სამედიცინო კლინიკის სამართლებრივი ფორმა და სტატუსი
სამედიცინო კლინიკის გახსნა იურიდიული ფორმის არჩევით იწყება. კანონი განსაზღვრავს, რომ სამედიცინო დაწესებულება შეიძლება იყოს სამეწარმეო ან არასამეწარმეო იურიდიული პირი: სამეწარმეო სამედიცინო დაწესებულება თავის საქმიანობას მეწარმეთა შესახებ საქართველოს კანონის შესაბამისად ახორციელებს, არასამეწარმეო კი — საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად. ეს არჩევანი ფორმალობა არ არის: ის განსაზღვრავს როგორც გადასახადო რეჟიმს, ისე მართვის სტრუქტურას და იმას, როგორ განაწილდება მიღებული შემოსავალი. კლინიკის, როგორც სამედიცინო დაწესებულების, ცნება კანონით ზუსტად არის ჩამოყალიბებული: ეს არის საქართველოს კანონმდებლობით დაშვებული ორგანიზაციულ-სამართლებრივი ფორმის იურიდიული პირი, რომელიც დადგენილი წესით ახორციელებს სამედიცინო საქმიანობას.
სტატუსთან ერთად კანონი ფინანსურ საზღვრებსაც აწესებს. სამედიცინო კლინიკის საფინანსო რესურსებში სამედიცინო საქმიანობიდან მიღებული წილი უნდა შეადგენდეს არანაკლებ 75%-ს, ხოლო ბალანსზე არსებული ძირითადი ფონდების საშუალო წლიური ღირებულების არანაკლებ 75%-ი უნდა იყოს გათვალისწინებული სამედიცინო ფუნქციებისთვის. წინა წელთან შედარებით, შიდა სტანდარტებით შესრულებული სამედიცინო მომსახურებითა და სხვა ეკონომიკური საქმიანობით მიღებული შემოსავლის 100% რჩება დაწესებულების განკარგულებაში, შრომის ანაზღაურების ფონდი კი უნდა შეადგენდეს შემოსავლის არანაკლებ 30%-ს. ეს მაჩვენებლები ერთად უზრუნველყოფს, რომ კლინიკა რეალურად სამედიცინო ორგანიზაცია იყოს და არა სამედიცინო საფარი სხვა საქმიანობისთვის.
კლინიკის ფუნქციები და პაციენტისთვის ვალდებულებები
კანონი ჩამოთვლის ფუნქციებს, რომლებიც სამედიცინო დაწესებულებას შეიძლება ახორციელებდეს: პაციენტის ჯანმრთელობის მდგომარეობის განსაზღვრა; დაავადებათა პროფილაქტიკა, მკურნალობა, რეაბილიტაცია ან პალიატიური მზრუნველობა; სამეანო საქმიანობა; ფარმაცევტული საქმიანობა; გვამის პათოლოგიურ-ანატომიური გამოკვლევა და სასამართლო-სამედიცინო ექსპერტიზა; ეპიდემიოლოგიური კონტროლის ღონისძიებები. სამედიცინო კლინიკა ამ ფუნქციებიდან, ჩვეულებრივ, მკურნალობასა და პროფილაქტიკას ეყრდნობა. ამავდროულად, კანონი კლინიკას ავალდებულებს პაციენტს გადაუდებელი სამედიცინო მომსახურება გაუწიოს გათვალისწინებულ შემთხვევებში, დაიცვას სამედიცინო და ფარმაცევტული საქმიანობის სტანდარტები, წესები და ნორმები, შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირებისთვის კი უზრუნველყოს თანაბარი ხელმისაწვდომობა დაწესებულებაზე. ეს მოთხოვნები კლინიკას მთელი მისი არსებობის განმავლობაში ახლავს.
ლიცენზია, ნებართვა და მათი გაუქმება
სამედიცინო საქმიანობის სფეროში შესაბამისი უფლების დამადასტურებელ დოკუმენტს — ლიცენზიას ან/და ნებართვას — გასცემს სამინისტრო, ხოლო სამედიცინო დაწესებულებაში დასაქმების უფლებისა და შესაბამისი განათლების მქონე ჯანმრთელობის დაცვის პერსონალის ნუსხას ამტკიცებს მინისტრი. წესი მკაფიოა: ისეთი სამედიცინო საქმიანობის განხორციელება, რომელიც საქართველოს კანონმდებლობით ექვემდებარება ლიცენზიის ან/და ნებართვის მიღებას, არ შეიძლება განხორციელდეს სათანადო ლიცენზიის ან/და ნებართვის გარეშე. შესაბამისი სამედიცინო საქმიანობის ლიცენზიის/ნებართვის გაუქმების წესი განისაზღვრება ლიცენზიებისა და ნებართვების შესახებ საქართველოს კანონით — ეს ნიშნავს, რომ გაუქმებასთან დაკავშირებული ყველა საკითხი ცალკე კანონის რეჟიმში განიხილება.
პრაქტიკული თვალსაზრისით, კლინიკის დაგეგმვისას მნიშვნელოვანია თითოეული მომსახურების კლასიფიკაცია: ზოგი მომსახურება სრულად ლიცენზირებადია, ზოგი ნებართვით ფარავს, ზოგიც შეტყობინების სავალდებულო რეჟიმშია. კლასიფიკაციის შეცდომა ორივე მიმართულებით ძვირი ჯდება: ან ზედმეტი ადმინისტრაციული ტვირთი იქმნება, ან კლინიკა არასრული ნებართვით იწყებს მუშაობას და რისკავს პასუხისმგებლობას. სწორედ ამ ეტაპზე არის გამოცდილი იურისტის ჩართვა ყველაზე ღირებული.