მოსაკრებლის დაგეგმვა: საიდან იწყება
სათამაშო ბიზნესის ყოველი პროექტის ფინანსური მოდელი ორ გადამხდელობით არის დატვირთული: ერთი წინასწარ, სანებართვო მოსაკრებლით, მეორე — მიმდინარე, სათამაშო ბიზნესის მოსაკრებლით. ამ გვერდზე განვიხილავთ მეორეს, რომელიც „სათამაშო ბიზნესის მოსაკრებლის შესახებ“ საქართველოს კანონით არის დარეგულირებული და რომლის სწორი დაგეგმვაც საქმიანობის სახეების მიხედვით ხდება. მოსაკრებლის ოდენობა პირდაპირ არის დამოკიდებული იმაზე, რა ტიპის ნებართვებით მუშაობს ოპერატორი და რამდენი დაბეგვრის ობიექტი აქვს განთავსებული.
დაგეგმვის საწყისი კითხვა ყოველთვის ერთია: ვინ არის ამ მოსაკრებლის გადამხდელი და რომელი ობიექტები იბეგრება. კანონი ორივეს ზუსტად განსაზღვრავს, და სწორედ ამ ორი ჩამონათვალის შეჯერებიდან იბადება პროექტის მოსაკრებლის ბიუჯეტი.
ვინ არის გადამხდელი და სისტემურ-ელექტრონული ნებართვების თავისებურება
კანონის მე-3 მუხლის თანახმად, სათამაშო ბიზნესის მოსაკრებლის გადამხდელები არიან პირები, რომლებიც ეწევიან სამეწარმეო საქმიანობას ლატარიებით, აზარტული და მომგებიანი თამაშობებით და ასეთი საქმიანობა კანონმდებლობის შესაბამისად ექვემდებარება ნებართვით რეგულირებას. ამავე მუხლით ცალკე გადამხდელად არის განსაზღვრული ლატარიის მომწყობი — ორგანიზატორი.
განსაკუთრებული ყურადღება ეთმობა სისტემურ-ელექტრონული ფორმის ნებართვებს: მოსაკრებლის გადამხდელთა წრიდან გამორიცხულნი არიან სისტემურ-ელექტრონული ფორმით სამორინის თამაშობების ორგანიზების ნებართვის ან/და სისტემურ-ელექტრონული ფორმით სათამაშო აპარატების თამაშობების ორგანიზების ნებართვის მფლობელები, თუ ასეთი ნებართვა მიღებული არ არის სამორინის მოწყობის ნებართვის ან/და სათამაშო აპარატების სალონის მოწყობის ნებართვის საფუძველზე. პრაქტიკულად ეს ნიშნავს, რომ საფუძველზე გაცემული სისტემურ-ელექტრონული ნებართვის მფლობელი ამ მოსაკრებლის გადამხდელთა ზოგად რეჟიმს თავს არიდებს — დაგეგმვისას ეს განსხვავება ცალკე უნდა გაითვალისწინოთ.
დაბეგვრის ობიექტების ჩამონათვალი
კანონის მე-4 მუხლი განსაზღვრავს, რა იბეგრება: სამორინეს მაგიდა, კლუბის მაგიდა და სათამაშო აპარატი; წამახალისებელი გათამაშების საპრიზო ფონდი; შესაბამისი ნებართვის საფუძველზე სისტემურ-ელექტრონული ფორმით ორგანიზებული სამორინის, სათამაშო აპარატებისა და ტოტალიზატორის თამაშობები; ლატარიის რეალიზებული ბილეთების ჯამურ ღირებულებასა და საპრიზო ფონდს შორის სხვაობა; აგრეთვე ნებართვის საფუძველზე ორგანიზებული ობიექტის გარეთ განთავსებული, სისტემურ-ელექტრონული ფორმით ორგანიზებული თამაშობის სალარო.
ობიექტების ეს სტრუქტურა ნიშნავს, რომ მოსაკრებლის ბიუჯეტი იწყება ობიექტების განთავსების გეგმიდან: მაგიდების, აპარატების, ონლაინ აქტივობისა და სალაროების რაოდენობა ცალ-ცალკე ითვლება და თითოეული ცალკეული ერთეული ცალკე გადასახადო ტვირთს ქმნის.
განაკვეთების სრული ცხრილი
კანონის მე-5 მუხლი განაკვეთებს სახეობის მიხედვით ადგენს და მეოთხედურ პერიოდულობას ეყრდნობა: თითოეულ სამორინეს მაგიდაზე — კვარტალში 20 000 ლარიდან 40 000 ლარის ჩათვლით; თითოეულ სათამაშო აპარატზე — კვარტალში 2 000 ლარიდან 4 000 ლარის ჩათვლით; თითოეულ წამახალისებელ გათამაშებაზე — საპრიზო ფონდის 10 %.
- სისტემურ-ელექტრონული ფორმით ორგანიზებულ სამორინის თამაშობებზე — კვარტალში 250 000 ლარიდან 300 000 ლარის ჩათვლით;
- სისტემურ-ელექტრონული ფორმით ორგანიზებულ სათამაშო აპარატების თამაშობებზე — კვარტალში 250 000 ლარიდან 300 000 ლარის ჩათვლით;
- სისტემურ-ელექტრონული ფორმით ორგანიზებულ ტოტალიზატორის თამაშობებზე — კვარტალში 250 000 ლარიდან 300 000 ლარის ჩათვლით;
- ლატარიების მოწყობაზე — რეალიზებული ბილეთების ჯამურ ღირებულებასა და საპრიზო ფონდს შორის სხვაობის 10 %;
- სისტემურ-ელექტრონული ფორმით მოწყობილი თამაშობის თითოეულ სალაროზე — კვარტალში 1 500 ლარიდან 20 000 ლარის ჩათვლით;
- თითოეულ კლუბის მაგიდაზე — კვარტალში 4 000 ლარიდან 14 000 ლარის ჩათვლით.
კანონი შენიშვნასაც შეიცავს: თუ სამორინის მოწყობის ნებართვის მფლობელი კლუბის მაგიდას მხოლოდ აზარტული ტურნირის ჩატარებისთვის იყენებს, ის უფლებამოსილია კლუბის მაგიდისთვის დაწესებული მოსაკრებელი არ გადაიხადოს. დიაპაზონებში კონკრეტული განაკვეთი ობიექტის ფაქტობრივი განთავსების ტერიტორიაზე მოქმედი განაკვეთია, ამიტომ საბოლოო ციფრებამდე ადგილობრივი გადაწყვეტილების გადამოწმება აუცილებელია.
ანგარიშგება და გადახდის მექანიკა
გადახდის წესი კანონის მე-6 მუხლით არის დადგენილი. წამახალისებელი გათამაშების ორგანიზატორი მოსაკრებელს ეტაპის დაწყებამდე იხდის, და მისი ოდენობა ეტაპის საპრიზო ფონდის 10 პროცენტია. დანარჩენი ორგანიზატორები მოსაკრებელს მისი გადახდის ნიშნის შეძენისას იხდიან — საანგარიშო კვარტალის დაწყებამდე, იმ ტერიტორიის მოქმედი განაკვეთის მიხედვით, სადაც დაბეგვრის ობიექტი ფაქტობრივად არის განთავსებული.
გადახდის ნიშანი ელექტრონულად გაცემული ნიშანია, რომელიც ადასტურებს მოსაკრებლის გადახდას და შესაბამისი ობიექტის გამართვის უფლებას; ის შეიცავს ობიექტების მიხედვით მინიჭებულ ნუმერაციის ველს და დაბეგვრის პერიოდს. ლატარიის ორგანიზატორი სახელმწიფო ბიუჯეტში მოსაკრებელს ყოველკვარტალურად იხდის არაუგვიანეს საანგარიშო კვარტალის მომდევნო თვის 15 რიცხვისა. ნიშნების შეძენისა და დალუქვის ადმინისტრაციული დეტალები ფინანსთა მინისტრის უფლებამოსილებაშია — ეს ნიშნავს, რომ პრაქტიკული ნაბიჯები კანონქვემდებარე აქტებით დგინდება და რეგულატორთან გადამოწმებს საჭიროებს.
ხშირად დასმული კითხვები
ვინ არის სათამაშო ბიზნესის მოსაკრებლის გადამხდელი?
პირები, რომლებიც სამეწარმეო საქმიანობას ლატარიებით, აზარტული და მომგებიანი თამაშობებით ეწევიან და რომლის საქმიანობაც ნებართვით რეგულირებას ექვემდებარება, აგრეთვე ლატარიის ორგანიზატორი. საფუძველზე გაცემული სისტემურ-ელექტრონული ნებართვების მფლობელები ამ რეჟიმის გარეთ არიან.
რამდენია მოსაკრებელი სამორინეს მაგიდაზე?
კვარტალში 20 000 ლარიდან 40 000 ლარის ჩათვლით, კლუბის მაგიდაზე — 4 000-14 000 ლარი, სათამაშო აპარატზე — 2 000-4 000 ლარი. კონკრეტული განაკვეთი განთავსების ტერიტორიაზე მოქმედი განაკვეთია.
როდის და როგორ იხდება მოსაკრებელი?
წამახალისებელი გათამაშების ორგანიზატორი — ეტაპის დაწყებამდე, საპრიზო ფონდის 10 პროცენტის ოდენობით; დანარჩენები — გადახდის ნიშნის შეძენისას, საანგარიშო კვარტალის დაწყებამდე; ლატარიის ორგანიზატორი — ყოველკვარტალურად, არაუგვიანეს მომდევნო თვის 15 რიცხვისა.
რა არის გადახდის ნიშანი?
ელექტრონულად გაცემული ნიშანი, რომელიც მოსაკრებლის გადახდას და ობიექტის გამართვის უფლებას ადასტურებს. ნიშანი შეიცავს ნუმერაციის ველს და დაბეგვრის პერიოდს, ხოლო მისი შეძენის წესებს ფინანსთა მინისტრი ადგენს.
როგორ დაგეხმარებით Legal.ge-ზე
Legal.ge-ის გუნდი დაგეხმარებთ მოსაკრებლის დაგეგმვაში თქვენი საქმიანობის სახეების მიხედვით: გადავათვლით დაგეგმილი ობიექტების ტვირთს კანონის დიაპაზონებით, განვიხილავთ სისტემურ-ელექტრონული ნებართვების თავისებურებას და მოვამზადებთ გადახდის კალენდარს.
დაგვიკავშირდით Legal.ge-ის საშუალებით — ჩვენი ანალიზი მოსაკრებელთან დაკავშირებულ შეცდომებს აარიდებს თქვენს ფინანსურ მოდელს.
