აზარტული ბიზნესის ონლაინ შემოსავლის განთავსება საგადახდო ინფრასტრუქტურაში — საგადახდო სერვის-პროვაიდერებში (PSP), საკარტო სქემებსა და merchant-of-record მოდელებში — ტექნიკურად ბევრად უფრო მარტივია, ვიდრე სამართლებრივად. ბაზარი ამ სეგმენტს აგებს პროვაიდერების საკუთარ წესებზე, და ამ გვერდის ამოცანა ზუსტად ის საზღვრის ჩვენებაა, სადაც პრაქტიკა ქართული კანონის ფენას ეყრდნობა: რა არის კანონიერად დამუშავებადი შემოსავლის წინაპირობა, რა ვალდებულებები მიედინება გადახდის ჯაჭვში, და რა რჩება მხოლოდ კონკრეტული PSP-ს პოლიტიკად — სქემის რეგისტრაციის მოთხოვნები, MoR ფასწალიერება და ტერიტორიული მიმღებობის სიები, რომლებიც პროვაიდერის საკუთარი მასალებიდან უნდა გადამოწმდეს ყოველ შემთხვევაში.
სტრუქტურული პრობლემა: აზარტული გადახდები ფილტრირებული კატეგორიაა
საგადახდო ინდუსტრიაში აზარტული თამაშები ცალკე, ზემდგრადად შემოწმებად კატეგორიად არის აღიარებული: პროვაიდერი, რომელიც ამ სეგმენტს ემსახურება, თავად იბადებს დამატებით რისკებს, და ამიტომ მისი შიდა ფილტრები ბევრად უფრო მკაცრია, ვიდრე ჩვეულებრივ ელ-კომერციაში. ქართველი ორგანიზატორისთვის ეს ნიშნავს: კითხვა არაა მხოლოდ ის, „მიიღებს თუ არა პროვაიდერი აზარტულ ბიზნესს“, არამედ ის, რა დოკუმენტური საფუძველი ექნება ამ მიმღებობას. სწორედ აქ ჩნდება ქართული ფენა — და მისი გამართული ფიქსაცია ის არგუმენტია, რომელიც პროვაიდერის რისკის ფილტრს გადის.
ნებართვა — კანონიერად დამუშავებადი შემოსავლის წინაპირობა
„აზარტული თამაშების შესახებ“ საქართველოს კანონის მუხლის 5 პირველი ნაწილის თანახმად, აზარტული თამაშების ორგანიზება და საქართველოში მიწოდება ნებართვას მოითხოვს, ხოლო მუხლის 11 მეორე ნაწილით ეს ნებართვა გაიცემა მხოლოდ საქართველოში რეგისტრირებულ მეწარმეზე. გადახდების კონტექსტში ეს კანონი შემდეგნაირად იკითხება: ნებართვა არის ის წინაპირობა, რომელიც შემოსავლის დამუშავებას კანონიერს ხდის — და პროვაიდერისთვის ეს დოკუმენტი პირველია, რომელსაც ის ითხოვს. სისტემურ-ელექტრონული მიწოდების შემთხვევაში სურათს მუხლის 36-1 შერჩეული პირის რეჟიმი და სახელმწიფო კონტროლის სისტემასთან ინტეგრაცია ავსებს — ეს ის ინფრასტრუქტურული კვალია, რომელიც გადახდების ჯაჭფთან თანმიმდევრული უნდა იყოს.
AML გადახდის ჯაჭვში
გადახდის ჯაჭვის ყოველი რგოლი, რომელიც ქართულ სამართალს ექვემდებარება, ანტიგათეთრების კანონის ვალდებულებებს ხსნის: მუხლი 3 განსაზღვრავს ვალდებულ პირთა წრეს, მუხლი 11 — კლიენტის იდენტიფიკაციისა და შემოწმების წესს, მუხლი 12 კი — მონაცემთა მიმდინარეობას. პრაქტიკულად ეს იმას ნიშნავს, რომ PSP-სთან დაკავშირება მეორე KYC/AML ციკლია ორგანიზატორისთვის — საბანკო ანგარიშის ციკლის მსგავსი, მაგრამ გადახდების დინამიკაზე ორიენტირებული: აქ იკითხება არა მხოლოდ ის, ვინ არის ორგანიზატორი, არამედ როგორია ტრანზაქციების პროფილი. ამას ემატება „აზარტული თამაშების შესახებ“ კანონის მუხლის 29 „ბ“ ქვეპუნქტი — მოგებების რეგისტრაცია ფინანსური მონიტორინგის სამსახურის მოხსენებითობით — და საგადასამართლებრო კოდექსის მუხლის 80 მე-7 ნაწილის მარჟის ლოგიკა, რომელიც გადახდებიდან მომდინარე თანხების საგადასახადო ხასიათს განსაზღვრავს (მუხლი 81-ის განაკვეთებთან ერთად); მოთამაშის მხარეს კი მუხლი 8 მუშაობს.


