სანებართვო მოსაკრებლის ბუნება
სათამაშო პროექტის ბიუჯეტირება იწყება იმ ერთჯერადი გადასახდელიდან, რომელსაც ნებართვის მაძიებელი სახელმწიფოსთვის უხდის საქმიანობის დაწყების უფლების მისაღებად. „სალიცენზიო და სანებართვო მოსაკრებლების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-2 მუხლის თანახმად, სალიცენზიო/სანებართვო მოსაკრებელი არის ერთჯერადი სავალდებულო გადასახდელი საქართველოს ცენტრალურ ბიუჯეტში ან შესაბამისი ავტონომიური რესპუბლიკის ბიუჯეტში (თუ ნებართვას გასცემს აჭარის ან აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის სამთავრობო დაწესებულება), რომელსაც ლიცენზიის/ნებართვის მაძიებელი გადაიხდის კანონით დადგენილი ოდენობით.
ამ ერთჯერადობის თვალსაზრისით მნიშვნელოვანი გამონაკლისია სათამაშო ნებართვები: კანონი სწორედ მათთვის ითვალისწინებს წლიური გადახდის შესაძლებლობას, რაც ნიშნავს, რომ სათამაშო ოპერატორის მოსაკრებლის დაგეგმვა ერთჯერადი ხარჯის ლოგიკით კი არა, მრავალწლიანი საგადასახადო ტვირთის ლოგიკით უნდა აიგოს.
სათამაშო ნებართვების განაკვეთები
კანონის მე-7 მუხლი სანებართვო მოსაკრებლების განაკვეთებს საქმიანობის მიხედვით ადგენს. აზარტული და მომგებიანი თამაშობების მოწყობის ნებართვებისთვის განსაზღვრულია: წამახალისებელი გათამაშების მოწყობა — 15 000 ლარი; სათამაშო აპარატების სალონის მოწყობა — წელიწადში 50 000 ლარიდან 1 000 000 ლარის ჩათვლით; ლოტოსა და ბინგოს მოწყობა (თითოეული სახეობა) — წელიწადში 15 000 ლარი; ტოტალიზატორის მოწყობა — წელიწადში 30 000 ლარიდან 300 000 ლარის ჩათვლით; აზარტული კლუბის მოწყობა — წელიწადში 10 000 ლარიდან 50 000 ლარის ჩათვლით.
სისტემურ-ელექტრონული ფორმით ორგანიზების ნებართვები: სამორინის თამაშობების ორგანიზება — წელიწადში 5 000 000 ლარი, ხოლო სამორინის მოწყობის ნებართვის საფუძველზე გაცემული — წელიწადში 100 000 ლარი; სათამაშო აპარატების თამაშობების ორგანიზება — წელიწადში 1 000 000 ლარი, სალონის ნებართვის საფუძველზე გაცემული — წელიწადში 100 000 ლარი; ტოტალიზატორის თამაშობების ორგანიზება — წელიწადში 100 000 ლარი. აზარტული ან/და მომგებიანი თამაშების მიწოდების ნებართვა — წელიწადში 100 000 ლარი, სიგარაბარის მოწყობის ნებართვა — 15 000 ლარი.
სამორინის ტერიტორიული დიფერენციაცია
სამორინის მოწყობის ნებართვის განაკვეთი ტერიტორიის მიხედვით იცვლება. საქართველოს მთელ ტერიტორიაზე (გარდა ქალაქ ბათუმისა, დუშეთის მუნიციპალიტეტის ბაზალეთის ტბის მიმდებარე ტერიტორიისა, გუდაურის განსაკუთრებული რეგულირების ტერიტორიისა, დაბა ბაკურიანის ტერიტორიისა, აგრეთვე ქობულეთის, ბორჯომის, წყალტუბოსა და სიღნაღის მუნიციპალიტეტებისა) განაკვეთია წელიწადში არაუმეტეს 5 000 000 ლარისა. ქალაქ ბათუმში, ბაზალეთის ტბის მიმდებარე ტერიტორიაზე, ასევე ქობულეთისა და ბორჯომის მუნიციპალიტეტებში — წელიწადში 250 000 ლარი.
დიაპაზონით დადგენილი განაკვეთების შემთხვევაში კონკრეტული ოდენობა მთავრობის უფლებამოსილებაა: ის ადგენს სათამაშო აპარატების სალონის, ტოტალიზატორის, აზარტული კლუბის და სამორინის განაკვეთებს კანონით განსაზღვრულ ფარგლებში, ხოლო სათამაშო აპარატების სალონის დადგენილ განაკვეთს შეუძლია ძალაში შესვლიდან 5 წლის განმავლობაში გაზარდოს არა უმეტეს 30%-ით. ამიტომ ბიუჯეტირებისას აქტუალური განაკვეთების გადამოწმება მთავრობის აქტუალურ გადაწყვეტილებებთან აუცილებელია.
თავისუფლებები და შეღავათები
კანონი რამდენიმე თავისუფლებას შეიცავს, რომლებიც სათამაშო პროექტებისთვის ბიუჯეტურად გადამწყვეტია. სანებართვო მოსაკრებლის გადახდისაგან თავისუფლდება სამორინეს მოწყობა გუდაურის განსაკუთრებული რეგულირების ტერიტორიაზე, დაბა ბაკურიანის ტერიტორიაზე, აგრეთვე წყალტუბოსა და სიღნაღის მუნიციპალიტეტებში. გარდა ამისა, თავისუფლდება ქალაქ ბათუმში, ქობულეთისა და ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტებში ახლად აშენებული არანაკლებ ასნომრიანი სასტუმროს ტერიტორიაზე, ასევე ზუგდიდის მუნიციპალიტეტის სოფელ ანაკლიასა და განმუხურში ახლად აშენებული არანაკლებ ოთხმოცნომრიანი სასტუმროს ტერიტორიაზე სამორინეს მოწყობა — ნებართვის გაცემიდან 10 წლის განმავლობაში.
ცალკე თავისუფლებები ეხება აზარტულ კლუბებს: ქალაქ თბილისში სამორინეს მოწყობის ნებართვის მფლობელი საქართველოს ნებისმიერ ტერიტორიაზე თავისუფლდება არა უმეტეს 3 აზარტული კლუბის მოწყობის ნებართვის სანებართვო მოსაკრებლისგან, ხოლო თბილისში სათამაშო აპარატების სალონის ნებართვის მფლობელი — 1 აზარტული კლუბის ნებართვის მოსაკრებლისგან. მთავრობა ასევე უფლებამოსილია სამორინეს მოსაკრებელზე შეღავათები დაადგინოს, და მასვე განსაზღვრავს, როდის ჩაითვლება სასტუმრო ახლად აშენებულად.
გადახდის წესი
კანონის მე-9 მუხლი განსაზღვრავს გადახდის მექანიკას. ზოგადი წესით მოსაკრებელი გადაიხდება ნაღდი ან უნაღდო ანგარიშსწორების წესით, შესაბამისი ნებართვის გაცემამდე. სათამაშო ნებართვებისთვის კი მფლობელს უფლება აქვს, სანებართვო მოსაკრებელი ყოველწლიურად გადაიხადოს: გადახდა და განაცხადი გამცემ ორგანოს წარედგინება ნებართვის გაცემის დღიდან არაუგვიანეს ყოველი მომდევნო 12 თვისა, ხოლო პირველი წლის მოსაკრებელი წინასწარ, ნებართვის გაცემამდე იხდება.
სხვა ნებართვის საფუძველზე გაცემული აზარტული კლუბისა და სისტემურ-ელექტრონული ფორმის ნებართვების პირველი წლის მოსაკრებელი სრულად გადაიხდება, საფუძვლის მიმდინარე წლის დასრულებამდე დარჩენილი დღეების მიუხედავად. ნებართვის ვადაზე ადრე გაუქმებისას დარჩენილი ნაწილის გადახდის ვალდებულება არ ეკისრება, ხოლო ნებართვის გაცემაზე უარის თქმისას გადახდევინებული მოსაკრებელი უკან არ ბრუნდება — ეს გარემოებები საგადასახადო რისკების შეფასებაში უნდა ჩაიდოს.
ხშირად დასმული კითხვები
რამდენია სამორინის მოწყობის ნებართვის მოსაკრებელი?
საქართველოს მთელ ტერიტორიაზე (დადგენილი გამონაკლისი ტერიტორიების გარდა) — წელიწადში არაუმეტეს 5 000 000 ლარისა; ბათუმში, ბაზალეთის ტბის მიმდებარე ტერიტორიაზე, ქობულეთსა და ბორჯომში — წელიწადში 250 000 ლარი. გუდაურში, ბაკურიანში, წყალტუბოსა და სიღნაღში მოწყობა მოსაკრებლისგან თავისუფალია.
შეიძლება თუ არა მოსაკრებლის წლიური გადახდა?
დიახ. სათამაშო ნებართვების მფლობელი უფლებამოსილია სანებართვო მოსაკრებელი ყოველწლიურად გადაიხადოს — გადახდა და განაცხადი ნებართვის გაცემის დღიდან არაუგვიანეს ყოველი მომდევნო 12 თვისა წარედგინება, პირველი წლის მოსაკრებელი კი ნებართვამდე იხდება.
რა შეღავათები არსებობს?
მოსაკრებლისგან თავისუფლდება სამორინე გუდაურში, ბაკურიანში, წყალტუბოსა და სიღნაღში; ახლად აშენებულ სასტუმროებთან დაკავშირებული სამორინეები — 10 წლით; თბილისის სამორინისა და სალონის ნებართვების მფლობელები — გარკვეული რაოდენობის აზარტული კლუბის ნებართვის მოსაკრებლისგან.
ბრუნდება თუ არა მოსაკრებელი უარის შემთხვევაში?
არა. კანონით განსაზღვრული პირობების გათვალისწინებით ნებართვის გაცემაზე უარის თქმისას გადახდევინებული მოსაკრებელი უკან დაბრუნებას არ ექვემდებარება. ვადაზე ადრე გაუქმებისას კი დარჩენილი ნაწილის გადახდა აღარ ეკისრება.
როგორ დაგეხმარებით Legal.ge-ზე
Legal.ge-ის გუნდი სათამაშო პროექტის სანებართვო მოსაკრებლების ბიუჯეტირებას სრულად გაგიწევთ: გადავათვლით ერთჯერად და წლიურ ტვირთს კანონის განაკვეთებით, განვიხილავთ ტერიტორიულ თავისუფლებებს და მოვამზადებთ გადახდის გრაფიკს ნებართვების მიღების გეგმასთან შესაბამისობაში.
დაგვიკავშირდით Legal.ge-ის საშუალებით — ჩვენ დაგეხმარებთ, რომ სანებართვო ხარჯები პროექტის მოცულობასთან რეალისტურად იყოს დაგეგმილი.