გემის ინსპექტირების მოთხოვნები

გემის სანაოსნოდ დაშვების პირობები

საქართველოს საზღვაო კოდექსის 38-ე მუხლის თანახმად, გემი სანაოსნოდ დაიშვება მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ მისი მდგომარეობა შეესაბამება ნაოსნობის უშიშროების, ზღვის გარემოს დაცვისა და საზღვაო უსაფრთხოების მოთხოვნებს, რომლებიც დადგენილია საქართველოს საერთაშორისო ხელშეკრულებებით ან საქართველოს კანონმდებლობით. ეს ნორმა გემის მფლობელისათვის ნიშნავს, რომ ზღვაში გასვლის უფლება პირდაპირ უკავშირდება გემის ფაქტობრივ, ტექნიკურ და ორგანიზაციულ მზადყოფნას: ვინც ამ მოთხოვნებს არ აკმაყოფილებს, ფაქტობრივად სანაოსნოდ დაუშვებელი გემის ექსპლუატაციას იწყებს, რაც თან ახლავს როგორც ადმინისტრაციული, ისე სამოქალაქო პასუხისმგებლობის რისკს.

შესაბამისობის დადგენა არ არის გემის მფლობელის შიდა საკითხი: 38-ე მუხლის მეორე ნაწილი ამ შესაბამისობას ადგენებს სააგენტოს ან/და აღიარებული ორგანიზაციის მიერ, კოდექსის შესაბამისი თავის მოთხოვნების შესაბამისად. ამიტომ, თუ თქვენი გემი უკვე გადის ინსპექტირებას და გაქვთ მოწმობები, მათი ვადა, ფარგლები და პირობები ზუსტად განსაზღვრავს, თუ რომელ წყლებსა და რომელი ტიპის ნაოსნობისთვის არის გემი დაშვებული. იურიდიულად მნიშვნელოვანია ისიც, რომ მოთხოვნები ერთდროულად ფარავს უშიშროების, ეკოლოგიურსა და უსაფრთხოების სამივე კუთხეს, ამიტომ ერთი მიმართულებით სრულყოფილი გემი მეორე მიმართულებით ხერხემალ დარღვევად შეიძლება აღმოჩნდეს.

გემზე აუცილებელი ძირითადი საბუთები და ჟურნალები

39-ე მუხლი საქართველოში რეგისტრირებულ გემს ავალდებულებს, ჰქონდეს ძირითადი საბუთების სრული კომპლექტი, რომელშიც შედის:

• რეგისტრაციის მოწმობა;
• გემის ეკიპაჟის უსაფრთხო რაოდენობის წევრებით დაკომპლექტების დოკუმენტი;
• გემის ჟურნალი;
• სამანქანო ჟურნალი, თუ გემი მექანიკური ძრავის მქონეა;
• გემის რადიოსადგურის ჟურნალი და მოწმობა, აგრეთვე სხვა საბუთები რადიოკავშირის რეგლამენტის თანახმად;
• გემის სანიტარიული მოწმობა;
• გემის ეკიპაჟის წევრთა სია და სხვა მოწმობები, რომლებიც გათვალისწინებულია საქართველოს საერთაშორისო ხელშეკრულებებით.

ჟურნალები იწარმოება სააგენტოს მიერ დადგენილი წესით, ხოლო შევსებული ჟურნალები გემზე 3 წლის განმავლობაში ინახება. ძირითადი საბუთების მატერიალური ან ელექტრონული ვერსიები გემზე უნდა ინახებოდეს, ხოლო ელექტრონული მოწმობის შემთხვევაში გემს ხელმისაწვდომი უნდა ჰქონდეს მისი პერიოდული დამოწმების, წარმომავლობის, კანონიერი ძალისა და ნამდვილობის დადასტურების მკაფიო და მარტივი ინსტრუქცია. სპეციალური მომსახურებისა და სპორტულ გემებს შეიძლება არ ჰქონდეთ სატონაჟო მოწმობა, პატარა გემი კი არ არის ვალდებული, ჰქონდეს სამანქანო ან სანიტარული ჟურნალი, თუ გემთმფლობელის მიერ სხვა რამ არ არის დადგენილი. საერთაშორისო ნაოსნობაში ჩართულ გემებს ამ სიის გარდა სჭირდებათ ხელშეკრულებებით გათვალისწინებული დამატებითი სავალდებულო მოწმობები, ხოლო ცალკეულ ვალდებულებათაგან გამონაკლისის დაშვება მიზანშეწონილობიდან გამომდინარე მხოლოდ სააგენტოს შეუძლია.

ინსპექტირების ფუნქციების დელეგირება აღიარებულ ორგანიზაციას

კოდექსის 44-3 მუხლით სააგენტოს უფლება აქვს, გემის შემმოწმებელს ან აღიარებულ ორგანიზაციას სრულად ან შეზღუდულად გადასცეს შემდეგი უფლებამოსილებები: ინსპექტირება და შემოწმება, სატვირთო მარკის მონიშვნა, ტევადობის გაზომვა, გემის მშენებლობისა და შეკეთების მონიტორინგი, საერთაშორისო ხელშეკრულებების შესაბამისი მოწმობის გაცემა და განახლება, ამ ხელშეკრულებების მოთხოვნების შესრულებისაგან გათავისუფლების შესახებ მოწმობის გაცემა, აგრეთვე კოდექსის შესაბამისი მუხლის დებულებებთან შესაბამისობის დამადგენელი მოწმობის გაცემა. გადაცემული ფუნქციების ფარგლებში მოწმობებს საერთაშორისო ვალიდობა ენიჭება და მათი საფუძველზე გემი დასკვნით დოკუმენტაციას იძენს.

სააგენტო ადასტურებს ყველა იმ მოწმობას, რომელშიც აღნიშნულია საერთაშორისო ხელშეკრულებებიდან გამონაკლისი, მუდმივი თუ დროებითი, და ასეთ მოწმობებში შეტანილ ყველა ცვლილებას. ცალკე რეგულირდება სატვირთო გემის რადიოსადგურის მოწმობის სფერო: კერძო ორგანიზაციას, რომელსაც აქვს შესაბამისი პრაქტიკა და კვალიფიციური პერსონალი, შეიძლება მიენიჭოს რადიოკავშირის უსაფრთხოების დამოუკიდებლად შეფასების უფლებამოსილება. აღიარება ხორციელდება სააგენტოს გადაწყვეტილების საფუძველზე, ხოლო თუ ორგანიზაცია აღარ აკმაყოფილებს დადგენილ მოთხოვნებს ან მის სამუშაო არადამაკმაყოფილებლად ფასდება, სააგენტოს უფლება აქვს აღიარება გააუქმოს. ეს მექანიზმი გემის მფლობელისთვის ნიშნავს, რომ მოწმობის სანდოობა ორი დონის კონტროლს ეყრდნობა — აღიარებული ორგანიზაციის ტექნიკურ შეფასებასა და სააგენტოს ადმინისტრაციულ ზედამხედველობას.