დამოუკიდებელი საექთნო საქმიანობის უფლების საფუძველი
ექთნის პროფესიული დამოუკიდებლობა საქართველოში სახელმწიფოს მიერ დადგენილი წესით ფორმდება. კანონი მკაფიოდ აწესებს: დამოუკიდებელი სამედიცინო საქმიანობის უფლება აქვს მხოლოდ შესაბამისი სამედიცინო განათლების მქონე პირს, რომელმაც საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით მიიღო დამოუკიდებელი სამედიცინო საქმიანობის უფლების დამადასტურებელი სახელმწიფო სერტიფიკატი შესაბამებულ სპეციალობაში. ეს ნიშნავს, რომ განათლება და პრაქტიკული გამოცდილება თავისთავად არ არის საკმარისი — საჭიროა სახელმწიფო სერტიფიკატი, რომელიც კონკრეტულ სპეციალობას უკავშირდება და ზუსტად განსაზღვრავს იმ საზღვრებს, რომლებშიც ექთანი დამოუკიდებლად შეიძლება მოქმედებდეს. ასეთი მიდგომა პაციენტის უსაფრთხოებას ემსახურება და პროფესიის სანდოობასაც ამაღლებს.
სპეციალობების საკითხიც კანონით არის რეგულირებული: იმ სამედიცინო სპეციალობათა ნუსხას, რომელთა მიღებაც სახელმწიფო საგანმანათლებლო სერტიფიკატით დგინდება, ერთობლივად შეიმუშავებენ სამინისტრო და საქართველოს განათლების, მეცნიერებისა და ახალგაზრდობის სამინისტრო, ხოლო ამტკიცებს განათლების სამინისტრო. პრაქტიკულად ეს იმას ნიშნავს, რომ ექთნის კვალიფიკაციის აღიარება ჯანდაცვისა და განათლების სფეროების თანამშრომლობაზეა აწყობილი და მისი სტატუსი ცალმხრივი ადმინისტრაციული გადაწყვეტილებით არ იცვლება.
პროფესიული პასუხისმგებლობის ბუნება და ზომები
დამოუკიდებელი საექთნო ან მეან-ექთნის საქმიანობის სუბიექტის პროფესიული პასუხისმგებლობა არის საექთნო და მეან-ექთნის პრაქტიკის სტანდარტების, პროფესიული ეთიკის კოდექსისა და საქართველოს კანონმდებლობის ნორმების დარღვევისთვის გათვალისწინებული და კანონმდებლობით დადგენილი წესით განსაზღვრული პასუხისმგებლობა. საქმიანობის არასწორად წარმართვისთვის კანონი განსაზღვრავს პასუხისმგებლობის ზომებს: წერილობითი გაფრთხილება; მენეჯერული მოვალეობებისა და ფუნქციების შესრულების შეჩერება არაუმეტეს 6 თვისა; სახელმწიფო სერტიფიკატის ან რეგისტრაციის მოქმედების შეჩერება არაუმეტეს 6 თვისა; სახელმწიფო სერტიფიკატის ან რეგისტრაციის მოწმობის გაუქმება; აგრეთვე კანონმდებლობით გათვალისწინებული სხვა ზომები. ზომების ასეთი კიბე — გაფრთხილებიდან სერტიფიკატის გაუქმებამდე — აჩვენებს, რომ რეგულატორი ჯერ ზემოქმედებს რბილად და მხოლოდ მძიმე ან განმეორებად დარღვევებზე გადადის მკაცრ სანქციებზე.
გადაწყვეტილებას პასუხისმგებლობის ზომის შესახებ იღებს საბჭო, გათვალისწინებით დარღვევების სიმძიმისა და შედეგებისა, აგრეთვე იმ ზომებისა, რომლებიც ექთნის მიმართ უკვე გამოყენებულია. ეს კრიტერიუმი მნიშვნელოვანია: ერთი და იგივე დარღვევა სხვადასხვა კონტექსტში სხვადასხვა შედეგს იძლევა, და საბჭოს დისკრეცია სწორედ ამ გარემოებების შეფასებაში მდგომარეობს. ზომის გასაჩივრება შესაძლებელია — სუბიექტს უფლება აქვს პასუხისმგებლობის ნებისმიერი ზომა კანონმდებლობით დადგენილი წესით სასამართლოში გაასაჩივროს.