაში წარუდგენლობის შემთხვევაში გადაწყვეტილება გაუქმებულად ჩაითვლება და საქმიანობა აღდგება. დარღვევების აღმოფხვრის შემდეგ, განმცხადებლის განცხადების საფუძველზე, ორგანო 5 სამუშაო დღის ვადაში ადგილზე ამოწმებს რეგლამენტის პირობების დაკმაყოფილებას და გამოსცემს შემოწმების აქტს. თუ ლიცენზიის/ნებართვის პირობები მოიცავს ტექნიკური რეგლამენტის მოთხოვნებს და საქმიანობა ერთ ფაქტობრივ მისამართზე ხორციელდება, ლიცენზიატს შეუძლია შეტყობინების გარეშე აწარმოოს შესაბამისი საქმიანობა.
ხშირად დასმული კითხვები დიაგნოსტიკის ცენტრის ლიცენზირებაზე
რომელი ორგანო გასცემს ლიცენზიას დიაგნოსტიკის ცენტრზე?
სამედიცინო საქმიანობის სფეროში შესაბამისი უფლების დამადასტურებელ დოკუმენტს — ლიცენზიას ან/და ნებართვას — გასცემს სამინისტრო. ლიცენზიის ან ნებართვის მოთხოვნადი სახე კონკრეტული მომსახურებების ჩამონათვალზეა დამოკიდებული.
რა ფინანსური მაჩვენებლები უნდა დაიცვას სამედიცინო დაწესებულებამ?
სამედიცინო საქმიანობიდან მიღებული შემოსავლის წილი საფინანსო რესურსებში უნდა აღწევდეს არანაკლებ 75%-ს, ძირითადი ფონდების საშუალო წლიური ღირებულების არანაკლებ 75%-ი კი სამედიცინო ფუნქციებს უნდა ემსახურებოდეს. შემოსავლის 100% დაწესებულებაში რჩება, შრომის ანაზღაურების ფონდი კი შემოსავლის არანაკლებ 30%-ს უნდა შეადგენდეს.
რა არის მაღალი რისკის შემცველი სამედიცინო საქმიანობის რეჟიმი?
ასეთი საქმიანობა ამბულატორიულად ან დღის სტაციონარში ხორციელდება, ექვემდებარება ტექნიკურ რეგლამენტს და სამინისტროსთვის სავალდებულო შეტყობინებას. ჩამონათვალს მთავრობის დადგენილება განსაზღვრავს, ხოლო შესრულება შერჩევითი კონტროლით მოწმდება წელიწადში სამჯერ.
როგორ ხდება საქმიანობის შეჩერება და აღდგენა?
სიცოცხლესა და ჯანმრთელობას ექმნება საფრთხე, ორგანო შეაჩერებს საქმიანობას და 24 საათში სასამართლოს წარუდგინებს შუამდგომლობას, წარუდგენლობის შემთხვევაში გადაწყვეტილება გაუქმდება. დარღვევის აღმოფხვრის შემდეგ 5 სამუშაო დღეში ტარდება ადგილზე შემოწმება და გამოიცემა აქტი.
როგორ დაგეხმარებით Legal.ge-ზე
დიაგნოსტიკის ცენტრის ლიცენზირება ერთდროულად რამდენიმე რეგულატორულ ღერძს აერთიანებს: იურიდიული პირის ფორმა, ფინანსური კრიტერიუმები, პერსონალის ნუსხა, ლიცენზია თუ შეტყობინების რეჟიმი. Legal.ge-ს გუნდი დაგეხმარებით ამ ღერძების ერთ გეგმად დალაგებაში: შევაფასებთ თქვენს პროფილს, განვსაზღვრავთ საჭირო ნებართვების წრეს, შევადგენთ შეტყობინების და ტექნიკური რეგლამენტის შესაბამისობის სარკმელს და წარგვადგენთ სამინისტროსთან ურთიერთობაში. მოგვმართეთ — თქვენი ცენტრი სრული სამართლებრივი საფუძვლით აიწყობა.