გათავისუფლების ზოგადი წესი სათამაშო მომსახურებაზე
ლატარიებით, აზარტული და მომგებიანი თამაშობებით მომსახურების გაწევა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მე-171 მუხლით დღგ-ისგან გათავისუფლებულია. ეს ნორმა კოდექსის ცალკეული კატეგორიის ოპერაციების გათავისუფლებების სიაშია და სათამაშო ოპერატორისთვის იმ საფუძვლებს ქმნის, რითაც ის ფასს უკეთებს საკუთარ სერვისებს და ანგარიშგებს საგადასახადო ორგანოსთან. აუცილებელია სიზუსტე: გათავისუფლება ვრცელდება მომსახურების გაწევაზე ლატარიებით, აზარტული და მომგებიანი თამაშობებით — კოდექსის სხვა ნორმით გათვალისწინებული ცალკეული მომსახურების გამონაკლისით, რომლის დეტალური შინაარსიც ზუსტად იმ ნორმით უნდა გადამოწმდეს.
გათავისუფლების საფუძვლის ზუსტად დადგენა პრაქტიკულია ყველა იმ შემთხვევაში, როცა ოპერატორის შემოსავლები სხვადასხვა სახის აქტივობიდან ფორმირდება: მე-171 მუხლი ეხება სწორედ სათამაშო მომსახურებას და ავტომატურად არ ვრცელდება იმ ყველაფერზე, რასაც ოპერატორი ახორციელებს. ამიტომ თითოეული განხორციელებული ოპერაციის საგადასახადო კვალიფიკაცია ცალკე უნდა შეფასდეს.
რას ნიშნავს „ჩათვლის უფლების გარეშე“ ოპერატორისთვის
მე-171 მუხლით გათავისუფლება საგანგებო ხასიათისაა: ის განხორციელდება დღგ-ის ჩათვლის უფლების გარეშე. პრაქტიკულად ეს იმას ნიშნავს, რომ სათამაშო მომსახურებაზე ოპერატორი დღგ-ს არ დაამატებს და ბიუჯეტში არ გადაიხდის გაწეული მომსახურებიდან გამომდინარე დღგ-ს; მაგრამ ამავდროულად მას არ შეუძლია საქმიანობისთვის შეძენილ საქონელსა და მომსახურებაზე გადახდილი დღგ-ს ჩათვლაც — ანუ შესყიდვების დღგ ოპერატორის ხარჯად რჩება.
ეს კონსტრუქცია ბიუჯეტირებაში ცალკე სტატიად უნდა აისახოს: ინვესტიციური და ოპერაციული შესყიდვების დაგეგმვისას საქონლისა და მომსახურების შესაძენად განსაკუთრებული ფასის შედარება სწორედ ჩათვლის უფლების არარსებობის გათვალისწინებით ხდება. ოპერატორისთვის, რომლის შემოსავლებიც ძირითადად გათავისუფლებული საქმიანობიდან მოდის, დღგ-ს აღრიცხვა და დოკუმენტაცია სხვა ლოგიკით იწყებს მუშაობას, ვიდრე ჩვეულებრივი გადამხდელისთვის.
აღსანიშნავია კიდევ ერთი გარემოება: როცა ოპერატორი პარალელურად ახორციელებს როგორც გათავისუფლებულ, ისე დაბეგრავ საქმიანობას, ჩათვლისა და განაწილების საკითხები კოდექსის სხვა ნორმებით არის დარეგულირებული და მათი სწორი გამოყენება საბუღალტრო აღრიცხვის დეტალურ საფუძველს საჭიროებს. გათავისუფლებული საქმიანობის საზღვრების ზუსტად დადგენა — რა შედის ლატარიებით, აზარტული და მომგებიანი თამაშობებით მომსახურებაში და რა არა — იმის გადამწყვეტი პირობაა, რომ დეკლარირება და ინვოისების გამოწერა ერთსა და იმავე კვალიფიკაციაზე დავადგეთ.
დაკავშირებული საქონლის მიწოდება
მე-171 მუხლის მეორე ნაწილი შეიცავს დამატებით წესს: დღგ-ისგან ჩათვლის უფლების გარეშე გათავისუფლებულია დასაბეგრი პირის მიერ იმ საქონლის მიწოდება, რომელიც მის მიერ გამოყენებულია გათავისუფლებული საქმიანობისთვის, თუ ამ საქონლის შეძენისას არ წარმოშობილა ან/და არ გამოყენებულა დღგ-ის ჩათვლის უფლება. ანუ თუ ოპერატორმა საქონელი იმ დროს შეიძინა, როცა ჩათვლის უფლება არ გამოუყენებია, ამ საქონლის შემდგომი გასხვისებაც გათავისუფლებული რეჟიმით წარიმართება.
ეს ნორმა მნიშვნელოვანია აქტივების ციკლის დაგეგმვისას: მაგალითად, მოწყობილობების ან ინვენტარის მიწოდება მაშინ, როცა ისინი გათავისუფლებულ საქმიანობაში იყო გამოყენებული და შეძენისას ჩათვლა არ მომხდარა, არ ცვლის საგადასახადო რეჟიმს. თუმცა თითოეულ კონკრეტულ შემთხვევაში საქონლის გამოყენების ისტორია და ჩათვლის უფლების ფაქტი დოკუმენტურად უნდა იყოს დადასტურებული.
ინვოისები და გამონაკლისი
ინვოისის გამოწერის ზოგადი წესები საგადასახადო კოდექსის სხვა ნორმებით არის დადგენილი, ამიტომ გათავისუფლებული მომსახურების ინვოისზე აღრიცხვის დეტალები სწორედ იმ მოთხოვნებით უნდა გადამოწმდეს. ის, რაც მე-171 მუხლიდან გამომდინარეობს, საფუძვლის ბუნებაა: ლატარიებით, აზარტული და მომგებიანი თამაშობებით მომსახურება დღგს არ შეიცავს, რადგან ის გათავისუფლებულია — და ეს გათავისუფლება ჩათვლის უფლების გარეშე მუშაობს.
გამონაკლისის თვალსაზრისით: მუხლის ტექსტით გათავისუფლება არ ვრცელდება კოდექსის სხვა ნორმით გათვალისწინებულ ცალკეულ მომსახურებაზე. ამ ნორმის ზუსტი შინაარსი და მოცვა დამოუკიდებლად უნდა გადამოწმდეს კონსოლიდირებულ კოდექსში, რადგან მისი არასწორი წაკითხვა ოპერატორს ან არასაჭირო დღგ-ს დაარიცხებინებს, ან რისკიან დეკლარირებამდე მიიყვანს. ჩვენ ვურჩევთ ჩვენს კლიენტებს, საბოლოო საგადასახადო კვალიფიკაცია ყოველთვის აქტუალურ რედაქციასთან შეჯერებით დაადგინონ.
პრაქტიკაში სწორი მიდგომა ორსაფეხურია: ჯერ ხდება მომსახურების კვალიფიკაცია მე-171 მუხლით, შემდეგ კი — დეკლარაციისა და ინვოისის ტექნიკური მოთხოვნების შესაბამისობის შემოწმება. ამ ორ საფეხურს შორის არევა ხშირად იწვევს იმას, რომ ოპერატორი გათავისუფლებულ მომსახურებაზე დღგ-ს აჩვენებს, ან პირიქით — დაბეგრავ ოპერაციას გათავისუფლებულად მოიხსენიებს, და ორივე შემთხვევა ანგარიშგებაში შესწორებებს მოითხოვს.
ხშირად დასმული კითხვები
არის თუ არა სათამაშო მომსახურება დღგ-ით დაბეგრული?
არა. ლატარიებით, აზარტული და მომგებიანი თამაშობებით მომსახურების გაწევა საგადასახადო კოდექსის მე-171 მუხლით დღგ-ისგან გათავისუფლებულია — კოდექსის სხვა ნორმით გათვალისწინებული ცალკეული მომსახურების გამონაკლისით.
შეიძლება თუ არა შესყიდვების დღგ-ს ჩათვლა?
არა. გათავისუფლება განხორციელდება ჩათვლის უფლების გარეშე, ამიტომ გათავისუფლებული საქმიანობისთვის შეძენილ საქონელსა და მომსახურებაზე გადახდილი დღგ ჩასათვლელად არ გამოიყენება და ხარჯად რჩება.
რა ხდება გამოყენებული საქონლის მიწოდებისას?
მე-171 მუხლის მეორე ნაწილით, თუ საქონელი გამოყენებულია გათავისუფლებული საქმიანობისთვის და მისი შეძენისას ჩათვლის უფლება არ წარმოშობილა ან არ გამოყენებულა, ამ საქონლის მიწოდებაც გათავისუფლებულია.
საიდან იგებება ინვოისის გამოწერის დეტალები?
ინვოისების ზოგადი რეჟიმი კოდექსის სხვა ნორმებით არის დადგენილი, ამიტომ ჩაწერის ფორმა და აღრიცხვის მოთხოვნები აქტუალურ რედაქციასთან და საგადასახადო ორგანოს პრაქტიკასთან ერთად უნდა გადამოწმდეს.
როგორ დაგეხმარებით Legal.ge-ზე
Legal.ge-ის გუნდი სათამაშო ოპერატორებს დღგ-ს საკითხებში სრულ მხარდაჭერას უწევს: შევაფასებთ თქვენი ოპერაციების კვალიფიკაციას მე-171 მუხლის შესაბამისად, განვასხვავებთ გათავისუფლებულ და დაბეგრავ ნაწილებს და დაგეხმარებთ აღრიცხვისა და დოკუმენტაციის სწორ სტრუქტურაში.
დაგვიკავშირდით Legal.ge-ის საშუალებით — ჩვენ თქვენს საგადასახადო კალენდარს და შესყიდვების გეგმას გათავისუფლების რეჟიმთან შევაწყობთ, რათა დღგ-ს აღრიცხვა ხარვეზის გარეშე წარიმართოთ.