კბილის პრაქტიკის ლიცენზირება საქართველოში საექიმო საქმიანობის ზოგადი რეგულაციის ნაწილია: კბილის ექიმი საექიმო სპეციალობის პირია, და მისი დამოუკიდებელი პრაქტიკის უფლება იმავე ინსტრუმენტით — სახელმწიფო სერტიფიკატით — ადასტურდება, და არა ცალკე „ლიცენზიით“. გვერდის საყრდენი „საექიმო საქმიანობის შესახებ“ კანონის მეოთხე, მეხუთე, მეშვიდე, 21-ე და 28-ე მუხლებია. უცხოური სტომატოლოგიური საბჭოების ლიცენზირების მოდელები ქართულ სისტემაში არ მოქმედებს — კბილის ექიმის გზა ქართული კანონით განისაზღვრება.
სპეციალობათა სისტემა და მისი ოთხი ელემენტი
კანონის მეოთხე მუხლით სამინისტრო განსაზღვრავს საექიმო სპეციალობათა ნუსხას; მომიჯნავე საექიმო სპეციალობათა ნუსხას; და იმ საექიმო სპეციალობათა ნუსხას, რომლებშიც ეკრძალება მუშაობა ამა თუ იმ დაავადების მქონე დამოუკიდებელი საექიმო საქმიანობის სუბიექტს. სტომატოლოგიური სპეციალობები სწორედ ამ სისტემის ნაწილია: კბილის ექიმის კვალიფიკაცია სპეციალობათა ნუსხით დგინდება, და მისი უფლების საზღვარი სერტიფიკატში აღნიშნული სპეციალობით იზომება. მესამე ნუსხა — საწინააღმდეგო ჩვენებების ჩამონათვალი — პრაქტიკული მნიშვნელობისაა: ჯანმრთელობის მდგომარეობის შეზღუდვები სპეციალობის არჩევისას და პრაქტიკის განმავლობაშივე გადამოწმდება.
განმარტებების ჯაჭვი და მზადების გზა
მეხუთე მუხლის განმარტებათა ბლოკი კბილის ექიმის გზის ყოველ ეტაპს სახელს უწოდებს. საექიმო საქმიანობა არის მედიცინაში განსწავლული, სათანადო უნარ-ჩვევებისა და პრაქტიკული გამოცდილების მქონე პირის პროფესიული საქმიანობა, რომლის მიზანია აღიარებული სამედიცინო სტანდარტებისა და ეთიკური ნორმების გამოყენებით ადამიანის ჯანმრთელობის დაცვა, შენარჩუნება და აღდგენა. დამოუკიდებელი საექიმო საქმიანობა ამ საქმიანობის ის ფორმაა, რომელსაც სახელმწიფო სერტიფიკატის მქონე პირი ახორციელებს და რომლის შედეგებზედაც ის თავად აგებს პასუხს. რეზიდენტურა უმაღლესი სამედიცინო განათლების დიპლომისშემდგომი საფეხურია, რომელიც სახელმწიფო შეკვეთის საფუძველზე პროფესიულ მზადებას ისახავს მიზნად — და სტომატოლოგიურ სპეციალობებში დასაშვებია კერძო დაფინანსება. ეს ბოლო გარემოება კბილის ექიმობისკენ მიმავალ გზაზე მნიშვნელოვანი განსხვავებაა: სახელმწიფო შეკვეთის ლიმიტი ამ გზას ვერ ბლოკავს.
ექიმი სპეციალისტის განმარტება გზის დასასრულს აღწერს: პირი, რომელმაც გაიარა რეზიდენტურის კურსი ერთ-ერთ საექიმო სპეციალობაში და მიიღო დამოუკიდებელი საექიმო საქმიანობის უფლების დამადასტურებელი სახელმწიფო სერტიფიკატი. უწყვეტი პროფესიული განვითარება კი ამ მომენტს არ ასრულებს — იგი დამოუკიდებელი სუბიექტის მთელი პრაქტიკის განმავლობაში გრძელდება და მიზნად ისახავს თანამედროვე მედიცინის მიღწევებთან თეორიული ცოდნისა და პრაქტიკული უნარ-ჩვევების შესაბამისობის უზრუნველყოფას. ამრიგად, სერტიფიკატი გზის დასასრული არ არის — ის უწყვეტი პროფესიული ციკლის დასაწყისია.
უფლების წყარო და განაცხადის საბუთები
მეშვიდე მუხლით დამოუკიდებელი საექიმო საქმიანობის უფლება აქვს საქართველოს ან უცხო ქვეყნის მოქალაქეს ან მოქალაქეობის არმქონე პირს, რომელმაც დაამთავრა სახელმწიფო აკრედიტაციის მქონე უმაღლესი სამედიცინო სასწავლებელი და კანონით დადგენილი წესით მიიღო სახელმწიფო სერტიფიკატი; უფლება მხოლოდ სერტიფიკატში აღნიშნული სპეციალობით მოქმედებს. 21-ე მუხლი განაცხადის საბუთებს განსაზღვრავს: მაძიებლის წერილობითი განცხადება; დიპლომის ასლი; დიპლომისშემდგომი კურსის — სარეზიდენტო ან ალტერნატიული პროგრამის — გავლის დამადასტურებელი მოწმობა; ხელმძღვანელის წარდგინება-რეკომენდაცია; სასერტიფიკაციო გამოცდის მოწმობა; და, არსებობის შემთხვევაში, შრომითი ურთიერთობის დოკუმენტი და შესაბამის სპეციალობაში ბოლო 2 წლის განმავლობაში ჩატარებულ სამუშაოთა აღწერა.
გამოცდა
28-ე მუხლით სახელმწიფო სასერტიფიკაციო გამოცდა ერთიანი და უნიფიცირებულია მთელი ქვეყნის ტერიტორიაზე. გამოცდაზე დაიშვება პირი, რომელსაც საქართველოში ან კანონით გათვალისწინებული ნუსხით ქვეყანაში გავლილი აქვს დიპლომისშემდგომი განათლების კურსი შესაბამის სპეციალობაში. უარყოფითი შეფასების მიღების შემთხვევაში განმეორებითი გასვლა შეიძლება მომდევნო ერთი წლის განმავლობაში მხოლოდ ორჯერ, გამოცდებს შორის 6-თვიანი ინტერვალით.
სერტიფიცირების პრაქტიკული გეგმა
კბილის ექიმის სერტიფიცირების გეგმა თანმიმდევრულ ნაბიჯებად ჩამოყალიბდება: დიპლომის დადასტურება; სტომატოლოგიური სპეციალობის არჩევა სამინისტროს ნუსხიდან; რეზიდენტურის გავლა — კერძო დაფინანსების შესაძლებლობით; ერთიანი სასერტიფიკაციო გამოცდის ჩაბარება; და 21-ე მუხლის პაკეტით განაცხადის წარდგენა. თითოეული ნაბიჯი კონკრეტულ ნორმას ეყრდნობა, და ამ საყრდენის ცოდნა კბილის ექიმს ზედმეტი გადაწყვეტილებებისგან იცავს.
ხშირად დასმული კითხვები
ქვემოთ წარმოდგენილია კბილის პრაქტიკის სერტიფიცირებასთან დაკავშირებით ყველაზე ხშირად დასმული კითხვები. სპეციალობათა სისტემა თვით კანონშია ჩადებული: სამინისტრო განსაზღვრავს საექიმო სპეციალობათა ნუსხას, მომიჯნავე სპეციალობათა ნუსხას და იმ სპეციალობათა ჩამონათვალს, რომლებშიც განსაზღვრული დაავადების მქონე სუბიექტს მუშაობა ეკრძალება. სერტიფიკატის გაცემის საფუძველია დადგენილი ფორმის განცხადება უმაღლესი სამედიცინო განათლების დიპლომისა და დიპლომისშემდგომი მომზადების მოწმობის თანხლებით, ხოლო სახელმწიფო სასერტიფიკაციო გამოცდა ერთიანი და უნიფიცირებულია მთელი ქვეყნის ტერიტორიაზე — მასზე დაიშვება პირი, რომელსაც შესაბამის სპეციალობაში დიპლომისშემდგომი მომზადების კურსი გავლილი აქვს.
ცალკე სტომატოლოგიური ლიცენზია არსებობს?
არა — კბილის ექიმის უფლებას სახელმწიფო სერტიფიკატი ადასტურებს, სპეციალობის მითითებით, საექიმო საქმიანობის ზოგადი წესით.
ვინ განსაზღვრავს სპეციალობათა ნუსხას?
სამინისტრო — მეოთხე მუხლით, მომიჯნავე სპეციალობებისა და საწინააღმდეგო ჩვენებების ნუსხებთან ერთად.
შეიძლება თუ არა რეზიდენტურის კერძო დაფინანსება?
დიახ — სტომატოლოგიურ სპეციალობებში მეხუთე მუხლით კერძო დაფინანსება დასაშვებია.
რამდენჯერ იმეორებს გამოცდას?
ორჯერ ერთი წლის განმავლობაში, 6-თვიანი ინტერვალით — 28-ე მუხლით.
როგორ დაგეხმარებით Legal.ge-ზე
Legal.ge-ის სპეციალისტები კბილის ექიმებს ეხმარებიან სერტიფიცირების გზაზე — კანონის მეოთხე, მეხუთე, მეშვიდე, 21-ე და 28-ე მუხლების ჭრილში: ვადგენთ სპეციალობრივ ტრეკს, ვამზადებთ განაცხადს და ვათანხმებთ რეზიდენტურისა და გამოცდის ეტაპებს. შეავსეთ მოთხოვნა გვერდზე — დავიწყოთ თქვენი სერტიფიცირების გეგმა.