გათავისუფლების ზოგადი წესი სათამაშო მომსახურებაზე
ლატარიებით, აზარტული და მომგებიანი თამაშობებით მომსახურების გაწევა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მე-171 მუხლით დღგ-ისგან გათავისუფლებულია. ეს ნორმა კოდექსის ცალკეული კატეგორიის ოპერაციების გათავისუფლებების სიაშია და სათამაშო ოპერატორისთვის იმ საფუძვლებს ქმნის, რითაც ის ფასს უკეთებს საკუთარ სერვისებს და ანგარიშგებს საგადასახადო ორგანოსთან. აუცილებელია სიზუსტე: გათავისუფლება ვრცელდება მომსახურების გაწევაზე ლატარიებით, აზარტული და მომგებიანი თამაშობებით — კოდექსის სხვა ნორმით გათვალისწინებული ცალკეული მომსახურების გამონაკლისით, რომლის დეტალური შინაარსიც ზუსტად იმ ნორმით უნდა გადამოწმდეს.
გათავისუფლების საფუძვლის ზუსტად დადგენა პრაქტიკულია ყველა იმ შემთხვევაში, როცა ოპერატორის შემოსავლები სხვადასხვა სახის აქტივობიდან ფორმირდება: მე-171 მუხლი ეხება სწორედ სათამაშო მომსახურებას და ავტომატურად არ ვრცელდება იმ ყველაფერზე, რასაც ოპერატორი ახორციელებს. ამიტომ თითოეული განხორციელებული ოპერაციის საგადასახადო კვალიფიკაცია ცალკე უნდა შეფასდეს.
რას ნიშნავს „ჩათვლის უფლების გარეშე“ ოპერატორისთვის
მე-171 მუხლით გათავისუფლება საგანგებო ხასიათისაა: ის განხორციელდება დღგ-ის ჩათვლის უფლების გარეშე. პრაქტიკულად ეს იმას ნიშნავს, რომ სათამაშო მომსახურებაზე ოპერატორი დღგ-ს არ დაამატებს და ბიუჯეტში არ გადაიხდის გაწეული მომსახურებიდან გამომდინარე დღგ-ს; მაგრამ ამავდროულად მას არ შეუძლია საქმიანობისთვის შეძენილ საქონელსა და მომსახურებაზე გადახდილი დღგ-ს ჩათვლაც — ანუ შესყიდვების დღგ ოპერატორის ხარჯად რჩება.
ეს კონსტრუქცია ბიუჯეტირებაში ცალკე სტატიად უნდა აისახოს: ინვესტიციური და ოპერაციული შესყიდვების დაგეგმვისას საქონლისა და მომსახურების შესაძენად განსაკუთრებული ფასის შედარება სწორედ ჩათვლის უფლების არარსებობის გათვალისწინებით ხდება. ოპერატორისთვის, რომლის შემოსავლებიც ძირითადად გათავისუფლებული საქმიანობიდან მოდის, დღგ-ს აღრიცხვა და დოკუმენტაცია სხვა ლოგიკით იწყებს მუშაობას, ვიდრე ჩვეულებრივი გადამხდელისთვის.
აღსანიშნავია კიდევ ერთი გარემოება: როცა ოპერატორი პარალელურად ახორციელებს როგორც გათავისუფლებულ, ისე დაბეგრავ საქმიანობას, ჩათვლისა და განაწილების საკითხები კოდექსის სხვა ნორმებით არის დარეგულირებული და მათი სწორი გამოყენება საბუღალტრო აღრიცხვის დეტალურ საფუძველს საჭიროებს. გათავისუფლებული საქმიანობის საზღვრების ზუსტად დადგენა — რა შედის ლატარიებით, აზარტული და მომგებიანი თამაშობებით მომსახურებაში და რა არა — იმის გადამწყვეტი პირობაა, რომ დეკლარირება და ინვოისების გამოწერა ერთსა და იმავე კვალიფიკაციაზე დავადგეთ.